Stepnica - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy wsi gminnej. Zapoznaj się również z: rzeka o tej samej nazwie.

Stepnica (do 1945 niem. Groß Stepenitz, daw. Stobnica, hist. Stepenitze) – wieś w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, siedziba gminy Stepnica. Położona nad Roztoką Odrzańską, nad rzeką Gowienicą. We wsi znajduje się port morski.

Powiat goleniowski – powiat w północno-zachodniej Polsce, w woj. zachodniopomorskim, utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Goleniów.
Województwo szczecińskie lub województwo zachodniopomorskie zostało utworzone z tzw. Ziem Odzyskanych po II wojnie światowej od Niemiec. 14 marca 1945 r., jeszcze przed całkowitym oddaniem tych terenów pod administrację polską, Rząd Tymczasowy Rzeczypospolitej Polskiej podzielił je na okręgi. Jednym z nich był Okręg III - Pomorze Zachodnie, który obejmował także fragment ziemi lubuskiej i polskiej części Łużyc (dzisiejsza większa część województwa lubuskiego). Z części położonej nieco na północ od rzek Warty i Noteci utworzono 28 czerwca 1946 r. nowe województwo. Pierwotnie jego stolicą był Koszalin, później siedzibę przeniesiono do Szczecina. Powierzchnia wynosiła 30.251 km² (drugie co do wielkości, po poznańskim na 14 województw), a zamieszkiwało je 892.600 mieszkańców (w 1946 r.) Obejmowało ono obszar obecnego obecnego województwa zachodniopomorskiego oraz część zachodnią województwa pomorskiego.

Według danych z 31 grudnia 2009 r. Stepnica miała 2082 mieszkańców.

Do Stepnicy prowadzi droga wojewódzka nr 112 z Goleniowa oraz kolej wąskotorowa z Golczewa i Gryfic (nieczynna od 1996).

Położenie

Wieś jest położona nad Zatoką Stepnicką, częścią Roztoki Odrzańskiej, która jest południową zatoką Zalewu Szczecińskiego. Miejscowość leży na południe od ujściowego odcinka rzeki Gowienicy – pomiędzy rzeką kanałem Krępą a Łąckim Rowem.

Stepnica znajduje się w północnej części Doliny Dolnej Odry przy granicy z Równiną Goleniowską.

Zalew Szczeciński (niem. Stettiner Haff, Oderhaff, Pommersches Haff) – zalew, laguna przybrzeżna, zatoka Morza Bałtyckiego w jego południowej części. Akwen obejmuje powierzchnię od 666,5 do 687 km², na terytorium Polski i Niemiec. Uchodzi od niego rzeka Odra, dzięki czemu akwen jest częścią jej rozbudowanego systemu ujściowego.
Surfing – jazda (ślizg) na przystosowanej do tego specjalnej desce, unoszonej przez czoło fali morskiej. Największy efekt osiąga się na przybrzeżnych falach oceanicznych. Deska wyposażona w żagiel służy do uprawiania windsurfingu, deski do uprawiania kitesurfingu napędzane są rodzajem latawca - paralotni. Jednym z rodzajów surfingu jest bodyboard, czyli ślizg na desce w pozycji leżącej.

Miejscowość stanowi układ 32 ulic, osiedle 40-lecia PRL, a także dwie dodatkowe części miejscowości zwane Bogusławie (będące osobnym sołectwem) i Czerwonak (obejmuje obszar zabudowań w ciągu ulicy Krzywoustego).

W latach 1975-1998 miejscowość położona była w województwie szczecińskim.

Historia

Tawerna "Panorama"

Po raz pierwszy nazwa Stepniza zostaje wymieniona w dokumentach w 1278 r. Wtedy książę pomorski Barnim I przekazał ją Gottfriedowi von Breslau. Następnie wieś należała do słynnego na Pomorzu Zachodnim rodu von Flemming. Od początku znajdował się tutaj port rybacki, mieszkańcy zajmowali się również hodowlą zwierząt oraz korzystali z zasobów leśnych (przetwórstwo drzewne). Osada była mocno związna z Zalewem Szczecińskim, który warunkował transport wodny i rybołówstwo.

Flemming (Flemingowie, Flemmingowie, von Flemming) - zniemczony flamandzki ród szlachecki, wywodzący się z Flandrii (dzisiejsza Belgia), zamieszkujący Pomorze Zachodnie od okresu średniowiecza (XIII w.) do XIX/XX wieku. Posiadali oni posiadłości m.in. w okolicach Maszewa, Maciejewa i Mostów. Z czasem rozrodzony ród Flemmingów zyskał w XVIII-XIX w. duże znaczenie (szczególnie w Saksonii i Prusach) oraz liczne posiadłości w Brandenburgii, pruskiej części Saksonii, w Saksonii, Turyngii, Galicji, na Śląsku oraz w Rosji, Szwecji, Finlandii, Szkocji i we Włoszech.
Pomnik przyrody – termin ten został wprowadzony przez Aleksandra von Humboldta na przełomie XVIII i XIX wieku, co dało początek kierunkowi konserwatorskiemu w ochronie przyrody.

