Stefan Tytus Dąbrowski - Polski Serwis Naukowy

Stefan Tytus Zygmunt Dąbrowski (ur. 31 stycznia 1877 w Warszawie, zm. 23 marca 1947 w Poznaniu) - polski lekarz, biochemik i polityk.

Młodość

Od młodości brał udział w ruchu wszechpolskim, w czasie wojny jako lekarz wojskowy przeprowadzał studia nad stopniowym wyczerpywaniem się rekruta w państwach centralnych, o których wynikach zawiadamiał sekretnie koalicję, przeciwdziałał w Królestwie dostarczeniu armii Niemcom.

Andrzej Stefan Śródka (ur. 10 czerwca 1946 w Łodzi), profesor doktor habilitowany medycyny, naukowiec zajmujący się historią medycyny, historią nauki polskiej i patofizjologią. Aktualnie (2007) jest pracownikiem naukowym Instytutu Historii Nauki PAN oraz kierownikiem Katedry Historii Medycyny na Wydziale Lekarskim w Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego. Poprzednio był pracownikiem naukowym Akademii Medycznej w Warszawie (II Wydział Lekarski z Oddziałem Nauczania w Języku Angielskim oraz Oddziałem Fizjoterapii; Zakład Historii Medycyny i Filozofii). Przez dwie kadencje (1991-2007) pełnił funkcję prezesa Polskiego Towarzystwa Historii Medycyny i Farmacji, członek Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. Autor słownika biograficznego "Uczeni Polscy XIX-XX stulecia" (ISBN 978-8385787075).

Mocz (łac. urina) - uryna, płyn wytwarzany w nerkach i wydalany z organizmu, zawierający produkty przemiany materii bezużyteczne lub szkodliwe dla ustroju.

Kariera naukowa

W latach 1910-1913 był profesorem Akademii Rolniczej w Dublanach, później (1913-1919) profesor chemii i fizjologii żywienia Akademii Medycyny Weterynaryjnej we Lwowie i profesor chemii fizjologicznej Uniwersytetu Poznańskiego (1919-1946). W roku 1939 został wybrany rektorem tej uczelni, jednak z powodu wybuchu wojny nie zdołał rozpocząć kadencji w terminie i objął ten urząd dopiero w 1945 roku. Jego kadencja została przerwana w 1946 r., gdy z dniem 1 maja udzielono mu urlopu z przyczyn politycznych (za udostępnienie auli młodzieży katolickiej). Od roku 1928 członek Polskiej Akademii Umiejętności.

Poznań (, niem. Posen, jidysz פּױזן Pojzn, ros. - Познань) – jedno z najstarszych i największych polskich miast, położone nad rzekami Wartą i Cybiną, na Pojezierzu Wielkopolskim. Stolica Wielkopolski i województwa wielkopolskiego. W obrębie miasta znajduje się duży węzeł drogowy i kolejowy oraz międzynarodowy port lotniczy Ławica. Piąte pod względem liczby ludności miasto w Polsce i szóste pod względem powierzchni.

Lekarz – osoba posiadająca właściwe kwalifikacje, potwierdzone wymaganymi dokumentami, do udzielania świadczeń zdrowotnych, w szczególności do: badania .

Jako chemik był uczniem i współpracownikiem Bądzyńskiego we Lwowie i pracował nad urochromem i kwasami oksyproteinowymi w moczu.

Kariera polityczna

W latach 1895-1900 był członkiem zarządu Związku Młodzieży Polskiej "Zet". W czasie wojny i tuż po jej zakończeniu (1918—1919) brał udział w organizowaniu obrony w Małopolsce. Pełnił urząd wiceministra spraw zagranicznych (1920-1921). Od 1922 do 1935 był posłem na Sejm oraz członkiem komisji sejmowych: zdrowia, spraw zagranicznych i wojska (1922-1927).

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza (UAM) – państwowy uniwersytet z siedzibą w Poznaniu. Powstał w 1919 roku - początkowo jako Wszechnica Piastowska, w 1920 r. przemianowana na Uniwersytet Poznański. Podczas II wojny światowej, w latach 1940-1944 Uniwersytet Poznański działał w Warszawie jako tajny Uniwersytet Ziem Zachodnich. 24 grudnia 1955 roku Uniwersytet otrzymał patrona i nową nazwę: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza.

Stanisław Bądzyński (30 kwietnia 1862 w Czekanowie, zm. 9 lutego 1929 w Warszawie) - chemik i fizjolog. Jeden z założycieli Polskiego Towarzystwa Chemicznego.

Napisał: „Walka o rekruta polskiego pod okupacją” (1922), „Zagadnienie obrony narodowej w wojnie nowoczesnej” i in.

Źródła

Andrzej Śródka, Uczeni polscy XIX–XX stulecia, tom I: A–G, Warszawa 1994, s. 346–348 (z fotografią)