|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
RSS
Warto przeczytać: Prof. Franciszek Kokot - nestor śląskich lekarzy, wybitny nefrolog i endokrynolog - skończył 80 lat. Od kilku dekad jest niekwestionowanym autorytetem oraz nauczycielem i mistrzem dla kolejnych pokoleń lekarzy. 25 listopada świętował urod... 19 listopada 1885 r. w Warszawie urodził się Kazimierz Sosnkowski, generał WP, szef sztabu I Brygady Legionów Polskich. W okresie II RP minister spraw wojskowych i inspektor armii. W latach 1939-1940 Komendant Główny ZWZ. Od lipca 1943 do września 19... W wieku 88 lat odszedł najwybitniejszy w Polsce znawca starożytnej metalurgii, odkrywca centrum starożytnej metalurgii w Górach Świętokrzyskich i wieloletni dyrektor Muzeum Archeologicznego w Krakowie, prof. Kazimierz Bielenin - poinformowała PAP Anna Tyniec z MA... Twórca reizmu, propagator etyki laickiej, autor pojęcia "opiekuna spolegliwego", czyli takiego na którym można polegać. 125 lat temu urodził się Tadeusz Kotarbiński, jeden z najwybitniejszych polskich filozofów. Kotarbiński znany jes... Plany akcji dywersyjnych, raporty o uzbrojeniu i rozkaz o godz. "W" rozpoczynający Powstanie Warszawskie znalazły się wśród dokumentów z archiwum Kierownictwa Dywersji Okręgu Warszawa AK dostępnych na wystawie czynnej od wtorku w Bibliotece UW.Wystaw...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
Struktura organizacyjna AKCzy wiesz że...? Jan Rzepecki pseud. Białynia, Ożóg, Burmistrz, Górski, Krawczyk, Ślusarczyk, Prezes, Rejent, Sędzia, Wolski (ur. 29 września 1899 w Warszawie, zm. 28 kwietnia 1983, tamże) – historyk wojskowości, pułkownik dyplomowany Wojska Polskiego, delegat Sił Zbrojnych na Kraj w 1945. Ruch Oporu Armii Krajowej – konspiracyjna organizacja wojskowa założona w 1944 przez por. Józefa Marcinkowskiego ps. "Łysy" do walki z Armią Czerwoną i z oddziałami KBW oraz MO. Walczyła też z funkcjonariuszami Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego. Obszar Polski został podzielony na obwody i rejony, w których operowały patrole bojowe złożone z byłych żołnierzy Armii Krajowej Janusz Bohdan Bokszczanin ps. "Sęk", "Wir" (ur. 29 października 1894 w Grodnie zm. 1 sierpnia 1973 w Paryżu) – pułkownik dyplomowany Wojska Polskiego. Po wybuchu I wojny światowej w 1914 został zmobilizowany do armii rosyjskiej. W 1917 walczył w III Korpusie Polskim w Rosji, w 1918 powrócił do Polski i w 1919 wstąpił do Wojska Polskiego jako oficer kawalerii. W latach 1930-1932 był słuchaczem Kursu Normalnego Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie. Z dniem 1 listopada 1932, po ukończeniu kursu i otrzymaniu dyplomu naukowego oficera dyplomowanego, przydzielony został do Brygady Kawalerii "Równe" na stanowisko szefa sztabu. W 1935 został szefem sztabu Wołyńskiej Brygady Kawalerii. Później został dowódcą 10 Pułku Strzelców Konnych, pierwszej całkowicie zmotoryzowanej polskiej jednostki taktycznej (1937). W czasie kampanii wrześniowej, jego pułk przeprowadził udaną mobilizację w Łańcucie i walczył w składzie 10 Brygady Kawalerii płk Stanisława Maczka w walkach w okolicach Pcimia, Lubienia i Myślenic. Później w oklicach Wojnicza i Tarnowa. Od 9 września 1939 pułk bronił Łańcuta. Następnie wycofał się w kierunku Jarosławia i dalej w kierunku Lwowa. 