Straż Bezpieczeństwa - Polski Serwis Naukowy

Warszawska Straż Bezpieczeństwa

Straż Bezpieczeństwa (czasem jako Straż Bezpieczeństwa Królestwa Polskiego) – formacja porządkowa w Królestwie Kongresowym, powołana w czasie powstania listopadowego 30 listopada 1830 w Warszawie przez Radę Administracyjną, dowodzona przez Piotra Łubieńskiego (następnie przez J. Zaliwskiego). Służyło w niej ok. 15 tys. osób.

Powstanie listopadowe – polskie powstanie narodowe przeciw Rosji, które wybuchło w nocy z 29 listopada na 30 listopada 1830, a zakończyło się 21 października 1831 [5]. Zasięgiem swoim objęło Królestwo Polskie i część prowincji zabranych (Litwę, Żmudź i Wołyń).

Województwo krakowskie – województwo Królestwa Polskiego istniejące w latach 1816–1837 ze stolicą przejściowo w Miechowie, następnie od 6 grudnia 1816 w Kielcach.

Do zadań jej należało rozbrojenie i uspokojenie zrewoltowanego plebsu oraz czuwanie nad bezpieczeństwem i porządkiem.

Formowanie

1 grudnia 1830 r. Piotr Łubieński wydał odezwę, która głosiła, że dla zabezpieczenia własności prywatnej ustanawia się następujący porządek uzbrojenia: 1. każdy właściciel domu w Warszawie jest dowódcą gwardii osób w obwodzie swojego domu; 2. mocen jest rozbroić każdego, którego niezdolnym i niewykwalifikowanym uzna do noszenia broni; 3. natychmiast zrobi rewizję uzbrojonych ludzi, odbierze broń niewykwalifikowanym do noszenia...

Województwo podlaskie – województwo Królestwa Polskiego istniejące w latach 1816–1837 ze stolicą w Siedlcach. Ukazem Mikołaja I z 23 lutego/7 marca 1837 r. zostało przemianowane na gubernię podlaską.

Województwo lubelskie, województwo Królestwa Polskiego istniejące w latach 1816–1837 ze stolicą w Lublinie, w 1837 przekształcone w gubernię lubelską.

W Warszawie w jej skład wchodziła głównie biedota miejska, uzbrojona w piki, siekiery i kosy.

5 grudnia 1830 Rząd Tymczasowy ustanowił dla centralnego dowodzenia tymi siłami urząd "naczelnika Straży Bezpieczeństwa w całym kraju", albo inaczej "generała dowódcy Straży Bezpieczeństwa Królestwa Polskiego".

Wyodrębnienie gwardii ruchomej

6 grudnia 1830 ze Straży Bezpieczeństwa wydzielono gwardię ruchomą w składzie 80 batalionów po 1000 ludzi każdy.

Województwo płockie, województwo Królestwa Polskiego istniejące w latach 1816–1837 ze stolicą w Płocku, w 1837 przekształcone w gubernię płocką.

Plebs - to najniższa warstwa ludności miejskiej (najbiedniejsi), pozbawiona majątku i obywatelstwa, złożona m.in. z robotników, służby, żebraków i marginesu społecznego, a także czeladników i niewolników.