Stawianie poprzeczki nad T - Polski Serwis Naukowy

Na obrazku niebieskie okręty stawiają poprzeczkę nad T czerwonym okrętom.

Poprzeczka nad T, oficjalnie nazywane obejściem czoła kolumny przeciwnika - manewr morski wykorzystywany w czasach okrętów artyleryjskich. W manewrze tym, grupa okrętów, najczęściej pancerników przepływa prostopadle przed czołem wrogiej kolumny okrętów. Pozwala to okrętom wykonującym taki ruch wprowadzić do akcji wszystkie wieże (dziobowe i rufowe) oraz artylerię średniego kalibru znajdującą sie na burtach. Okręty będące podstawą litery T mogą odpowiedzieć ogniem tylko z wież dziobowych, a często również zasłaniają sobie nawzajem cele.

Bitwa w Zatoce Leyte, zwana też poczwórną bitwą lub drugą bitwą na Morzu Filipińskim, stoczona w dniach 23-25 października 1944 między flotą japońską a amerykańską, była największą bitwą powietrzno-morską wszech czasów. Ostatecznie przypieczętowała los floty japońskiej i doprowadziła do jej rozbicia. Przyniosła ze sobą także nową taktykę - Specjalny Korpus Szturmowy (kamikaze).

Pancerniki – klasa dużych, silnie opancerzonych i uzbrojonych pełnomorskich okrętów, stanowiących trzon największych flot wojennych od czasu powstania klasy pancerników w drugiej połowie XIX wieku, do okresu II wojny światowej. Przeznaczeniem pancerników było zapewnienie panowania na morzach poprzez wygrywanie bitew artyleryjskich i niszczenie wrogich jednostek nawodnych wszystkich klas. Pierwsze pancerniki pojawiły się w latach 60. XIX wieku i z miejsca zastąpiły drewniane okręty liniowe w roli najpotężniejszych jednostek floty, przejmując także ich nazwę w niektórych językach (zobacz niżej). Szczyt znaczenia pancerniki miały podczas wojny rosyjsko-japońskiej (1904-1905) i I wojny światowej, istotną rolę odgrywały także podczas II wojny światowej, aczkolwiek utraciły wtedy swój prymat na rzecz lotniskowców. Po tej wojnie klasa ta stopniowo zanikła, jedynie nieliczne pozostające w służbie okręty używane były w bardzo ograniczonym zakresie do lat 90. XX wieku. Polska nie posiadała w swojej marynarce okrętów tej klasy.

Możliwość obchodzenia czoła kolumny, była dostępna dopiero pod koniec XIX i na początku XX wieku, kiedy na okrętach wprowadzono obrotowe wieże artyleryjskie oraz napęd parowy. Taktyka ta stała się bezużyteczna kiedy powstała nowa broń - rakieta.

Stosowanie taktyki

Okręty płynące do boju przyjmowały szyk liniowy, gdzie jeden okręt podążał za drugim. To dawało okrętom szerokie pole ostrzału, poza 2 martwymi strefami, od dziobu, oraz rufy. Okręty mając czyste pole ostrzału w prostej linii, atakowały inne okręty płynące często równolegle do nich. W takiej bitwie o zwycięstwie nie decydował dowódca, a łut szczęścia, uzbrojenie, prędkość, opancerzenie, oraz załoga okrętu.

Rakieta to pojazd latający lub pocisk, napędzany silnikiem rakietowym. Obiekt ten uzyskuje siłę ciągu dzięki reakcji szybko wyrzucanych gazów spalinowych lub innych mediów (np. sprężone gazy, przegrzana para) z dysz silnika rakietowego, zgodnie z trzecią zasadą dynamiki Newtona. Często pojęcie rakiety jest używane w znaczeniu silnika rakietowego lub pocisku rakietowego. Rakiety służą między innymi do przenoszenia ładunku, np. statku kosmicznego, głowic bojowych, sztucznych satelitów w warunkach przestrzeni kosmicznej, gdzie nie ma żadnej zewnętrznej substancji, której pojazd mógłby użyć jako elementu napędzającego.

Bitwa koło przylądka Ésperance - bitwa morska podczas walk o Guadalcanal w czasie II wojny światowej, stoczona w nocy z 11 na 12 października 1942 pomiędzy okrętami japońskimi a amerykańskimi w pobliżu przylądka Ésperance na północy wyspy Guadalcanal.

Zastosowanie manewru, zmieniało bitwę morską, i nie była ona już "grą w kości". Jako najkorzystniejsze ułożenie dla okrętów w poprzeczce, mogły one skoncentrować się na konkretnym okręcie salwą całoburtową wielu okrętów, czego żaden cel długo nie wytrzyma. Zaprojektowana dla pancerników, taktyka była często wykorzystywana przez krążowniki.

Szyk liniowy to taktyka walki morskiej - szyk bojowy, polegający na płynięciu okrętów w szyku jednej linii torowej i ostrzeliwaniu okrętów przeciwnika salwami burtowymi artylerii.

Manewr został wykorzystany między innymi podczas bitw pod Lissą, pod Cuszimą, koło przylądka Ésperance oraz bitwy morskiej o Leyte.