Stefan III Wielki - szczegół miniatury wyświęcenia pochodzącej z Ewangeliarza z Humor (1473) ilustrowanego przez mnicha Nikodema.

Stefan III Wielki (ur. 1433 w Borzeşti, zm. 2 lipca 1504 w Suczawie), znany również jako Stefan III Mołdawski (rum.: Ştefan cel Mare; Ştefan cel Mare şi Sfânt tj. "Stefan Wielki i Święty" w nowocześniejszych opracowaniach), w starszych źródłach polskich Steczko – hospodar mołdawski w latach 1457-1504 z dynastii Muszatowiczów.

Podczas swojego panowania przeobraził Mołdawię w silny organizm państwowy utrzymując niepodległość wbrew interesom i ambicjom Królestwa Węgier, Królestwa Polskiego oraz Imperium Ottomańskiego dążących do jej podporządkowania. Stefan, zgodnie z tradycją zwyciężył w 34 ze swoich 36 bitew, pokonując m.in. króla węgierskiego Macieja Korwina i króla polskiego Jana Olbrachta. Stał się sławny w Europie na skutek stawianego przez długi czas oporu przeciwko Turkom.

Młodość i dojście do władzy

Proporzec bitewny Stefana III Wielkiego

Fresk z kościoła oo. Franciszkanów w Przemyślu przedstawiający śmierć pięciu franciszkańskich zakonników zabitych przez żołnierzy Stefana III Wielkiego na przemyskim rynku w 1498 roku

Stefan III Wielki urodził się w Borzeşti, w pobliżu miasta Bakowa. Był synem hospodara mołdawskiego Bogdana II, który sprawował rządy przez 2 lata (od 1449 do 1451) zanim został zamordowany przez swojego brata Piotra III Arona. W latach 1451-1457 Mołdawię pustoszyła wojna domowa toczona pomiędzy Piotrem III Aronem a Aleksandrem, synem Eliasza i bratankiem Bogdana.

Stefan po śmierci ojca uciekł (wraz z Władem Palownikiem zwanym też Drakulą, który wcześniej schronił się na dworze Bogdana i z którym Stefan się wówczas zaprzyjaźnił) do Siedmiogrodu, poszukując protekcji potężnego wojewody Jana Hunyadyego. W 1456 przeniósł się na dwór Włada Palownika, który objął tron wołoski i w 1457 wsparł Stefana militarnie, darowując mu 6 000 konnych. Stefan wykorzystał ich umiejętnie w pokonując Piotra Arona pod Doljeşti, nieopodal książęcego dworu w Suczawie. Aron uciekł do Polski, a 14 kwietnia 1457 Stefana koronowano hospodarem. Dwa lata później poprowadził najazd na Polskę w poszukiwaniu Arona, jednak napotkał duży opór. Podpisano traktat, na mocy którego Stefan oddał Polsce zamek w Chocimiu oraz uznał polskiego króla Kazimierza Jagiellończyka jako swojego suwerena, po czym złożył mu hołd w Kołomyi. Doszło tam do upokorzenia hospodara: w momencie składania przez niego hołdu lennego rozwarły się ściany namiotu i wojsko polskie oraz wojsko mołdawskie zobaczyło Stefana klęczącego przed królem. Piotrowi Aronowi zakazano wjazdu do Mołdawii.