Susan Cullen-Ward - Polski Serwis Naukowy

Susan Cullen-Ward (ur. 28 stycznia 1941 w Sydney, Australia – zm. 17 lipca 2004 w Tiranie, Albania) – żona księcia Albanii Leki Zogu z dynastii Zogu. Była jedną z trzech córek pastora Allana Cullen-Warda. Ukończyła East Sydney Technical College. Pierwszym jej mężem był Anglik – Rick Williams. Małżeństwo trwało zaledwie 3 lata i zakończyło się rozwodem. Albańskiego następcę tronu poznała na jednym z przyjęć w Sydney. Do kolejnego spotkania doszło w Hiszpanii, gdzie od 1962 mieszkała rodzina Zogu.

Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – kraj położony na półkuli południowej, obejmujący najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Australia na powierzchni nie sąsiaduje z żadnym krajem, natomiast poprzez morza krajami sąsiadującymi z Australią na północy są: Indonezja, Timor Wschodni i Papua-Nowa Gwinea; na północnym wschodzie: Wyspy Salomona, Vanuatu oraz Nowa Kaledonia; na południowym wschodzie: Nowa Zelandia. Australia jest jedynym państwem, które jest również kontynentem.

Leka II (Leka Anwar Zog Reza Baudouin Msiziwe Zogu) (ur. 26 marca 1982 w Sandton w RPA) syn księcia Albanii - Leki I Zoga i jego żony Susan Cullen-Ward. Polityk albański. Tytularny książę i następca tronu Albanii.

Żoną Leki Zogu została w październiku 1975 roku w Biarritz. Od tego momentu albańska emigracja nazwała ją królową Susan. Po śmierci gen. Francisco Franco rząd hiszpański nakazał opuścić rodzinie Zogu terytorium Hiszpanii. Z mężem mieszkali w Rodezji, a potem, gdy władze przejęli czarni marksiści, udali się do RPA. Tam w Sandton 26 marca 1982 urodził się ich jedyny syn Leka II. W 2002 roku wróciła z teściową i synem do Albanii. Mąż Susan wrócił w 1997 roku. Rodzina królewska zamieszkała w willi królewskiej która została zwrócona przez rząd. W 2004 roku umarła na raka płuc i została pochowana obok królowej Geraldine Apponyi, matki męża w Tiranie.

Rak płuca (inaczej rak oskrzela) – najczęstszy nowotwór złośliwy, na który umiera rocznie na całym świecie 1,3 mln osób. Jest jednym z najgorzej rokujących nowotworów. Stanowi najczęstszą przyczynę zgonów z powodu raka u mężczyzn i jest na 2. miejscu pod tym względem u kobiet. Obecny stan wiedzy wskazuje na to, że największy wpływ na ryzyko zachorowania na raka płuca ma długoterminowe narażenie na wdychane karcynogeny, a zwłaszcza dym tytoniowy. Wydaje się, że w rzadkich przypadkach zachorowań na raka płuca u osób, które nigdy nie paliły do zachorowania dochodzi najczęściej przez połączenie czynników genetycznych oraz ekspozycji na bierne palenie. Poza tym radon oraz zanieczyszczenie powietrza, także mają wpływ na powstawanie raka płuca. Głównymi objawami choroby przy rozpoznaniu są: kaszel, duszność, ból w klatce piersiowej i krwioplucie. Podstawą rozpoznania jest ocena histopatologiczna wycinków guza pobranych, na przykład, podczas bronchoskopii. Leczenie i rokowanie zależy od typu histologicznego raka oraz stopnia klinicznego zaawansowania i ogólnego stanu zdrowia pacjenta. W leczeniu stosuje się przede wszystkim metody operacyjne (wybrane postacie raka płuc), radioterapię i chemioterapię – co składa się na systemowe leczenie nowotworów. Efekty leczenia raka płuca są niezadowalające i najważniejsze znaczenie w zmniejszeniu śmiertelności z jego powodu ma zwalczanie nałogu palenia tytoniu i innych zagrożeń środowiskowych, w tym reżimu BHP np. podczas utylizacji azbestu.

Albania (Shqipëria, Republika Albanii – Republika e Shqipërise) – państwo w południowo-wschodniej Europie na Bałkanach, nad Morzem Adriatyckim. Graniczy z Grecją (282 km), Macedonią (151 km) oraz Kosowem (114 km) i Czarnogórą (173 km). Albania na zachodzie graniczy z morzem Adriatyckim i z morzem Jońskim na południowym zachodzie. Od Włoch oddziela ją cieśnina Otranto o szerokości ok. 72 km. Łączna długość granic lądowych wynosi 720 km, natomiast wybrzeża morskiego – 362 km.

Bibliografia

Queen Susan of the Albanians - obituary, The Times 27 II 2004.