16 września 1939 roku w czasie walk w obronie Lwowa, pod Zboiskami, płk Bokszczanin został ciężko ranny i zmuszony był opuścić pułk. Odwieziony został do szpitala w Dublanach. W czasie okupacji, w 1940 wstąpił do Związku Walki Zbrojnej, później przekształconego w AK. Do 1943 był szefem Referatu Broni Szybkich lub Wojsk Pancernych w Oddziale III (Operacyjno-Szkoleniowym) Komendy Głównej Armii Krajowej. W 1944 przygotowywał plan "Burza" – przejścia AK do działań zaczepnych. Został szefem Oddziału III i zastępcą szefa sztabu Komendy Głównej AK. W czasie powstania warszawskiego bezskutecznie próbował się przebić do stolicy. Został ranny i wywieziony na roboty do Niemiec. W końcu września 1944 udaje mu się uciec do kraju. Od października 1944 jest szefem Sztabu KG AK, od kwietnia 1945 – zastępcą Delegata Sił Zbrojnych na Kraj i zostaje zastępcą Delegata Rządu na Kraj. Wstępuje do organizacji Wolność i Niezawisłość, w październiku 1945 opuścił kraj jako jej emisariusz i udał się do Londynu. Zamieszkał w Paryżu. Do 1953 był członkiem delegatury WiN-u za granicą. Zmarł w Paryżu w 1973 roku. Odznaczony m.in. Virtuti Militari V klasy (1921), Złotym Krzyżem Zasługi (1935), Medalem Niepodległości (1938). Komenda GłównaKomenda Główna składała się z siedmiu oddziałów: Organizacyjnego, Informacyjno-Wywiadowczego, Operacyjno-Szkoleniowego, Kwatermistrzostwa, Łączności, Biura Informacji i Propagandy oraz Finansowego, miała też własnych duszpasterzy. Jako odrębną jednostkę utworzono w styczniu 1943 Kedyw, przeprowadzający akcje dywersyjne i specjalne. Tadeusz Sztumberk-Rychter, ps. Miłosz, Tadeusz, Żegota, (s. Witolda i Stefanii, ur. 19 sierpnia 1907 w Koluszkach, zm. 14 marca 1972 w Warszawie) – oficer artylerii Wojska Polskiego, dowódca 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty Armii Krajowej, uczestnik kampanii wrześniowej.
Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość (pełna nazwa: Ruch Oporu bez Wojny i Dywersji "Wolność i Niezawisłość") - polska cywilno-wojskowa organizacja antykomunistyczna założona 2 września 1945 w Warszawie. Jej trzon stanowiły pozostałości rozwiązanej w 1945 roku Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj. WiN przejęła jej strukturę organizacyjną, kadry, majątek a także częściowo oddziały leśne. Dowódcy obszarów DSZ zostali prezesami obszarów WiN. W momencie maksymalnej zdolności bojowej (lato 1943) siły AK liczyły ok. 380 tys. osób, w tym 10 tys. oficerów. Kadrę oficerską sprzed wojny uzupełniano absolwentami tajnych kursów oraz przerzucanymi do kraju cichociemnymi. AK zaopatrywała się w sprzęt na drodze akcji bojowych (wyposażenie niemieckie), alianckich zrzutów oraz własnej produkcji. Straty w walce: około 100 tys. poległych, 50 tys. wywiezionych do ZSRR i uwięzionych. Tadeusz Julian Jachimowski ps. "Biskupowicz", "Budwicz" (ur. 12 lutego 1892 w Kazimierzy Małej, zginął 6 sierpnia 1944 w Warszawie) – ksiądz, dziekan Wojska Polskiego, doktor filozofii, magister teologii, tajny szambelan Jego Świętobliwości, kanonik honorowy kielecki.
