Streymoy - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 62°08′N 7°00′E / 62.133, 7

Streymoy (duń. Strømø) – wyspa wulkaniczna oceaniczna, leżąca na Oceanie Atlantyckim w archipelagu Wysp Owczych, będącym samorządną częścią autonomiczną Królestwa Danii. Jest jednocześnie największą i najbardziej zaludnioną spośród wszystkich wysp w tamtym regionie, ma 373,5 km² i mieszka na niej niemal 22 tysiące ludzi.

Wielka Brytania (), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania, Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Guernsey, Jersey i Wyspa Man, posiadają odrębny status dependencji Korony brytyjskiej i nie wchodzą w skład Zjednoczonego Królestwa.
Løgting (inaczej: Løgtingið, oficjalnie: Føroya løgting, IPA: ˈlœktiŋg]) to parlament Wysp Owczych, duńskiego terytorium zależnego na Morzu Norweskim. Jego siedziba znajduje się w stolicy archipelagu Thorshavn. W jego skład może wchodzić od 27 do 33 posłów. Siedem okręgów wybiera 27 spośród tych miejsc, 6 zaś jest dodatkowych, które od wydania Aktu Elekcyjnego w 1978 są obsadzane przy każdych wyborach, które, podobnie jak w Sejmie Rzeczypospolitej Polskiej, jeśli nie wynikną żadne komplikacje, odbywają się raz na cztery lata. Do roku 2007 parlament Wysp Owczych składał się z maksymalnie 32 posłów, jednak przed nadchodzącymi wyborami postanowiono zmienić prawo wyborcze i wprowadzić dodatkowego reprezentanta ludu do izby poselskiej.

Nazwa wyspy w przekładzie z farerskiego oznacza Wyspa Aktualności, albo Wyspa Prądów.

Geografia

Streymoy posiada największą liczbę szczytów na całym archipelagu. Jest ich 72, z których najwyższym jest Kopsenni, mierzący 789 m n.p.m., który mieści się w północno-zachodniej części wyspy. Tam też skupiają się pozostałe wyższe wzniesienia, tworzące wybrzeża klifowe z licznymi grotami zamieszkanymi przez ptaki morskie. Południowa część, szczególnie w okolicy Tórshavn, pozostaje znacznie niższa, dopiero w centralnej przybierając wartości wyższe niż 500 m n.p.m. Środkowe partie wyspy są poprzecinane dolinami polodowcowymi, jak Skansunardalur.

Fiord - rodzaj głębokiej zatoki wrzynającej się w ląd, często rozgałęzionej, typowo z charakterystycznymi stromymi brzegami miejscami dochodzącymi do 1000 metrów. Fiordy powstały przez zalanie żłobów i dolin polodowcowych.
Farma - zazwyczaj duże gospodarstwo rolne, zmechanizowane i specjalizujące się w uprawie wybranych roślin lub chowie wybranych zwierząt. Z reguły zatrudnia najemną siłę roboczą.

Wyspa ta ma też dwa fiordy Kollafjørður (3,8 km²) i Kaldbaksfjørður (5,6 km²), w części centralnej, oraz liczne zatoki. Podobnie jak w pozostałych częściach archipelagu znajduje się tam wiele niewielkich jezior i rzek biegnących od źródeł w górach do brzegów.

Położenie

Streymoy jest nie tylko największa powierzchniowo, ale i najdłuższa z wysp na archipelagu. Znajduje się w centralnej części Wysp Owczych, między Vágar na zachodzie, i Eysturoy na wschodzie, oddzielona od nich kolejno cieśninami Vestmannasund i Sundini, z których druga w południowym krańcu zmienia się w fiord Tangafjørður. Od strony południowo-zachodniej za Hestsfjørður znajdują się dwie mniejsze wyspy Koltur i Hestur, od południa Skopunarfjørður oddziela Streymoy od Sandoy, a na południowym wschodzie za wodami Nólsoyarfjørður widoczna jest Nólsoy.

Cieśnina – zwężenie obszaru wodnego, łączące dwa akweny (oceany, morza lub jeziora), a rozdzielające dwa obszary lądowe. Szeroką cieśninę morską, zwłaszcza oddzielającą wyspę od kontynentu określa się mianem kanału morskiego. Obce statki mogą przekraczać wody cieśnin należące do państwa nadbrzeżnego w oparciu o prawo niezakłóconego tranzytu.
National Aeronautics and Space Administration (NASA) (pl. Narodowa Agencja Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej) – agencja rządu Stanów Zjednoczonych odpowiedzialna za narodowy program lotów kosmicznych, ustanowiona 29 lipca 1958 r. na mocy National Aeronautics and Space Act.

Vestmannabjørgini

Osobny artykuł: Vestmannabjørgini.

Streymoy, szczególnie w północnej i północno-zachodniej części tworzy wysokie wybrzeża klifowe. Wśród nich mieści się Vestmannabjørgini rozciągające się od miejscowości Vestmanna w kierunku północno-zachodnim. Sięga około 500 m n.p.m. i jest stałym miejscem zamieszkania dla licznych ptasich kolonii oraz fok. Blisko wybrzeża znajdują się liczne szkiery wystające z morza, które dochodzą do 100 metrów wysokości. Groty Vestmannabjørgini wykorzystywane są do koncertów ze względu na panującą w nich akustykę. Rejsy wzdłuż wybrzeża odbywają się regularnie za pośrednictwem dwóch firm – Sp/f Skúvadal oraz Vestmannabjørgini Sp/f.

