Stuła - Polski Serwis Naukowy

Stuła przewieszona na konfesjonale

Stuła noszona przez diakona obrządku łacińskiego

Diakon prawosławny ubrany m.in. w podwójny orarion

Stuła od łac. stola (długa szata) – szata liturgiczna używana w liturgii wielu Kościołów chrześcijańskich.

W liturgii rzymskiej rodzaj szarfy zakładanej przez kapłana (na szyję, końce zwisają swobodnie na piersiach) i diakona (ukośnie) do Mszy świętej i wszelkich innych czynności liturgicznych. Do mszy zakładana jest pod ornat, może być składana na krzyż na piersiach i przewiązywana paskiem. Diakoni przepasują się stułą ukośnie, z lewego ramienia na prawą stronę. Kolor stuły, podobnie, jak barwa ornatu czy kapy, zależy albo od obchodu liturgicznego danego dnia, albo od spełnianego obrzędu. Dla przykładu, przy spowiedzi używa się stuły fioletowej. Stuła kapłana jest symbolem belki krzyża, którą niósł Chrystus.

Protestantyzm — jedna z głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok katolicyzmu i prawosławia, na którą składają się wyznania religijne powstałe na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych wystąpieniem Marcina Lutra w XVI wieku oraz ruchów przebudzeniowych w łonie macierzystych wyznań protestanckich w kolejnych stuleciach.

Liturgia (gr. λειτουργια – działanie na rzecz ludu) – w starożytnej Grecji działania konkretnej osoby lub społeczności na rzecz obywateli, obecnie – publiczna forma kultu religijnego, dotycząca całokształtu zrytualizowanych, zbiorowych i ściśle określonych czynności sakralnych, ustalonych przez kapłanów danej religii.

W Kościołach wschodnich (prawosławnych, unickich) odpowiednikiem stuły kapłańskiej jest epitrachelion. Podobny jest do stuły używanej przez kapłanów w rzymskiej liturgii, z tą różnicą, że dolne części są ze sobą na trwale złączone. Odpowiednikiem stuły diakońskiej we wschodniej liturgii jest orarion. Od stuły diakońskiej, używanej w rzymskiej liturgii, różni się, tym, że nie jest spinany na biodrze diakona, ale jego końce wiszą swobodnie na piersi i plecach. Istnieją także orariony podwójne, przeznaczone dla protodiakonów i archidiakonów. Są znacznie dłuższe, więc diakoni dodatkowo przewiązują się nimi, w podobny sposób, jak łacinnicy. We wschodniej liturgii także subdiakoni noszą orarion, która ma postać szarfy krzyżującej się na plecach.

Kapa (pluwiał) - szata liturgiczna, używana przez kapłana (w Polsce także diakona), w czasie sprawowania uroczystej liturgii poza mszą świętą, jak chrzest, błogosławieństwo Najświętszym Sakramentem, czy wspólnotowa Liturgia Godzin. Jest to rodzaj długiej peleryny sięgającej stóp, zapinanej pod szyją. Zakłada się ją na komżę lub albę oraz stułę. Jej kolor jest uzależniony od sprawowanej czynności lub koloru oficjum.

Pastor (łac. pastor – pasterz) – w Kościołach protestanckich to duchowny, który pełni obowiązki duszpasterskie w zborze. Mianowany jest bądź przez organy centralne danego Kościoła (np. synod, generalną konferencję), bądź jest powoływany przez kongregację wiernych przez demokratyczny wybór.

W Kościołach ewangelickich przez pastorów używana sporadycznie.

Zobacz też

Manipularz

Przypisy

Ks. Jan Kuźniar, Książka o mistyce Eucharystii. Mały przewodnik dla świeckich, Kraków 2004, s.23.

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Stuła

Bibliografia

Bogusław Nadolski, Liturgika. Tom I, Poznań 1989, ss. 141.