Swietłana Alliłujewa, Swietłana Iosifowna Stalina, ros. Светлана Иосифовна Сталина (ur. 28 lutego 1926 w Moskwie jako Swietłana Josifowna Dżugaszwili, zm. 22 listopada 2011 w Richland Center) – najmłodsze dziecko i jedyna córka Józefa Stalina.

Była córką sowieckiego dyktatora Józefa Stalina oraz jego drugiej żony - Nadieżdy Alliłujewej. Matka Swietłany zmarła w 1932 roku, kiedy jej córka miała sześć lat. Prawdopodobnie było to samobójstwo, chociaż istnieje teoria, że to Stalin zabił Nadieżdę. Śmierć matki była dla Swietłany prawdziwym szokiem. Ona sama posądzała o śmierć Nadieżdy swojego ojca. Po śmierci swojej żony Stalin rozpoczął aresztowania członków jej rodziny. Kiedy Swietłana próbowała interweniować w obronie swoich krewnych, dyktator zagroził również jej uwięzieniem.

Kiedy Swietłana miała 16 lat zakochała się w żydowskim reżyserze, Aleksieju Kaplerze. Jej ojciec nie zaakceptował tego związku. Później Kapler został skazany na dziesięć lat wygnania w przemysłowym mieście Workuta koło kręgu arktycznego. Spekulowano, że powodem zesłania reżysera był romans z córką Stalina.

Kiedy miała siedemnaście lat, zakochała się w studencie Uniwersytetu Moskiewskiego, Grigoriju Morozowie, również pochodzenia żydowskiego. Stalin niechętnie przystał na małżeństwo córki. W 1945 roku Swietłanie urodził się syn Józef, a już w 1947 roku wzięła rozwód z Grigorijem. Drugi mąż Swietłany, Jurij Żdanow, był bliskim współpracownikiem Józefa Stalina. Ślub odbył się w 1949 roku, a w 1950 urodziła się ich córka Jekaterina. Małżeństwo rozpadło się wkrótce po narodzinach dziecka. W 1951 roku Swietłana wyszła ponownie za mąż za Michaiła Kaganowicza, syna radzieckiego polityka Łazara Kaganowicza.

Po śmierci Stalina w 1953 roku przyjęła nazwisko panieńskie matki i pracowała jako nauczycielka i tłumaczka w Moskwie. Swietłana uczyła się historii Stanów Zjednoczonych oraz języka angielskiego, chociaż nie zawsze miała ku temu sposobność. Alliłujewa była, ze względu na swojego ojca, liczącym się członkiem partii. Cieszyła się przywilejami, dostawała pewien rodzaj renty, kiedy przestała pracować, aby zaopiekować się dziećmi.

W 1963 miała operację usunięcia migdałków. W szpitalu poznała indyjskiego komunistę Brajesha Singha, chorego na rozstrzenie oskrzeli oraz rozedmę płuc. Alliłujewa, w ramach kuracji Brajesha, wyjechała z nim na jakiś czas do Soczi nad Morzem Czarnym. Następnie powrócili razem do Moskwy w 1965 roku, gdzie Singh rozpoczął pracę jako tłumacz. Gdy w 1966 roku zmarł, Swietłana pojechała do Indii, by przekazać prochy zmarłego rodzinie, aby ta mogła wrzucić je do Gangesu. Pozostała w Kalakankarze jeszcze przez dwa miesiące, ponieważ miała problemy z miejscowym urzędem celnym.

6 marca 1967 roku Swietłana po pierwszej wizycie w sowieckiej ambasadzie w New Delhi udała się do amerykańskiej ambasady, by prosić ambasadora Charlesa Bowlesa o azyl polityczny. Ten przyznałby jej azyl gdyby nie to, że indyjski rząd mógłby ponieść konsekwencje negatywnych odczuć Związku Radzieckiego. Zaaranżowano jej opuszczenie Indii i natychmiastowe udanie się do Szwajcarii przez Rzym. Swietłana pozostała w Szwajcarii przez sześć tygodni przed udaniem się do USA.

Po przylocie, w kwietniu 1967 roku, Swietłana wydała konferencję prasową potępiającą reżim jej ojca i rząd ZSRR. Jej zamiarem było opublikowanie autobiograficznej książki Dwadzieścia Listów do Przyjaciela na pięćdziesiątą rocznicę rewolucji październikowej. Pomysł ten wywołał oburzenie w samym ZSRR, który ostrzegł przed wydaniem drukiem wersji nieautoryzowanej. Publikację książki na Zachodzie przełożono na późniejszy termin, co rozładowało napięcie dyplomatyczne.

W 1982 Swietłana wyjechała z córką do Wielkiej Brytanii, gdzie zamieszkała w Cambridge. Dwa lata później wróciła z córką do ZSRR. Po powrocie władze przyznały im obywatelstwo radzieckie. W tym czasie mieszkały w Tbilisi. W 1986 Swietłana wróciła do Stanów Zjednoczonych, a w latach dziewięćdziesiątych znów wyjechała do Wielkiej Brytanii, tym razem do Bristolu. Mieszkała w domu spokojnej starości w stanie Wisconsin. Swietłana zmarła 22 listopada 2011 w wyniku komplikacji związanych z rakiem jelita grubego.

Przypisy