Strefa wojenna - Polski Serwis Naukowy

Strefa wojenna (strefa frontowa) - w czasie II wojny światowej okupowane przez III Rzeszę tereny ZSRR, znajdujące się pod administracją wojskową.

Ziemie stanowiące teatr działań wojennych wojsk lądowych (Gebiete unter Militärverwaltung), od linii frontu do tyłowych pozycji grup armii, znajdowały się pod władzą ogniw dowódczych grup armii (Północ, Środek i Południe).

W terenie w miastach władzę sprawowały komendantury (Ortskommandantur), a we wsiach komendantury polowe (Feldkommandantur).

III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945 – oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Związek Radziecki, skrót ZSRR (ros. Советский Союз, Союз Советских Социалистических Республик, СССР, trb. Sowietskij Sojuz, Sojuz Sowietskich Socyalisticzeskich Riespublik, SSSR trl. Sovetskij Soûz, Soûz Sovetskih Socialističeskih Respublik, SSSR) – historyczne państwo socjalistyczne w Europie północnej i wschodniej oraz Azji północnej i środkowej.

Pozostałe tereny na wschodzie, nie znajdujące się w strefie wojennej, na podstawie dekretu Adolfa Hitlera z dnia 17 lipca 1941 O administracji terytoriami na wschodzie, przekazano Ministerstwu do spraw Okupowanych Terenów Wschodnich (Ost-Ministerium), którego ministrem (Reichsminister für die Besetzen Ostgebiete) został Alfred Rosenberg. Na tych terenach od 1 września 1941 utworzono 2 komisariaty Rzeszy - "Ostland" i "Ukraine".

Alfred Rosenberg (ur. 12 stycznia 1893 w Rewlu (obecnie Tallinn), Estonia, stracony 16 października 1946 w Norymberdze) – zbrodniarz niemiecki, jeden z najbardziej wpływowych nazistów, twórca najważniejszych teorii rasistowskich narodowego socjalizmu oraz Minister Rzeszy do spraw Okupowanych Terytoriów Wschodnich. Był członkiem tajnego Towarzystwa Thule. Jest uważany za twórcę takich założeń ideologicznych NSDAP, jak skrajny antysemityzm, przekonanie o wyższości rasy aryjskiej, teoria Lebensraumu (przestrzeni życiowej dla narodu niemieckiego na obszarach wschodnich) czy dążenie do obalenia traktatu wersalskiego. Pierwszą żoną Rosenberga była rodowita Estonka Hilda Leesmann, a drugą Niemka Hedwig Kramer.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Granica pomiędzy strefą wojenną a komisariatami Rzeszy była strzeżona, a do jej przekroczenia wymagano specjalnych przepustek.

Bibliografia

Mieczysław Juchniewicz: Polacy w radzieckim ruchu partyzanckim 1941-1944, Warszawa 1973