Swietłana Sawicka - Polski Serwis Naukowy

Swietłana Jewgienijewna Sawicka, ros. Светлана Евгеньевна Савицкая (ur. 8 sierpnia 1948 w Moskwie) – radziecka kosmonautka, pierwsza kobieta w otwartej przestrzeni kosmicznej, druga kobieta w kosmosie. Inżynier, zawodowy pilot, polityk; Lotnik Kosmonauta ZSRR.

Lotnik Kosmonauta ZSRR (ros. Лётчик-космонавт СССР) – radziecki tytuł honorowy ustanowiony dekretem Prezydium Rady Najwyższej ZSRR z dnia 14 kwietnia 1961 roku na pamiątkę pierwszego na świecie lotu załogowego na pokładzie satelity. Dekret Prezydium Rady Najwyższej ZSRR w dniu 11 maja 1961 roku zatwierdził regulamin przyznawania tytułu „Lotnik Kosmonauta ZSRR” oraz opis odznaki.

MiG-25 (ros. МиГ-25) (oznaczenie NATO Foxbat) – radziecki samolot naddźwiękowy osiągający prędkość maksymalną odpowiadającą liczbie Macha równej 3.

Życiorys

Urodziła się w Moskwie jako córka radzieckiego marszałka lotnictwa Jewgienija Sawickiego. Ukończyła Moskiewski Instytut Lotniczy im. Sergo Ordżonikidze i Centralną Szkołę Lotniczo-Techniczną DOSAAF. Służyła jako instruktor pilot. Aktywna była na polu sportów lotniczych - począwszy od 1974 ustanowiła 18 międzynarodowych rekordów lotniczych na samolotach odrzutowych biura MiG: Je-33, Je-66B (wersje MiG-21) i Je-133 (wersja MiG-25). Zajmowała się też akrobacją lotniczą, m.in. zajęła pierwsze miejsce w 6. Mistrzostwach Świata w akrobacji lotniczej w 1970. Ustanowiła też 3 rekordy świata w grupowych skokach ze spadochronem ze stratosfery. Od 1976 służyła jako pilot doświadczalny, uzyskując kwalifikacje pilota doświadczalnego 2. klasy.

Medal "Złota Gwiazda" (ros. Медаль "Золотая Звезда") – medal ustanowiony dekretem prezydium Rady Najwyższej ZSRR z dnia 1 sierpnia 1939. Opis odznaki medalu zatwierdzono w dniu 16 października 1939 roku (19 czerwca 1943 do opisu wprowadzono niewielkie poprawki).

Duma Państwowa Federacji Rosyjskiej (ros. Государственная Дума Российской Федерации, Государственная Дума) to nazwa izby niższej parlamentu Federacji Rosyjskiej (Zgromadzenia Federalnego). Składa się z 450 deputowanych wybieranych w demokratycznych wyborach na 4-letnią kadencję.

W 1980 została przyjęta do oddziału kosmonautów, do żeńskiej grupy kosmonautów nr 2. Po szkoleniu uzyskała kwalifikacje instruktora kosmonauty-badacza 2. klasy. Pierwszy lot kosmiczny odbyła na statku Sojuz T-7 i stacji kosmicznej Salut-7 w dniach 19–27 sierpnia 1982. Trwał on 7 dób 21 godziny 52 minuty i 24 sekundy, przy czym załoga stacji wykonywała eksperymenty badawcze.

Wykaz grup i oddziałów astronautów zawiera zestawienie nazwisk ludzi, którzy brali udział w misjach kosmicznych lub przygotowywali się do lotów w kosmos. Sporządzony został z zachowaniem chronologii poszczególnych naborów astronautów, podziałem na lata i kraje, które ich dokonywały. Poza narodowymi zespołami (astronautami zawodowymi) są tu również grupy przygotowujace się do określonych misji oraz tzw. "kosmiczni turyści".

MiG (ros. МиГ, skrót od Mikojan i Guriewicz, a jednocześnie słowo oznaczające coś bardzo szybkiego, mgnienie, błysk) - rosyjska (niegdyś radziecka) firma produkująca samoloty. Firma specjalizuje się w produkowaniu samolotów myśliwskich.

Znaczek wydany dla uhonorowania pierwszej kobiety w otwartej przestrzeni kosmicznej

W dniach 17–29 lipca 1984 Sawicka odbyła drugi lot w Kosmos na statku Sojuz T-12 i stacji Salut-7 jako inżynier pokładowy, trwał on 11 dób, 19 godzin, 14 minut i 36 sekund. 25 lipca 1984 jako pierwsza kobieta Sawicka wyszła w otwartą przestrzeń kosmiczną, przybywając tam 3 godziny 35 minut.

