Stewart Menzies - Polski Serwis Naukowy

Stewart (Graham) Menzies (ur. 30 stycznia 1890, zm. 29 maja 1968) – sir, generał major, od 1939 do 1952 roku Dyrektor Generalny Tajnej Służby Wywiadowczej – MI6, szef operacji wywiadowczych Wielkiej Brytanii w czasie II wojny światowej oraz we wczesnej fazie zimnej wojny.

Urodzony w Londynie, w bardzo bogatej rodzinie. Absolwent Eton, służył krótko w Grenadier Guards, następnie w latach 1910-1939 w Army Life Guards, uczestnik walk we Francji podczas I wojny światowej, odznaczony za męstwo.

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

Premier (z franc. premier - pierwszy, od łac. primus, pierwszy) – w wielu krajach szef rządu. W Polsce oficjalnie nazywany Prezesem Rady Ministrów (w okresie II Rzeczypospolitej w użyciu były również terminy: Prezydent Ministrów oraz Prezes Ministrów). W innych krajach nazywany: Pierwszy Minister (Wielka Brytania - Prime Minister), Kanclerz (Niemcy, Austria - Kanzler), Prezydent Ministrów (Ministerpräsident) – landy niemieckie, Minister Stanu (Statsminister) - kraje skandynawskie.

W listopadzie 1939 roku zastąpił na stanowisku szefa MI6 zmarłego admirała Hugh Sinclaira. W latach II wojny światowej jego sytuacja jako Dyrektora Generalnego MI6 była szczególnie trudna, pracował bowiem dla premiera Winstona Churchilla, którego apetyt na wszystko, co miało związek z wywiadem i operacjami tajnymi, był wręcz nienasycony. Menzies, zdecydowany zwolennik kryptoanalizy, entuzjastycznie popierał podjęte przez zespół z Bletchley Park prace nad budową maszyn (Bombe), które poczynając od 1940 roku, zaczęły łamać niemieckie szyfry maszynowe generowane przez Enigmę.

Kryptologia (z gr. κρυπτός – kryptos – "ukryty" i λόγος – logos – "słowo") – nauka o przekazywaniu informacji w sposób zabezpieczony przed niepowołanym dostępem. Współcześnie kryptologia jest uznawana za gałąź zarówno matematyki, jak i informatyki; ponadto jest blisko związana z teorią informacji, inżynierią oraz bezpieczeństwem komputerowym.

Sir Hugh Sinclair (ur. 1873, zm. 4 listopada 1939) - brytyjski admirał, Dyrektor Generalny Tajnej Służby Wywiadowczej MI6 od czerwca 1923 do listopada 1939; następca na tym stanowisku kontradmirała Mansfielda Cumminga.

Podczas wojny Menzies aprobował współpracę z nowo utworzoną służbą, która zajmowała się wywiadem i sabotażem na terenie Europy, SOE, współpracował także z Résistance. Początkowe próby nawiązania kontaktu przez przeciwników Hitlera na początku wojny pozostały bez odpowiedzi ze strony szefa MI6, głównym powodem tego było podstępne uprowadzenie i aresztowanie dwóch wysokich oficerów brytyjskiego wywiadu, majora Richarda Stevensa i kapitana Payne'a Besta w przygranicznym miasteczku Venlo w listopadzie 1939 roku.

Enigma (z gr. αινιγμα, wym. enigma, pl. zagadka) – niemiecka przenośna, elektromechaniczna maszyna szyfrująca oparta na zasadzie obracających się wirników, opracowana przez Artura Scherbiusa, a następnie produkowana przez wytwórnię Scherbius & Ritter. Wytwórnia ta została założona w 1918 z inicjatywy Scherbiusa oraz innego niemieckiego inżyniera Richarda Rittera i zajmowała się konstrukcją i produkcją urządzeń elektrotechnicznych między innymi silników asynchronicznych. Scherbius odkupił prawa patentowe do innej wirnikowej maszyny szyfrującej opracowanej przez holenderskiego inżyniera Hugona Kocha.

Major – stopień oficerski używany w armiach wielu krajów. W wojsku polskim jest to stopień niższy od podpułkownika, wyższy od kapitana. Major wchodzi w skład korpusu oficerów starszych, natomiast w okresie międzywojennym – w skład korpusu oficerów sztabowych. Odpowiednikiem majora w marynarce wojennej jest komandor podporucznik a w policji podinspektor Policji.

W 1945 roku Stewart Menzies został awansowany do stopnia gen. mjr., szefem MI6 pozostał do 1953 roku, kiedy ustąpił ze stanowiska w następstwie skandalu spowodowanego ucieczką Donalda Macleana i Guya Burgessa do Związku Radzieckiego (zob. Siatka szpiegowska Cambridge). Zmarł w 1968 roku.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Sabotaż to umyślne niewypełnienie albo wypełnianie wadliwie swoich obowiązków w zamiarze wywołania dezorganizacji, strat i szkód. Sabotaż ma na celu uniemożliwienie lub utrudnienie prawidłowego funkcjonowania zakładów albo urządzeń lub instytucji o poważnym znaczeniu dla działania państwa. W obowiązującym kodeksie karnym penalizowany jest jedynie sabotaż komputerowy. Zgodnie z art. 269 k.k., polega on na niszczeniu, uszkadzaniu, usuwaniu lub zmianie danych informatycznych o szczególnym znaczeniu dla obronności kraju, bezpieczeństwa w komunikacji, funkcjonowania administracji rządowej, innego organu państwowego lub instytucji państwowej albo samorządu terytorialnego albo zakłócaniu lub uniemożliwianiu automatycznego przetwarzania, gromadzenia lub przekazywania takich danych. Sabotaż komputerowy zagrożony jest karą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat. Karalności podlega także niszczenie, uszkadzanie lub zmienianie komputerowego urządzenia służącego do automatycznego gromadzenia, przetwarzania i przesyłania informacji..