Swansea - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy miasta w Walii. Zapoznaj się również z: inne znaczenia tego słowa.

Na mapach: 51°37′N 3°57′W / 51.617, -3.95 Na mapach: 51°37′N 3°57′W / 51.617, -3.95

Swansea (wym. [ˈswɒnzi], wal. Abertawe, co znaczy "ujście Tawe") – jedno z trzech miast w Walii będących samodzielnymi hrabstwami.

Położone jest na wybrzeżu południowej Walii u nasady półwyspu Gower. Miasto rozwijało się głównie w XVIII i XIX wieku stając się ważnym ośrodkiem przemysłu ciężkiego.

Catherine Zeta-Jones (ur. 25 września 1969 w Swansea jako Catherine Jones) – brytyjska aktorka filmowa, mieszkająca w Stanach Zjednoczonych. Laureatka Oscara za drugoplanową rolę w filmie Chicago.

Półwysep Gower (wal. Penrhyn Gŵyr) – półwysep w Wielkiej Brytanii, na południowym wybrzeżu Walii. Na półwyspie leży miasto Swansea. Obszar ten został w 1956 roku jako pierwszy w Wielkiej Brytanii zaliczony do obszarów chronionego krajobrazu.

Nazwa Swansea pochodzi najprawdopodobniej od "Sweyn" (zniekształcone skandynawskie imię "Swen") i "sey" (co w języku staronordyjskim znaczy "dopływ"). Nazwa może mieć swój początek w czasach, gdy Wikingowie osiedlali się wzdłuż południowego wybrzeża Walii. Uważa się, że Swansea rozwinęło się z osady handlowej założonej przez Wikingów.

Finanse - ogół procesów związanych z gromadzeniem, rozporządzaniem i wydawaniem pieniądza oraz jego surogatów. Gromadzenie może następować w postaci bezzwrotnej lub zwrotnej (pożyczka). Wydatkowanie pieniądza może dokonywać się w formie transferu lub w postaci realizacji swojego prawa do produktu czy usługi.

Wessex – jedno z siedmiu państw heptarchii anglosaskiej. Położone na południowym krańcu Brytanii, graniczyło od wschodu z Susseksem, północy z Mercją, od południowego zachodu z Kornwalią. Od południa Wessex otaczało morze. Od IX wieku Wessex objął przewodnictwo heptarchii.

Za założyciela miasta uważa się króla Danii Swena Widłobrodego, który w 1013 podbił Wessex i Mercję i który kontrolował rozległe imperium, na które składały się Południowa Anglia, Dania i Norwegia. Pierwszy znany statut Swansea pochodzi z okresu 1158-1184 i został nadany przez Earla Warwick. Kolejny status miasto uzyskało od króla Jana bez Ziemi w 1215.

Status miasta city w Wielkiej Brytanii jest przyznawany przez króla Anglii pewnej określonej grupie miast. Miasta nieposiadające tego statusu noszą nazwę town. Prawo używania nazwy city łącznie z nazwą miasta jest sprawą wyłącznie prestiżu i nie daje żadnych dodatkowych przywilejów. Niemniej tytuł city jest dla miast cenny, stąd też wiele z nich stara się o jego zdobycie. Statusu tego nie uzyskuje się automatycznie po spełnieniu określonych kryteriów. W Anglii i Walii tytuł ten przyznawano tradycyjnie miastom posiadającym katedrę i będącym siedzibami diecezji. Zasadę tę złamano dopiero w r. 1888, przyznając status Belfastowi z przyczyn pozareligijnych. Obecnie o przyznaniu statusu miasta decydują przede wszystkim czynniki geograficzno-historyczne, w tym wielkość populacji. W XX wieku status przyznano tylko 14 miastom. W roku 2000 na 39 miast ubiegających się o status, przyznano go trzem: Brighton, Wolverhampton i Inverness.

Górnictwo (kopalnictwo) – dziedzina przemysłu obejmująca ogół działalności zmierzającej do wydobycia kopaliny i jej przygotowania w procesie wzbogacania (obniżania zawartości zanieczyszczeń) do zastosowania w różnych dziedzinach przemysłu (wydobywanie surowców mineralnych lub organicznych, np. torfu, w kopalniach) bądź bezpośredniego wykorzystania w życiu codziennym. W Polsce górnictwo jest najlepiej rozwinięte na Śląsku.

Swansea uzyskało status city w 1969. Następnie, w 1982 uzyskało prawo posiadania Lorda Burmistrza.

Gospodarka

Swansea od początków XVIII w. rozwijało się jako centrum górnictwa i hutnictwa, w szczególności hutnictwa miedzi. W szczytowym okresie, tj. około 1880, zakłady przemysłowe leżące w dolinie Swansea przerabiały 60% rudy miedzi importowanej do Wielkiej Brytanii. W XX wieku przemysł ciężki zaczął ustępować sektorowi usług.

Miedź (Cu, łac. cuprum) – pierwiastek chemiczny, z grupy metali przejściowych układu okresowego. Nazwa miedzi po łacinie (a za nią także w wielu innych językach, w tym angielskim) pochodzi od Cypru, gdzie w starożytności wydobywano ten metal. Początkowo nazywano go metalem cypryjskim (łac. cyprum aes), a następnie cuprum. Posiada 26 izotopów z przedziału mas 55-80. Trwałe są tylko dwa: 63 i 65.

Turystyka – zjawisko przestrzennej ruchliwości ludzi, które związane jest z dobrowolną zmianą miejsca pobytu, środowiska i rytmu życia. Obejmuje całokształt stosunków i zjawisk związanych z ruchem turystycznym.

Obecnie najważniejszymi sektorami gospodarki miasta i regionu są administracja publiczna, edukacja, opieka zdrowotna, turystyka, oraz usługi finansowe.

Ciekawostki

25 września 1969 roku urodziła się tam Catherine Zeta-Jones.

Przypisy

London Gazette, issue no. 44986, 12 December 1969
London Gazette, issue no. 48932, 25 March 1982