Sojuz T-7 – radziecka załogowa misja kosmiczna, której celem była stacja kosmiczna Salut 7. Swietłana Sawicka została drugą, po Walentynie Tierieszkowej kobietą w kosmosie. Tierieszkowa poleciała w kosmos na pokładzie statku Wostok 6 w 1963 r.

Międzynarodowa Federacja Lotnicza (FAI - Fédération Aéronautique Internationale), międzynarodowa federacja zrzeszająca aerokluby narodowe, założona w 1905 roku.

Po zakończeniu służby w oddziale kosmonautów, w latach 1992–1995 Sawicka pracowała naukowo jako docent Moskiewskiego Państwowego Instytutu Lotnictwa. Od 1989 zajmowała się też działalnością polityczną – była deputowanym ludowym ZSRR i członkiem Rady Najwyższej ZSRR. Od 1995 jest deputowaną do Dumy Państwowej Rosji (drugiej, trzeciej i czwartej kadencji), w składzie frakcji partii komunistycznej. W 1997 została wybrana pierwszym wiceprezydentem rosyjskiego stowarzyszenia Bohaterów Związku Radzieckiego.

Sergo Ordżonikidze; właśc. Grigorij Konstantynowicz Ordżonikidze; gruz. გრიგოლ (სერგო) ორჯონიკიძე - Grigol (Sergo) Ordżonikidze; ros. Григорий Константинович Орджоникидзе; ur. 24 października (12 października ss.) 1886, zm. 18 lutego 1937) w Moskwie — czołowy sowiecki działacz partyjny i państwowy, z pochodzenia Gruzin.

Dmitrij Anatoljewicz Miedwiediew posłuchaj po rosyjsku ?/i (ros. Дмитрий Анатольевич Медведев, ur. 14 września 1965 w Leningradzie, ob. Sankt Petersburg) – rosyjski polityk, prawnik, działacz państwowy. Wicepremier Rosji od 14 listopada 2005 do 7 maja 2008. Od 7 maja 2008 prezydent Federacji Rosyjskiej.

Podobnie jak inni radzieccy kosmonauci, Sawicka za lot kosmiczny została uhonorowana 27 sierpnia 1982 tytułem Bohatera Związku Radzieckiego i medalem Złotej Gwiazdy. Po raz drugi otrzymała je 29 lipca 1984, będąc jedyną kobietą – dwukrotnym Bohaterem Związku Radzieckiego. Odznaczona również dwukrotnie Orderem Lenina, Orderem "Znak Honoru", Złotym Medalem FAI i innymi odznaczeniami, ponadto zdobyła 12 złotych medali sportowych i uhonorowano ją 14 razy dyplomem FAI, a także tytułem "Zasłużonego Mistrza Sportu ZSRR" (1970).

Rada Najwyższa ZSRR (ros. Верховный Совет СССР) – najwyższy organ władzy ustawodawczej ZSRR, a w latach 1989-1991, najwyższa władza ustawodawcza w okresach pomiędzy sesjami Zjazdu Rad. Do 1936 jej funkcje pełnił Ogólnorosyjski Centralny Komitet Wykonawczy Rad.

MiG-21 (ros. МиГ-21) – radziecki samolot myśliwski skonstruowany w latach 50. XX wieku w biurze konstrukcyjnym MiG (OKB, ros. ОКБ МиГ) przez Artioma Mikojana i Michaiła Guriewicza. Ze względu na swoją sylwetkę dorobił się wśród pilotów nazwy ołówek.

Dekretem Prezydenta Federacji Rosyjskiej Dmitrija Miedwiediewa, № 436 z 12 kwietnia 2011, została odznaczona Medalem "Za zasługi w podboju kosmosu".

Zobacz też

Alfabetyczna lista astronautów i kosmonautów

Grupy i oddziały astronautów

Przypisy

Указ Президента Российской Федерации № 436 «О награждении медалью „За заслуги в освоении космоса“ иностранных граждан» (ros.). kremlin.ru, 12 kwietnia 2011. [dostęp 9 lipca 2011].

Źródła

Савицкая Светлана Евгеньевна w serwisie Gieroi Strany

Linki zewnętrzne

Sylwetka Swietłany Sawickiej

Biogram, spacefacts.de (ang.)