Super Universas - Polski Serwis Naukowy

Papież Paweł IV, wystawca bulli

Super Universas – bulla wydana przez papieża Pawła IV w 1559 r. regulująca strukturę administracyjną Kościoła katolickiego okręgu burgundzkim Rzeszy Niemieckiej, na terenie którego znajdują się współczesne państwa: Holandia, Belgia i Luksemburg. Miała ona na celu walkę z szerzącym się wówczas w Niderlandach protestantyzmem. Na jej mocy zwiększono liczbę diecezji, której biskupów mianował papież, zaś kandydatów przedstawiał władca, którym w tym czasie był Filip II Habsburg, z którego inicjatywy wydano bullę.

Luksemburg, Wielkie Księstwo Luksemburga (Lëtzebuerg) to państwo położone w Europie Zachodniej. Graniczy z Francją od południa, Niemcami od wschodu i z Belgią od zachodu i północy. Państwo członkowskie Unii Europejskiej oraz NATO.

Filip II (ur. 21 maja 1527 w Valladolid, zm. 13 września 1598 w Eskurialu) – król Neapolu i Sycylii w latach 1554-1598, władca Niderlandów w latach 1555-1598, król Hiszpanii w latach 1556-1598 i Portugalii w latach 1580-1598 (jako Filip I) z dynastii Habsburgów.

Cele wydania bulli

Dokument podejmował próbę scentralizowania całego regionu, który do tej pory wchodził w skład dwóch metropolii kościelnych: kolońskiej i Reims. Ogłoszenie bulli 12 maja 1559 r. spotkało się z ostrą krytyką ze strony miejscowej szlachty oraz lokalnego duchowieństwa, w tym opatów obawiających się ograniczenia swoich uprawnień. Ponadto obawiano się zwiększenia wpływów inkwizycji w tym regionie, na temat której działalności wiele osób miało krytyczne zdanie, patrząc na hiszpańską inkwizycję. Częściowo zostały one spełnione przez mianowanie arcybiskupem mecheleńskim i prymasem Niderlandów Antoine Perrenot de Granvelle, co doprowadziło do wybuchu zamieszek, a wkrótce powstania w północnej części Niderlandów.

Paweł IV, (Giovanni Pietro Carafa}, (ur. 28 czerwca 1476 w Capriglia Irpina Prowincja Avellinou, zm. 18 sierpnia 1559 w Rzymie) – papież w okresie od 23 maja 1555 do 18 sierpnia 1559.

Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu, rządzona przez biskupa i patriarchę Rzymu (jako papieża uważanego drogą sukcesji apostolskiej za następcę Świętego Piotra) oraz biskupów pozostających z nim we wspólnocie. Kościół katolicki stanowi jedną z trzech głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.

Struktura organizacyjna Kościoła w Niderlandach przed reformą

Znaczne obszary Niderlandów wchodziły w skład archidiecezji kolońskiej i archidiecezji Reims, które były siedziba metropolitów. Poza tym na tym obszarze funkcjonowały biskupstwa: Utrecht, Tournai i Arras.

Struktura organizacyjna Kościoła w Niderlandach po reformie

Niderlandy Hiszpańskie, obszar na którym dokonano reorganizacji struktury Kościoła katolickiego

Na mocy bulli głową episkopatu Niderlandów został arcybiskup mecheleński, obdarzony tytułem prymasa. Na terenie Niderlandów znajdowały się 3 metropolie, w skład których wchodziły 3 archidiecezje i 15 diecezji:

Diecezja Roermond (łac.: Dioecesis Ruremundensis, hol.: Bisdom Roermond) – katolicka diecezja holenderska położona w południowo-wschodniej części kraju, obejmująca swoim zasięgiem terytorium Limburgii. Siedziba biskupa znajduje się w katedrze św. Krzysztofa w Roermondzie.

Arcybiskup (gr. αρχή, arché - pierwszeństwo, gr. επίσκοπος, epískopos - nadzorca, biskup) – tytuł honorowy lub urząd nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezja), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa ("ad personam").