Stefan Szuman - Polski Serwis Naukowy

Stefan Szuman (ur. 2 stycznia 1889 r. w Toruniu, zm. 16 maja 1972 r. w Warszawie) - polski pedagog , psycholog i lekarz.

Mieszkał z ojcem Leonem, który posiadał własną klinikę i sześciorgiem rodzeństwa. Matka Eugenia z domu Gumpertów zmarła młodo. W rok po śmierci matki ojciec poślubił jej siostrę.

Szuman jako dziecko bardzo lubił przebywać z macochą słuchając jak gra na fortepianie. Sam nauczył się grać na tym instrumencie jak i na skrzypcach. Wykazywał uzdolnienia nie tylko muzyczne, ale także plastyczne, zajmował się głównie malarstwem i grafiką.

Rektor – godność osoby zarządzającej wraz z senatem szkołą wyższą. Najczęściej jest to jeden z profesorów takiej uczelni. Wyraz pochodzi od łacińskiego rector – "władca", "zarządca"; od łac. regere – "rządzić". Za cesarstwa rzymskiego oznaczał namiestnika podwładnego prefektom czyli egzarchom. Na przełomie XIX i XX wieku tytuł ten oznaczał zwierzchników niektórych zgromadzeń zakonnych i kościołów oraz przełożonych uniwersytetów, gimnazjów i zakładów naukowych. W większości polskich uczelni państwowych istnieje wymóg statutowy, aby wyboru rektora dokonywać spośród samodzielnych pracowników naukowych, zwykle z tytułem profesora. Zasada ta często nie jest spełniana w niepaństwowych uczelniach wyższych. Wybieralność rektora przez społeczność akademicką jest jedną z podstawowych tradycji autonomii akademickiej – często nieprzestrzeganej w ustrojach totalitarnych. W Polsce powojennej zasada zaczęła być wprowadzana konsekwentnie po 1989 i była jedną ze znaczących oznak demokratyzacji ustroju.

Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

Uczęszczał do pruskiego gimnazjum w Toruniu, w którym to poza muzyką, plastyką, przyrodą i językiem francuskim nie odnosił większych sukcesów. Po szkole, aby zadowolić ojca rozpoczął studia medyczne we Wrocławiu. Stamtąd przeniósł się do Monachium, a następnie do Włoch. W 1913 roku ukończył studia i rozpoczął praktykę w Monachijskim Instytucie Patologicznym. W czasie I Wojny Światowej został wcielony do niemieckiego wojska. W 1917 roku, w bitwie pod Cambrai został ciężko ranny. Wiosną 1919 roku udało mu się przedostać do Torunia gdzie brał udział w powstaniu wielkopolskim. Za swoje zasługi otrzymał w 1920 roku Krzyż Walecznych.

Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: łac. Studium Generale, Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski) (łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.

Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

Po śmierci ojca, Szuman nie objął po nim kliniki, twierdząc, że w wykonywaniu zawodu chirurga przeszkadza mu brak palca, który mu amputowano (amputacji poddał się, ponieważ w trakcie jednej z licznych operacji, jakie przeprowadzał wbiła mu się w palec zakażona kość pacjenta w wyniku czego wdała się gangrena). Zamiast tego rozpoczął studia z zakresu filozofii i estetyki na Uniwersytecie Poznańskim oraz studia plastyczne w Szkole Sztuk Zdobniczych; porzucił je jednak na rzecz studiów psychologicznych. Jednocześnie podjął pracę jako lekarz szkolny oraz jako wizytator higieny i wychowania fizycznego w Kuratorium Poznańskim.

I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (UAM) – państwowy uniwersytet z siedzibą w Poznaniu. Powstał w 1919 roku - początkowo jako Wszechnica Piastowska, w 1920 r. przemianowana na Uniwersytet Poznański. Podczas II wojny światowej, w latach 1940-1944 Uniwersytet Poznański działał w Warszawie jako tajny Uniwersytet Ziem Zachodnich. 24 grudnia 1955 roku Uniwersytet otrzymał patrona i nową nazwę: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza.

W tym samym czasie pojął za żonę Zofię Szczepanowską, która stała się jego najbliższą współpracowniczką spisującą jego obserwacje.

Studia psychologiczne Szuman zakończył obroną pracy doktorskiej "Sztuka dziecka. Psychologia twórczości rysunkowej dziecka", w 1927 roku.

Po uzyskaniu habilitacji udał się w podróż naukową do Niemiec na Międzynarodowy Kongres Psychologiczny i Szwajcarii gdzie został słuchaczem na Instytucie J.J. Rousseau.

Armia Krajowa (AK) – zakonspirowana siła zbrojna polskiego podziemia w czasach II wojny światowej, działająca pod okupacją niemiecką państwa polskiego i sowiecką w granicach sprzed 1 września 1939 oraz poza nimi. Była najsilniejszą i najlepiej zorganizowaną armią podziemną z działających w tamtym czasie w Europie.

