Stronnictwo Pracy - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy partii politycznej działającej w II RP. Zapoznaj się również z: Stronnictwo Pracy w III RP.

Stronnictwo Pracy – polska chadecka partia polityczna działająca w II RP, na emigracji (od 1939 do 1990) oraz w pierwszych latach Polski Ludowej (1945–1950).

Historia

Stronnictwo Pracy powstało 10 października 1937 w wyniku połączenia Polskiego Stronnictwa Chrześcijańskiej Demokracji, Narodowej Partii Robotniczej i Związku Hallerczyków. Pierwszym prezesem partii został Wojciech Korfanty. W czasie II wojny światowej SP (krypt.Romb) wchodziło w skład rządów RP na uchodźstwie. Dwaj politycy stronnictwa pełnili funkcję Delegata Rządu na Kraj: Cyryl Ratajski (1940–1942) i Jan Jankowski (1943–1945).

Premier (z franc. premier - pierwszy, od łac. primus, pierwszy) – w wielu krajach szef rządu. W Polsce oficjalnie nazywany Prezesem Rady Ministrów (w okresie II Rzeczypospolitej w użyciu były również terminy: Prezydent Ministrów oraz Prezes Ministrów). W innych krajach nazywany: Pierwszy Minister (Wielka Brytania - Prime Minister), Kanclerz (Niemcy, Austria - Kanzler), Prezydent Ministrów (Ministerpräsident) – landy niemieckie, Minister Stanu (Statsminister) - kraje skandynawskie.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Po wojnie partia ta wznowiła działalność w Polsce poprzez połączenie konspiracyjnego SP i Stronnictwo Zrywu Narodowego. Była reprezentowana w TRJN, Krajowej Radzie Narodowej i lokalnych radach narodowych, a także w administracji państwowej. Wobec infiltrowania przez agentów UB Zarząd Główny Stronnictwa Pracy 18 lipca 1946 postanowił zawiesić działalność partii, jednak część SP uległa wobec komunistów działała w Polsce do 1950, gdy niewielka grupa jej członków wraz z prezesem Tadeuszem Michejdą wstąpiła do Stronnictwa Demokratycznego.

Narodowa Partia Robotnicza (NPR) – polska partia polityczna, utworzona w 1920 przez połączenie Narodowego Związku Robotniczego i Narodowego Stronnictwa Robotników, które działały na ziemiach dawnego zaboru pruskiego oraz na Śląsku. Była to partia chadecka, odwołująca się do robotników, jednak w przeciwieństwie do partii socjalistycznych i komunistycznych głosiła program solidaryzmu klasowego.

Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) - oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952-1989. Uprzednio w latach 1945-1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Zwana propagandowo Polską Ludową - był to kolokwialny eufemizm na okres monopartyjnych rządów PPR, a od 1948 PZPR w Polsce.

Stronnictwo reprezentowane na emigracji przez nieliczną grupę członków działało na emigracji jako tzw. niezależne Stronnictwo Pracy. Czołowym jego działaczem był Hugon Hanke, który jako premier rządu emigracyjnego wrócił do PRL, co wywołało skandal na emigracji.

12 lutego 1989 Stronnictwo Pracy zostało reaktywowane w kraju (początkowo pod nazwą "Chrześcijańsko-Demokratyczne Stronnictwo Pracy").

Polska Ludowa - potoczna nazwa państwa polskiego w okresie rządów Polskiej Partii Robotniczej, a następnie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej i zależności od ZSRR w latach 1944-1989.

Wojciech Korfanty (ur. jako Adalbert Korfanty 20 kwietnia 1873 w osadzie Sadzawka (obecnie Siemianowice Śląskie), zm. 17 sierpnia 1939 w Warszawie) – polski przywódca narodowy Górnego Śląska, związany z chrześcijańską demokracją.

Prezesi partii

1937–1939: Wojciech Korfanty

1939–1946: Karol Popiel

1946–1950: Tadeusz Michejda

Zobacz też

Politycy Stronnictwa Pracy