Sulejman Wspaniały

Sulejman Wspaniały (turecki: Süleyman; arabski Sulaymān, ur. 6 listopada 1494, zm. 5/6 września 1566) – sułtan osmański w latach 1520–1566. Był synem Selima I Groźnego i Hafsy (Hafizy). Zwany był również prawodawcą (turecki: Kanuni, arabski: al-Qānūnī).

W czasach jego panowania Imperium osmańskie osiągnęło szczyt swojej potęgi. Prowadził liczne wojny, wskutek których rozszerzył terytorium Imperium (największy, jeśli chodzi o obszar ziem przyłączonych, zdobywca osmański). Przeprowadził reformę administracji, armii, finansów. Mecenas kultury oraz poeta występujący pod pseudonimem Muhibbi.

Życie prywatne, rodzina

Jako muzułmanin Sulejman mógł posiadać 4 żony oraz tyle konkubin, ile był w stanie utrzymać.

Roksolana

Związek Sulejmana z Roksolaną

Nieznane jest pochodzenie Roksolany, według różnych źródeł mogła ona pochodzić z Francji, Włoch lub Podola. Została ofiarowana sułtanowi jako niewolnica przez paszę Ibrahima.

Pierwszy syn Sulejmana i Roksolany urodził się w 1521 r. Roksolana była wielką miłością władcy. Adresował do niej poezję miłosną. Para pozostawiła wiele listów miłosnych. W roku 1530 (data podawana przez angielskiego obserwatora sir Georgia Younga) odbył się oficjalny ślub Sulejmana i Roksolany oraz wystawne wesele. Roksolana zaproponowała budowę meczetu noszącego imię Sulejman. Pomysł ten zrealizował nadworny architekt Sinan. Wielki wpływ na panującego wykorzystywała do rozgrywek politycznych: wpływała na politykę zewnętrzną (przypisuje się jej przyjazne nastawienie sułtana do Polski), prowadziła korespondencję z Boną Sforza i Zygmuntem II. Brała udział w walce o wyznaczenie następcy tronu; spowodowała, że jej syn Selim po śmierci ojca objął tron jako Selim II.

Po jej śmierci padyszach prowadził działalność poświęconą pamięci żony (kontynuując dzieło rozpoczęte przez Roksolanę w ostatnich latach życia). Ufundował w imperium liczne obiekty poświęcone jej pamięci. Zostali pochowani w jednaj krypcie, ich grobowce sąsiadują ze sobą. Zapoczątkowany przez Roksolanę okres rzeczywistego wpływu żon sułtanów na ich mężów nazywany jest rządem sułtanek.

Dzieci

Sulejman miał w sumie co najmniej 11 dzieci, z których większość zmarła w dzieciństwie. Dorosłego wieku dożyli:

Panuje przekonanie, że Sulejman najbardziej kochał jedyną córkę. Wykorzystywała to Roksolana manipulując sułtanem za pomocą dziecka. Później sama Mihrimah wykorzystywała swój wpływ na ojca, by osiągnąć własne cele. Wydana za mąż w 1539 r. za paszę Rustema, późniejszego Wielkiego Wezyra. Sulejman ufundował na jej cześć meczet, który wybudował architekt Sinan w 1550, na miejscu kościoła św. Jerzego w Üsküdar, azjatyckiej części Stambułu (w starożytności Chalcedon).

Spośród synów ojca przeżył jedynie Selim. Pozostali zmarli w trakcie walki o następstwo po ojcu. Roksolana snując intrygi przeciw Mustafie przyczyniła się do jego śmierci (został uduszony z polecenia Sulejmana). Legenda podaje, że Dżinhagir zmarł z żalu po swoim bracie. Bajezid po nieudanej próbie wyeliminowania Selima wraz z 12 000 swoich ludzi schronił się w Persji. Skorzystał on w ten sposób z pomocy wroga Imperium stając się tym samym zdrajcą. Sulejman porozumiał się z szachem Persji Tahmaspem, w wyniku czego w zamian za 4 000 złotych monet zwolenników Bajezida zabito, a jego samego wraz z czterema synami wydano posłańcom padyszacha. Wyrok śmierci wydany przez sułtana wykonano 28 listopada 1562 roku.