Meskalina – organiczny związek chemiczny, alkaloid z szeregu fenyloetyloamin o właściwościach halucynogennych. Występuje naturalnie w niektórych kaktusach, między innymi w pejotlu (Lophophora williamsii), san pedro (Echinopsis pachanoi) oraz Echinopsis macrogona i Trichocereus bridgesii. Występuje także w małych ilościach w bobowatych, między innymi w Acacia berlandieri. Meskalina została pierwszy raz wyizolowana i zidentyfikowana w 1887 roku przez Niemca Arthura Hefftera a syntetycznie otrzymana w 1919 roku przez Ernsta Spätha.

W roku 1928 powołał Katedrę Psychologii Wychowawczej na Uniwersytecie Jagiellońskim. Natomiast w 1934 roku otrzymał tytuł profesora zwyczajnego, a w 1939 został członkiem Polskiej Akademii Umiejętności. W tym samym roku podczas okupacji niemieckiej zorganizował w Chrzanowie punkt opatrunkowy. Następnie wstąpił w szeregi Armii Krajowej, gdzie w batalionie "Skała" działał jako lekarz, znany jako doktor Flis. Za swoje zasługi otrzymał w 1961 roku Krzyż Partyzancki.

Uniwersytet Artystyczny w Poznaniu – państwowa szkoła wyższa powstała w 1919 roku w Poznaniu. Gmach główny znajduje się przy Alejach Marcinkowskiego w budynku przedwojennego Starostwa Krajowego w Poznaniu.

Szwajcaria, Konfederacja Szwajcarska (Confoederatio Helvetica, Schweiz, Schweizerische Eidgenossenschaft) – państwo federacyjne w Europie Zachodniej. Jest jednym z niewielu państw, w których obowiązuje demokracja bezpośrednia. Szwajcaria od kongresu wiedeńskiego w 1815 roku jest państwem neutralnym. Do Organizacji Narodów Zjednoczonych przystąpiła dopiero 10 września 2002 po przegłosowaniu tej decyzji w referendum minimalną większością 52% głosów.

Po wojnie Stefan Szuman powrócił na Uniwersytet Jagielloński, dodatkowo rozpoczął zajęcia w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Krakowie, gdzie objął stanowisko Rektora. Był także członkiem Związku Nauczycielstwa Polskiego, Komitetu Nauk Psychologicznych PAN, a także Polskich Towarzystw Naukowych, psychologicznym, filozoficznym i psychiatrycznym.

Słowo filozofia (gr. φιλοσοφία, łac. philosophia) pochodzi (prawdopodobnie) od matematyka i filozofa Pitagorasa żyjącego w VI wieku p.n.e. Pierwotnie miało sens dosłowny i oznaczało poszukiwanie, umiłowanie mądrości lub posiadanie mądrości (gr. φιλέω phileo – kochać, σοφία sophia – mądrość). Obecnie terminu filozofia używa się w różnych znaczeniach. Trudno o jego definicję, gdyż zakres rozważań filozoficznych i ich metoda ulegały zmianom w historii, a rozumienie filozofii jest uzależnione od wielu czynników, w tym od przyjętej tradycji filozoficznej. W uproszczeniu można powiedzieć, że filozofia zajmuje się ogólnymi, podstawowymi zagadnieniami dotyczącymi natury świata i człowieka. Filozofowie rozważają kwestie natury istnienia, rozumienia bytu i rzeczywistości (ontologia, metafizyka, teoria bytu), poznawalności rzeczywistości i prawdy (epistemologia czyli teoria poznania), moralności, powinności i koncepcji wartości (etyka oraz aksjologia czyli teoria wartości), także zagadnienia dotyczące człowieka antropologia filozoficzna, a także kwestie społeczne, prawne, kulturowe, teologiczne i inne.

Warszawa (miasto stołeczne Warszawa) (wymowa ?/i) – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Mazowszu nad Wisłą.

Publikacje

"Strach i odwaga" (1924),

"Badania nad rozwojem chodu dziecka" (1925),

"Rysunki schematyczne dzieci upośledzonych umysłowo" (1925),

"Psychologia twórczości artystycznej ludu. Kilimkarstwo" (1925),

"O psychicznych czynnikach zachowania się w rozwoju dziecka" (1927),

"Obserwacje dotyczące tzw. synkretycznego spostrzegania u dziecka" (1927),

"O testach ruchowych i możliwości zastosowania ich do wychowania fizycznego" (1927)

"Analiza formalna i psychologiczna widzeń meskalinowych" (1930)

Linki zewnętrzne

Justyna Dynowska - Problematyka wychowania w twórczości Stefana Szumana