Delegatura Sił Zbrojnych na Kraj - formacja zbrojna polskiego podziemia antykomunistycznego, powstała po rozwiązaniu organizacji "NIE" 7 maja 1945 rozkazem Naczelnego Wodza gen. Władysława Andersa, w celu prowadzenia walki zbrojnej z okupantem sowieckim. Na jej czele stanął płk Jan Rzepecki, który na swego następcę, w wypadku aresztowania, wyznaczył płk dypl. Janusza Bokszczanina. W paru późniejszych spotkaniach z płk Rzepeckim brali udział komendant obszaru centralnego (warszawskiego) ppłk Jan Mazurkiewicz (Radosław) i komendant okręgu białostockiego ppłk Władysław Liniarski (Mścisław). Delegat Sił Zbrojnych na Kraj (płk Rzepecki) utrzymał strukturę dowodzenia taką, jaka istniała w AK. Delegatura istniała do 8 sierpnia 1945 roku. Po zakończeniu wojny część akowców odmówiła dokonania demobilizacji i kontynuowała walkę w ramach Delegatury Sił Zbrojnych, Ruchu Oporu Armii Krajowej, Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość, Konspiracyjnego Wojska Polskiego, Narodowej Organizacji Wojskowej, Narodowych Sił Zbrojnych, Wielkopolskiej Samodzielnej Grupy Operacyjnej "Warta" i innych. Obszar Warszawski AK - struktura terenowa Armii Krajowej. Obszar nosił kryptonim "Morskie Oko", "Cegielnia", "Folwark", "Wodnik", "Woda", "Ojców", "Wisła", "Rzeka";
Podokręg Zachodni AK zwany też „Podokręgiem Skierniewickim”, kryptonimy: „Hallerowo”, „Cukrownia”, zaś od 1 maja 1943 „Hajduki” – struktura terenowa Armii Krajowej, obejmująca powiaty województwa warszawskiego, po zachodniej stronie Wisły, wchodząca od 1940 do 1942 jako inspektorat w skład Okręgu Warszawa-województwo "Morskie Oko" Związku Walki Zbrojnej, zaś od od kwietnia 1942 do stycznia 1945 jako Podokręg, w skład Obszaru Warszawskiego AK. Odtwarzał struktury 26 Dywizji Piechoty. W sierpniu 1944 Podokręg organizował wsparcie dla powstania warszawskiego w Puszczy Kampinoskiej i lasach chojnowskich. Oddziały podokręgu walczyły na Żoliborzu 21 i 22 sierpnia 1944 w walce o Dworzec Gdański. Podokręg został rozwiązany 16 stycznia 1945. Masowe prześladowania członków tych organizacji, określanych w późniejszym okresie również jako żołnierze wyklęci, trwały przez cały okres stalinowski.
Nikodem Sulik-Sarnowski (ur. 15 sierpnia 1893 we wsi Stara Kamienna k. Sokółki na Podlasiu, zm. 14 stycznia 1954 w Londynie) – polski dowódca wojskowy, generał brygady Wojska Polskiego.
Jerzy Rutkowski ps. Michał i Kmita (ur. 23 kwietnia 1914 w Kijowie, zm. 18 grudnia 1989 w Warszawie) – polski prawnik, działacz polityczny obozu narodowego, menedżer. Inicjator i zarządzający Tajnymi Wojskowymi Zakładami Wydawniczymi Polskiego Państwa Podziemnego. Oficer Armii Krajowej w stopniu podporucznika. Po upadku powstania warszawskiego – 5 października 1944, siedziba kwatery Komendy Głównej AK przeniesiona została do Częstochowy, 19 stycznia 1945 ostatni komendant AK gen. Leopold Okulicki ps. "Niedźwiadek", wydał rozkaz zwalniający żołnierzy AK ze złożonej przysięgi wojskowej. Okręg Lublin kryptonim "Len", "Salon", "Żyto", "Orbis", "Bank Handlowy", "Spółdzielnia Rolnicza", "Monopol" - okręg wojskowy Sił Zbrojnych w Kraju (Służby Zwycięstwu Polski, Związku Walki Zbrojnej i Armii Krajowej).
Stefan Korboński (ur. 2 marca 1901 w Praszce, zm. 23 kwietnia 1989 w Waszyngtonie) – polski polityk ruchu ludowego, prawnik, publicysta, działacz Polskiego Państwa Podziemnego, Delegat Rządu na Kraj od 27 marca do 28 czerwca 1945, poseł na Sejm Ustawodawczy z listy PSL. Struktury terenoweOrganizacja terenowa dzieliła się na obszary (białostocki, lwowski, warszawski prawo- i lewobrzeżny oraz zachodni), oraz samodzielne okręgi dla większych miast. Mniejszymi jednostkami były podokręgi, inspektoraty i obwody. Jan Lamers ps. Florian (ur. 10 września 1897 w Białej Niżnej - zm. 24 listopada 1957 w Warszawie) oficer Komendy Głównej Armii Krajowej. Uczestnik powstania warszawskiego, szef sztabu Grupy "Północ".
