Straconka - Bielsko-Biała - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 49°47′49″N 19°05′42″E / 49.79694, 19.095

Straconka (niem. Drösseldorf) – południowo-wschodnia dzielnica Bielska-Białej, położona w dolinie rzeki Straconki, u podnóża Beskidu Małego.

Została założona jako przysiółek Lipnika ok. roku 1550 i od 1848 do 1973 r. stanowiła odrębną wieś.

Według austriackiego spisu ludności z 1900 w 137 budynkach w Straconce na obszarze 1292 hektarów mieszkało 1576 osób (gęstość zaludnienia 122 os./km²), z czego wszyscy byli katolikami, 1530 (97,1%) polsko-, 10 niemieckojęzycznymi, a 12 osób posługiwało się innym językiem.

Jednostka pomocnicza gminy – lokalna wspólnota samorządowa mieszkańców części gminy. Jednostki są ustanawiane przez radę gminy (miasta). Najczęściej tworzone są: sołectwa, dzielnice i osiedla. Jednostki nie posiadają osobowości prawnej. Jednostka pomocnicza gminy stanowi strukturę społeczno-terytorialną, która przejmuje na swoim terytorium realizację zadań publicznych, ułatwiając gminie wykonywanie jej zadań.

Austro-Węgry (t. Monarchia Austro-Węgierska; niem. Österreich-Ungarn, węg. Osztrák-Magyar Monarchia) – państwo związkowe w Europie Środkowej istniejące w latach 1867–1918.

W 1973 Straconkę podzielono pomiędzy Bielsko-Białą, Kozy, Międzybrodzie Bialskie i Wilkowice. Obecnie pojęcie Straconka odnosi się tylko do dzielnicy Bielska-Białej. W XIX w. czynna była tu kopalnia rudy żelaza oraz działały kamieniołomy; w II poł. tego stulecia rozwinęła się też jako miejscowość turystyczna.

Kamieniołom – kopalnia odkrywkowa kamienia użytkowego (skały zwięzłej o dużej twardości). Kamieniołomów nie należy mylić z kopalniami odkrywkowymi wydobywającymi skały sypkie (piaskownie, żwirownie). Nie są nimi także odkrywkowe zakłady górnicze eksploatujące skały zwięzłe o stosunkowo małej twardości (węgiel brunatny, glinka ogniotrwała) czyli takie, które można urabiać za pomocą koparek. W Polsce w kamieniołomach wydobywa się głównie: granit, bazalt, wapień, piaskowiec, marmur, melafir, sjenit.

Beskid Mały (513.47) – pasmo górskie w Polsce, stanowiące część Beskidów Zachodnich, mające charakter wyspy górskiej o długości ok. 35 km i szerokości ok. 10 km.

Najważniejszymi zabytkami jest kościół Matki Boskiej Pocieszenia z 1873 r., późnobarokowa kapliczka z 1830 r., dawna leśniczówka Habsburgów z lat 80. XIX w. oraz kilka XIX-wiecznych willi.

Od 2002 r. obszar dzielnicy wchodzi w skład osiedla (jednostki pomocniczej gminy) o tej samej nazwie, która prawie w całości pokrywa się z granicami historycznymi i zwyczajowymi. W 2007 osiedle Straconka miało powierzchnię 584,55 ha i zamieszkane było przez 3149 osób (538,7 os./km²).

Międzybrodzie Bialskie – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Czernichów, położona na zachodnim brzegu Jeziora Międzybrodzkiego - na lewym brzegu Soły, w dolinach potoków: Ponikiew, Duża i Mała Żarnówka, na stokach Rogacza, Magurki Wilkowickiej i Hrobaczej Łąki.

Kozy (wil.: Zajwyśdiüf, niem. Seiffersdorf, Seibersdorf, Kosy) – wieś w woj. śląskim w powiecie bielskim, położona nad rzekami Czerwonką, Kozówką, Pisarzówką i Leśniówką, na północnych stokach Beskidu Małego, przy drodze z Bielska-Białej do Krakowa.

Straconka stanowi dziś podmiejską dzielnicę o charakterze mieszkalnym, w której dominuje zabudowa jednorodzinna. Jest też punktem wyjścia licznych górskich szlaków turystycznych, m.in. Małego Szlaku Beskidzkiego.

Przez Straconkę przebiega lokalna droga do Międzybrodzia Bialskiego (ul. Górska - 2010). Przez dzielnicę przebiega także droga ekspresowa S69 (wschodnia obwodnica miasta).

Większość terenów górskich w obrębie dzielnicy wchodzi w skład Parku Krajobrazowego Beskidu Małego. Wzdłuż dzielnicy przepływa potok Straconka, który w Leszczynach wpada do Białej.

Bielsko-Biała (niem. Bielitz-Biala, czes. Bílsko-Bělá) – miasto na prawach powiatu w Polsce południowej, w województwie śląskim, na Pogórzu Śląskim, u stóp Beskidu Małego i Beskidu Śląskiego, nad rzeką Białą. Jest stolicą powiatu bielskiego, Euroregionu Beskidy, diecezji bielsko-żywieckiej kościoła rzymskokatolickiego i diecezji cieszyńskiej kościoła ewangelicko-augsburskiego, a także głównym miastem aglomeracji bielskiej.

Wilkowice – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie bielskim, siedziba władz gminy Wilkowice. Powierzchnia sołectwa wynosi 1750 ha, a liczba ludności 6496, co daje gęstość zaludnienia równą 371,2 os./km².

Galeria

Kapliczka

Kościół Matki Boskiej Pocieszenia

Potok Straconka

Przypisy

Gemeindelexikon der im Reichsrate vertretenen Königreiche und Länder, bearbeitet auf Grund der Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1900, XII. Galizien. Wien: 1907.
Rada Miejska w Bielsku-Białej: Program Rewitalizacji Obszarów Miejskich w Bielsku-Białej na lata 2007-2013. 21 grudnia 2007. [dostęp 25 października 2008].