Klub piłkarski – klub sportowy, którego głównym - i najczęściej jedynym - celem jest udział w rozgrywkach piłkarskich, organizowanych pod egidą konkretnej federacji (krajowej, bądź kontynentalnej - rzadziej światowej) w stosownej kategorii wiekowej, płci i statusie zrzeszonych w nim osób. Obecnie, kluby piłkarskie są najczęściej klubami jednosekcyjnymi (typowo piłkarskimi), choć mogą również stanowić jedną z sekcji klubu wielosekcyjnego (sekcję piłkarską).
Ocean Atlantycki (Atlantyk) – drugi pod względem wielkości ocean na Ziemi pokrywający około jednej piątej jej powierzchni. Nazwa wywodzi się z mitologii greckiej i oznacza "Morze Atlasa".

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Irlandia (irl. Éire [ˈeːɾʲə]; ang. Ireland) – państwo w Europie Zachodniej, od 1973 państwo członkowskie Wspólnoty Europejskiej. Zajmuje większość terytorium wyspy o tej samej nazwie.

Hvítanes (duń. Hvidenæs, IPA: kvʊitaneːs) jest niewielką osadą, położoną na wyspie Streymoy, wchodzącej w skład archipelagu Wysp Owczych. Administracyjnie miejscowość ta znajduje się w regionie Streymoy, w gminie Tórshavnar kommuna. Mieszka tam 95 osób. Jej nazwa z języka farerskiego oznacza Biały Punkt.

Jezioro – naturalny śródlądowy zbiornik wodny, którego występowanie uwarunkowane jest istnieniem zagłębienia (misy jeziornej), w którym mogą gromadzić się wody powierzchniowe, oraz zasilaniem przewyższającym straty wody wskutek parowania lub odpływu. Większość jezior występuje na obszarach zajmowanych niegdyś przez lodowiec. Woda z topniejącego lodowca wypełniała doliny i tworzyła jeziora. Powstanie mis jeziornych wiąże się przede wszystkim z procesami geologicznymi. Zasilanie należy natomiast przede wszystkim od warunków klimatycznych. Jezioro różni się od stawu występowaniem strefy afotycznej – światło nie dociera do dna uniemożliwiając tam rozwój roślinności.

Akwakultura – forma gospodarki ludzkiej, mająca na celu zwiększenie pozyskiwania żywności (rzadziej innych produktów) ze środowiska wodnego; polega na hodowli wybranych rodzajów organizmów wodnych, głównie zwierzęcych, w naturalnych lub sztucznych zbiornikach wodnych – słodko- lub słonowodnych. Najprostszą i najpospolitszą odmianą akwakultury jest zapewnienie korzystnych warunków do bytowania licznym przedstawicielom danego gatunku użytkowego (ryb, mięczaków i in.) w mniej lub bardziej wydzielonej części akwenu. Bardziej intensywną formą jest hodowla w stawach, basenach lub wielkich, zanurzonych w wodzie pojemnikach (klatkach). W takich przypadkach stosuje się dokarmianie, zapewnia, o ile to konieczne, odpowiedni przepływ wody czy natlenianie, ochronę przed drapieżnikami i chorobami, a nawet podgrzewanie wody (np. próby hodowli ryb w basenach z wodą geotermalną) itp. W przypadku organizmów osiadłych (np. glony, ostrygi) zabiegi hodowlane polegają głównie na zwiększeniu powierzchni, na której mogłyby się osiedlać, przez układanie na dnie odpowiednich przedmiotów, np. zużytych opon samochodowych, zawieszanie sieci, sznurów, itp.

Eremita lub pustelnik (gr. ἐρημίτης eremites, żyjący na pustkowiu), osoba, która z pobudek religijnych wycofuje się z życia w społeczeństwie i decyduje się na życie w izolacji i celibacie. Poświęca się przede wszystkim modlitwie i życiu w ascezie. Utrzymuje się, jak to miało np. miejsce u zarania życia pustelniczego w Egipcie i Palestynie, z jałmużny i/lub rzemiosła.

Wyspa wulkaniczna - wyspa, która powstała przez wynurzenie się wzniesienia wulkanicznego ponad powierzchnię morza. Wyspy takie występują zwłaszcza w łukach wyspowych za strefą subdukcji lub w miejscach, gdzie pod skorupą ziemską znajdują się plamy gorąca. Są to wystające ponad powierzchnię wody fragmenty podwodnych wulkanów, np. Hawaje.

Ptaki (Aves) – gromada stałocieplnych zwierząt z podtypu kręgowców. Jest najbardziej zróżnicowaną spośród gromad kręgowców lądowych – istnieje około 10 000 gatunków ptaków, które zamieszkują ekosystemy na całym świecie. Ich wielkość waha się od 5 cm u koliberka hawańskiego do 2,7 m u strusia.