Stowarzyszenie Zawodowych Szachistów

Stowarzyszenie Zawodowych Szachistów (ang. Professional Chess Association – PCA) – organizacja szachowa założona przez Garriego Kasparowa i Nigela Shorta w 1993 roku.

Stowarzyszenie powstało wskutek niezaakceptowania przez Kasparowa i Shorta warunków finansowych dotyczących meczu o mistrzostwo świata, zaproponowanych przez ówczesnego prezydenta FIDE, Florencio Campomanesa. Głównym punktem spornym był zapis w regulaminie, zapewniający FIDE znaczną część funduszu nagród. Arcymistrzowie uważali, iż fundusz ten powinien być w całości podzielony pomiędzy uczestników meczu. W wyniku sporu nie przystąpili do zorganizowanego przez FIDE meczu i zostali z tej organizacji wykluczeni (mecz rozegrali wówczas Anatolij Karpow i Jan Timman).

Mecze pretendentów FIDE stanowiły trzeci i najwyższy szczebel eliminacji (po turniejach strefowych i międzystrefowych) wyłaniających przeciwnika dla mistrza świata w szachach (jedyny wyjątek miał miejsce w roku 1996, gdy finałowy mecz pretendentów był zarazem spotkaniem o mistrzostwo świata).

Władimir Kramnik, ros. Владимир Борисович Крамник (ur. 25 czerwca 1975 w Tuapse) – rosyjski szachista, mistrz świata organizacji Braingames (następcy PCA) od 2000 roku. Zdobywca zunifikowanego tytułu Międzynarodowej Federacji Szachowej (FIDE) w 2006 roku.

Po wykluczeniu z FIDE Kasparowa i Shorta zorganizowali oni w roku 1993 w Londynie mecz, zakończony zwycięstwem Kasparowa w stosunku 12½ – 7½. W kolejnych dwóch latach PCA zorganizowało częściowo wzorowany na rozgrywkach FIDE cykl wyłonienia przeciwnika dla mistrza świata, składający się z turnieju międzystrefowego oraz meczów pretendentów, których zwycięzcą został Viswanathan Anand. W rozegranym w roku 1995 w Nowym Jorku drugim meczu o mistrzostwo świata PCA Garri Kasparow obronił tytuł, pokonując Ananda w stosunku 10½ – 7½. Kolejnego cyklu rozgrywek nie udało się już zorganizować w wyniku rezygnacji firmy Intel ze sponsorowania PCA. W roku 1996 stowarzyszenie zawiesiło działalność.

Nowy Jork (ang. City of New York, również New York, New York City) – najludniejsze miasto w Stanach Zjednoczonych, a zarazem centrum jednej z najludniejszych aglomeracji na świecie. Nowy Jork wywiera znaczący wpływ na światowy biznes, finanse, media, sztukę, modę, badania naukowe, technologię, edukację oraz rozrywkę. Będąc między innymi siedzibą Organizacji Narodów Zjednoczonych, Nowy Jork stanowi ważne centrum spraw międzynarodowych i powszechnie uważany jest za kulturalną stolicę świata.

Szachy – rodzina strategicznych gier planszowych rozgrywanych przez dwóch graczy na 64-polowej szachownicy, za pomocą zestawu bierek (pionów i figur). Popularnie, choć nieprecyzyjnie, szachami nazywa się również wspomniane bierki.

Powstanie PCA i organizacja konkurencyjnego meczu o tytuł mistrza świata spowodowało rozłam w szachowym świecie. W wyniku organizowania przez FIDE kontrowersyjnych rozgrywek pucharowych oraz faktu, iż nie uczestniczyli w nich ani Garri Kasparow, ani Władimir Kramnik (który pokonał Kasparowa w roku 2000 w meczu rozegranym pod auspicjami organizacji Braingames), nie było jednomyślności, kto oficjalnie jest najsilniejszym szachistą świata. Dopiero zjednoczeniowy mecz pomiędzy Władimirem Kramnikiem i mistrzem świata FIDE Weselinem Topałowem, który odbył się w roku 2006 w Eliście doprowadził do wyłonienia jednego oficjalnego mistrza świata, którym został Kramnik.

Anatolij Karpow, ros. Анатолий Евгеньевич Карпов (ur. 23 maja 1951 w miejscowości Złatoust) – rosyjski szachista, dwunasty mistrz świata (w latach 1975–1985).

Garri Kimowicz Kasparow, ros. Гарри Кимович Каспаров, właśc. Garri Weinstein (ur. 13 kwietnia 1963 w Baku) – szachista rosyjski ormiańsko-żydowskiego pochodzenia, mistrz świata w latach 1985–1993.

Przypisy

1993 Kasparov - Short PCA Title Match. [dostęp 2009-08-10].
1995 Kasparov - Anand PCA Title Match. [dostęp 2009-08-10].
2000 Kramnik - Kasparov. [dostęp 2009-08-10].

Linki zewnętrzne

World Chess Championship: FIDE/PCA Chronology (ang.)

World Chess Championship: 2000 Braingames (ang.)