W XIV w. właściciele miejscowości przekazali ją zakonowi cysterek w Szczecinie, część Stepnicy należała także do kapituły kościoła Mariackiego w Szczecinie. Znajdował się tutaj również klasztor klarysek, który po reformacji zsekularyzowano i przebudowano na zamek myśliwski, służący książętom pomorskim. Sama Stepnica przypadła w udziale książętom, a następnie przekształcono ją w domenę państwową. W XVII w. znajdowały się tutaj dwie karczmy i kuźnia, wieś, założona na planie owalnicy lub ulicówki została rozbudowana do wielodrożnicy. Dokładny układ przestrzenny został ukształtowany po największym pożarze w 1739 r. Zbudowano wtedy nowy ryglowy kościół, rozwinęło się także budownictwo statków. W 1850 folwark w Stepnicy została zakupiony przez Castnera. W 1870 zamieszkiwało tutaj ok. 1,6 tys. osób.

Stepnica – rzeka w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, dopływ Gowienicy, zlewisko Zalewu Szczecińskiego, przepływająca przez gminy Maszewo i Osina, ok. 32 km.
II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

W okresie międzywojennym wieś rozwinęła się jako ośrodek turystyczny. Przybywali tutaj tłumnie mieszkańcy Szczecina i Goleniowa. Znajdowała się tutaj plaża, przystań jachtowa, bogata baza noclegowa, do molo przypływały statki białej floty. Działała również kolej wąskotorowa do Gryfic.

Osiedle 40-lecia PRL w Stepnicy

W trakcie II wojny światowej wieś nie ucierpiała. Ostatecznie miejscowość została zajęta w 1945 r. przez Armie Czerwoną i została przekazana administracji polskiej.

Kolej wąskotorowa - kolej o prześwicie mniejszym niż określany w danym kraju jako normalny, czyli w większości krajów europejskich 1435 mm. Kolej wąskotorowa cechuje się mniejszą zdolnością przewozową od kolei normalnotorowej, jednak można na niej stosować większe pochylenia i łuki o mniejszym promieniu, dzięki czemu jest nawet kilkakrotnie tańsza w budowie. Koleje wąskotorowe, początkowo niemal wyłącznie konne, rozpowszechniły się w przemyśle wydobywczym, hutnictwie, leśnictwie. Od połowy XIX wieku zaznacza się zróżnicowanie funkcji kolei wąskotorowych w zależności od prześwitu, następuje także częściowa unifikacja standardów k.w. Od połowy XIX wieku na k.w. stosuje się powszechnie trakcję parową, od końca XIX wieku wprowadza się na niektóre k. w. trakcję elektryczną, od połowy XX wieku także spalinową. Najstarsza nieprzerwanie funkcjonująca kolej wąskotorowa na świecie istnieje w Polsce - są to Górnośląskie Koleje Wąskotorowe.
Dąb szypułkowy (Quercus robur L.) – gatunek typowy dla rodzaju dąb obejmującego drzewa liściaste z rodziny bukowatych (Fagaceae). Występuje w Europie (z wyjątkiem północnej Skandynawii) oraz południowo-wschodniej Azji. W Polsce bardziej pospolity od dębu bezszypułkowego. Ceniony ze względu na wytrzymałe, twarde i trwałe drewno. Jest gatunkiem długowiecznym, żyje ponad 700 lat. Ze względu na okazałe rozmiary jakie osiąga, sprawia majestatyczne wrażenie i dlatego odgrywa istotną rolę w symbolice i dawniej w kultach religijnych. Jest symbolem długowieczności, dostojeństwa i siły. Stare okazy nierzadko chronione są jako pomniki przyrody.

Po II wojnie światowej Stepnicę przyłączono do Polski. W latach 1945-1946 miejscowość nosiła przejściowo nazwę Stobnica, obecną nazwę wprowadzono rozporządzeniem ministrów Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 roku. Wtedy także włączono do niej wieś Czerwonak. Nieużytkowaną linię kolejki wąskotorowej pod koniec lat 90. XX wieku zamknięto a później z czasem rozebrano. We wtorek 3 czerwca 2008r. w porcie w Rotterdamie odbyło się uroczyste nadanie imienia statkowi „Stepnica” duńskiej firmy Maersk jednej z największych firm transportowych na świecie.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.
Rezerwat przyrody "Olszanka" - leśno-torfowiskowy, o powierzchni 1354,40 ha, utworzony 21 grudnia 1998, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Goleniów, w zachodniej części Puszczy Goleniowskiej, 2,5 km na południe od Stepnicy.

Przynależność polityczno-administracyjna

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)