Suka biłgorajska – staropolski instrument muzyczny smyczkowy, w grupie chordofonów ludowych, budową przypominający skrzypce.

Opis

Największą popularnością cieszył się w XVII – XIX wieku. Na instrumencie tym grano na weselach w okolicach Biłgoraja oraz Janowa Lubelskiego. Suka towarzyszyła przy wykonywaniu tzw. "pieśni dziadowskich", niekiedy wchodziła również w skład kapel.

Budowa

Pudło instrumentu żłobione jest z jednego kawałka drewna czereśniowego. Ma kształt zbliżony kształtem i wielkością do altówki, posiada od 4 do 7 strun.

Instrument charakteryzuje się krótką i szeroką szyjką, ozdobną rozetą wyciętą w podstrunnicy i podstawkiem opartym o płytę spodnią.

Sposób gry

Trzymając instrument na kolanie w pozycji pionowej oparty o ramię grającego, gra się techniką paznokciową, tzn. struny są skracane nie przez nacisk z góry, lecz poprzez boczny dotyk paznokciem. Ten sposób gry charakterystyczny jest dla instrumentów azjatyckich, np. dla sarangi w Indiach. Technikę tę jako charakterystyczną dla polskich instrumentów opisał w XVI w niemiecki teoretyk Martin Agricola.

Suka znana była na ziemiach polskich już w Średniowieczu, jednak okres najpopularniejszy dla niej to XVII w., XVIII w. i XIX w. Do naszych czasów nie przetrwał żaden egzemplarz tego instrumentu. Została ona zrekonstruowana na podstawie akwareli Wojciecha Gersona (1895), m.in. przez lutnika Zbigniewa Butryna z Janowa Lubelskiego oraz lutnika Andrzeja Kuczkowskiego.

W latach 90. próby odtworzenia sposobu gry na suce podjęło się niezależnie od siebie dwóch muzyków: Zbigniew Butryn z Janowa Lubelskiego oraz dr Maria Pomianowska z Warszawy. Prowadzą oni niezależnie od siebie warsztaty gry na tym instrumencie oraz koncertują. Zbigniew Butryn dodatkowo prowadzi także warsztaty budowy instrumentu, natomiast Maria Pomianowska podejmuje próby odnalezienia instrumentów pokrewnych.

Przypisy

Linki zewnętrzne