Józef Spychalski ps. "Szary", "Jurand", "Ścibor", "Luty", "Włast" (ur. 19 marca 1898 w Łodzi, zamordowany w sierpniu 1944 w KL Sachsenhausen) - pułkownik piechoty Wojska Polskiego. Od 1941 r.: ppłk Władysław Smereczyński "Esem", p.o. ppłk Adolf Galinowski "Robert", płk Ludwik Czyżewski "Franciszka", ppłk dypl. Stefan Czerwiński "Luśnia" a także okręgi samodzielne: Witold Gokieli ps. „Ryszard” (ur. 10 lipca 1904 w Częstochowie, zm. 5 lipca 1956 w Warszawie) – uczestnik walk o niepodległość Polski, kombatant wojny polsko-bolszewickiej, inżynier, w czasie II wojny światowej oficer ZWZ-AK, więzień III Rzeszy, a następnie Polski Ludowej. W niektórych źródłach błędnie podawany jako Gokeli.
Antoni Chruściel ps. Monter, Sokół, Cięciwa, Dozorca, Konar, Madej, Nurt, Ryż, Kaliński, Rzeczyca, Andrzej Smalawski, Adam (ur. 16 czerwca 1895 w Gniewczynie Łańcuckiej, zm. 30 listopada 1960 w Waszyngtonie) – polski dowódca wojskowy, generał brygady Wojska Polskiego, komendant Okręgu Warszawa ZWZ. Powstanie warszawskie () – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji "Burza", połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.
Antoni Sanojca, ps. Cis, Knapik, Kortum, Marian, Skaleń (ur. 4 czerwca 1899 w Rzeszowie - zm. 25 lipca 1990 w Warszawie) – oficer Komendy Głównej Armii Krajowej. W powstaniu warszawskim zastępca dowódcy Grupy AK "Północ".
Czy wiesz że...? beta Oddział I (Organizacyjny) Komendy Głównej Armii Krajowej zajmował się planowaniem i organizacją działań, sprawami personalnymi, utrzymaniem łączności konspiracyjnej z obozami jenieckimi i skupiskami Polaków na terenie Rzeszy, wywiezionych na roboty przymusowe.
Stefan Górnisiewicz ps. Góra, Sulica (ur. 1 czerwca 1897, zm. ?) - żołnierz, podpułkownik, członek komend Okręgu Lublin AK i Okręgu Lublin BCh.
Oddział II (Informacyjno-Wywiadowczy) Komendy Głównej SZP/ZWZ/AK zajmował się wywiadem, kontrwywiadem, sprawami bezpieczeństwa, legalizacją i łącznością polskiego ruchu oporu (od września do listopada 1939 roku - Służby Zwycięstwa Polski, 1939-1942 - Związku Walki Zbrojnej, ostatecznie do 1942-1945 - Armii Krajowej).
Henryk Kowalówka ps. "Dziedzic", "Kosiarz", "Oset", "Profesor", "Skarb", "Skawa", "Topola", "Zrąb" (ur. 5 stycznia 1897 w Brzezince w pow. wadowickim, zm. 2 czerwca 1944 Żabikowo) – pułkownik piechoty Wojska Polskiego.
Albin Skroczyński pseudonimy z Armii Krajowej: "Klimek", "Chrabąszcz", "Łaszcz" (ur. 21 lutego 1890 w Warszawie - zm. 28 grudnia 1971 w Warszawie) – oficer rosyjskiej piechoty i generał brygady WP, żołnierz AK.
Obszar Białystok (Obszar II) – jednostka organizacyjno-terytorialna Służby Zwycięstwu Polski, Związku Walki Zbrojnej i Armii Krajowej w latach 1939-1944.
Wojskowa Służba Ochrony Powstania powstała na mocy rozkazu gen. Stefana Roweckiego z 15 lipca 1941 (według innej wersji 29 września 1941), początkowo pod nazwą "Służba Ochrony Powstania", (od 1943 Wojskowa Służba Ochrony Powstania) jako specjalna struktura wojskowa, "II rzutu" przeznaczona w trakcie akcji powstańczej do służby ochronno-wartowniczej i garnizonowej. Początkowo podlegała Oddziałowi I (Organizacyjnemu) Komendy Głównej Armii Krajowej, zaś od 1943 Oddziałowi IV Kwatermistrzowskiemu Komendy Głównej AK. W trakcie powstania warszawskiego część oddziałów WSOP pełniła funkcje oddziałów liniowych uczestnicząc w walkach. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |