|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
RSS
Warto przeczytać: Wicepremier, minister gospodarki Waldemar Pawlak spotkał się w czwartek w Warszawie z twórcami "Art4Europe" - aplikacji na telefon komórkowy, która na podstawie zdjęcia zrobionego dziełu sztuki dostarcza użytkownikowi dodatkowych informacji o sfotog... Prof. Władysław Duczko wraz z archeologami z Uniwersytetu Szczecińskiego przeprowadzą na początku lipca badanie szwedzkiego odpowiednika Stonehenge, kamiennego kręgu Ales Stenar, znajdującego się na bałtyckim klifie niedaleko Ystad. Analiza po... W dniach 16-17 grudnia 2010 r. w Trondheim, Norwegia, odbędzie się konferencja pt. "Człowiek w ekstremalnych środowiskach - fizjologia stosowana, od głębin morskich po przestrzeń kosmiczną".
W wydarzeniu udział wezmą eksperci z całego świata, którzy zajmą się najnowszymi badaniami naukowymi w dziedzinie fizjologii stosowane... Cztery europejskie jeziora: węgierski Balaton, Garda we Włoszech, austriacko-węgierski Neusiedl i polskie Jezioro Charzykowskie są badane w ramach europejskiego programu EULAKES. Naukowcy sprawdzają, jakie czynniki mają wpływ m.in. na jakość wody i bioróżnorodność ... Około tysiąc lat temu temperatura powierzchni Bałtyku była nieco wyższa niż obecnie, a wody naszego morza były o wiele uboższe w tlen niż dziś - informuje fińska Suomen Akatemia. Informacje na temat przeszłości pomagają prognozować przyszły stanu ...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
Swerker II MłodszyCzy wiesz że...? Jarl – w średniowiecznej Skandynawii wojownik, przywódca drużyny wikingów lub dowódca floty. Pierwotnie słowo jarl oznaczało człowieka możnego, potężnego. Później tytuł oznaczający namiestnika królewskiego, zarządcę prowincji. W Wielkiej Brytanii od słowa jarl wywodzi się tytuł earl. Eryk XI, szw. Erik XI Eriksson (ur. 1216, zm. 2 lutego 1250) – król Szwecji 1222–1229 oraz 1234–1250 pochodzący z dynastii Erykidów, znany pod przydomkiem Kulejący i Chromy (szw. läspe och halte). Język szwedzki (szw. svenska) – język północnogermański wschodni (wschodnioskandynawski), używany głównie w Szwecji i częściach Finlandii, przez ok. 9 mln ludzi. W Finlandii język szwedzki jest, obok fińskiego, językiem urzędowym, z uwagi na 5% szwedzkojęzycznych obywateli Finlandii zamieszkałych głównie na wybrzeżach tego kraju. Szwedzki jest dość dobrze zrozumiały dla Norwegów i w mniejszym stopniu także dla Duńczyków. Język standardowy w Szwecji, tzw. rikssvenska (szwedzki państwowy) oparty jest na dialektach regionu sztokholmskiego. Swerker II Młodszy, szw. Sverker den yngre Karlsson – król Szwecji w latach 1196–1208 z dynastii Swerkerydów. Urodził się przed rokiem 1167, być może w 1164. Syn króla Szwecji Karola VII i Krystyny, córki duńskiego możnego Stiga Tokesena zwanego Hvitaledhr (czyli Białoskóry). W kwietniu 1167 ojciec Swerkera, król Karol VII zginął w zamku na wyspie Visingsö nad jeziorem Wetter w walce z ludźmi Knuta Erikssona z wrogiego rodu Erykidów (wcześniej Karol VII zamordował ojca Knuta – Eryka IX). Po śmierci ojca Swerker wraz matką uszedł do duńskiej wówczas Skanii, gdzie uzyskał poparcie krewnych swej matki z rodu Hvide oraz króla Danii Waldemara I, będącego wujem matki Swerkera. Gdy Knut Eriksson zmarł w 1195, Swerker bez większych problemów objął władzę w Szwecji i w 1196 został wybrany na króla (potomkowie Knuta byli wtedy w wieku dziecięcym). Zdobycie korony królewskiej nie było możliwe bez poparcia jarla Birgera Brosa (zm. 1202), który jeszcze za panowania Knuta Erikssona stał się jednym z najpotężniejszych możnych w Szwecji. Po zawarciu porozumienia z jarlem Swerker pojął za żonę jego córkę – Ingegardę. Chcąc zyskać przychylność Kościoła król w 1200 obdarował duchowieństwo nowymi przywilejami: zwolnił kler z podatków i nadał mu immunitet. Zjednawszy sobie Kościół Swerker II nie uchronił się jednak przed atakiem swych świeckich przeciwników. W 1205 miała miejsca pierwsza z bitew (pod Älgaras), jakie Swerker miał stoczyć ze zwolennikami rodu Erykidów, którym przewodził teraz syn Knuta – Eryk. Swerker pobił Erykidów pod Älgaras, ale już w 1208 został pokonany w decydującej bitwie pod Leną, gdzie zginął min. królewski zięć Knut Birgersson. Po przegranej Swerker II utracił władzę w Szwecji i mimo pomocy wojsk duńskich prowadzonych przez króla Waldemara I drugi raz w życiu musiał uchodzić do duńskiej Skanii. Swerker nie pogodził się z porażką i w 1210 roku powrócił do Szwecji, gdzie jednak 17 lipca poległ w bitwie pod Gestilren. Uważa się, że ostatnia bitwa króla Swerkera II miała miejsce na terenie zachodniego Götalandu (Västergötland), choć są głosy historyków przyjmujących, że było na obszarze Upplandii. Święty Eryk IX Jedvardsson, szw. Erik den helige (ur. ok. 1120 w okolicy jeziora Melar, zm. ok. 1160) – pierwszy przedstawiciel dynastii Erykidów na tronie szwedzkim, święty katolicki.Panował prawdopodobnie od ok. 1155 do ok. 1160 (do końca XII wieku daty życia i panowania władców szwedzkich są niepewne).
Erykidzi – średniowieczna dynastia szwedzka wywodząca się od króla Eryka IX (panował 1155-1160), panująca w Szwecji od 1155 do 1250, na przemian z przedstawicielami dynastii Swerkerydów (potomków króla Swerkera I Starszego, zmarł 1156). Gdy w 1161 roku w Szwecji zostały obalone rządy pochodzącego z Danii króla Magnusa Henrikssona, którego matka była wnuczką króla Inge I Starszego, oba szwedzkie rody rozpoczęły między sobą zaciekłe walki o królewską koronę, skutkiem czego każdy kolejny król był mordowany przez swego następcę z wrogiego rodu. Walki trwały do roku 1250 kiedy to zmarł Eryk XI, ostatni z rodu Erykidów, a władzę w Szwecji przejęła na trwałe nowa dynastia Folkunga. RodzinaPierwszą żoną Swerkera II była Bengte (Benedykta), córka Ebbe Sunessena z rodu Hvide, którą poślubił na wygnaniu w Skanii, Bengte zmarła w 1199 lub 1200 roku. Z pierwszego małżeństwa króla pochodzili: Drugą żoną była wspomniana wyżej Ingegarda Birgerdotter z rodu Bjälbo, której ojcem był jarl Birger Brosa (z tego samego rodu pochodził późniejszy król Szwecji – Waldemar I). Synem Swerkera i Ingegardy był: Waldemar I Wielki (ur. 14 stycznia 1131, zm. 12 maja 1182) – król Danii w latach 1146-1157 wspólnie ze Swenem III Grade i Kanutem V, następnie samodzielnie 1158-1182.
Wetter (szw. Vättern) - jezioro w południowej Szwecji, drugie co do wielkości w tym kraju, położone w zapadlisku tektonicznym. Położone jest na wysokości 88 m n.p.m., a jego maksymalna głębokość sięga 128 m - dno jeziora stanowi zatem kryptodepresję. Źródła
Czy wiesz że...? beta Waldemar (I) Birgersson, (szw. Valdemar (I) Birgersson), ur. 1237-1240, zm. 26 grudnia 1302 w Nyköping – król Szwecji 1250-1275, pierwszy władca szwedzki z dynastii Folkungów (Folkungaätten) panującej w Szwecji do 1364.
Skania, Skonia (w języku duńskim i szwedzkim Skåne odsłuchaj ?/i) – historyczna kraina (lub prowincja, landskap) Danii, od 1658 należy do Szwecji. Położona jest na południu kraju nad Morzem Bałtyckim i cieśniną Sund. Graniczy z krainami Halland, Småland i Blekinge. Skania połączona jest z duńską wyspą Zelandią mostem przebiegającym przez cieśninę Sund.
Dania – Królestwo Danii (Kongeriget Danmark) – państwo położone w Europie Północnej (Skandynawia), najmniejsze z państw nordyckich. W jej skład wchodzą też Grenlandia oraz Wyspy Owcze. Graniczy od południa z Niemcami.
Götaland (w polskiej nomenklaturze nazywany także Gotalandia oraz Gotlandia; ta ostatnia nazwa jest myląca ze względu na istnienie szwedzkiej wyspy Gotlandia) - historyczna kraina w południowej Szwecji. Od północy graniczy ze Svealandią od której dawniej była oddzielona puszczami Tiveden, Tylöskog i Kolmården.
Upplandia – kraina historyczna Szwecji będąca częścią kraju Svealand i leżąca we wschodniej Szwecji. Upplandia graniczy od połudna z Södermanland od zachodu z Västmanland od północnego zachodu z Gästrikland oraz ze wschodu z Morzem Bałtyckim. Na jej terenie znajduje się 150 000 widocznych zabytków z czasów przedhistorycznych.
Immunitet - przywilej wyłączający terytoria lenników spod władzy urzędników króla. Dzięki niemu lennicy króla w imieniu władcy formalnie sprawowali władzę administracyjną, skarbową i wojskową. Był kolejnym elementem systemu lennego, który osłabiał władzę królewską.
Swerkerydzi – średniowieczna dynastia szwedzka wywodząca się od króla Swerkera I Starszego (panował ok. 1130-1156), panująca w Szwecji od około 1130 do 1222, na przemian z przedstawicielami dynastii Erykidów (potomków króla Eryka IX, zmarł 1160). Gdy w 1161 roku w Szwecji zostały obalone rządy pochodzącego z Danii króla Magnusa Henrikssona, którego matka była wnuczką króla Inge I Starszego, oba szwedzkie rody rozpoczęły między sobą zaciekłe walki o królewską koronę, skutkiem czego każdy kolejny król był mordowany przez swego następcę z wrogiego rodu. Walki trwały do roku 1250 kiedy to zmarł Eryk XI, ostatni z rodu Erykidów, a władzę w Szwecji przejęła na trwałe nowa dynastia Folkunga. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |