Swobodny przepływ towarów - Polski Serwis Naukowy

Swobodny przepływ towarów - jedna ze swobód wspólnego rynku Unii Europejskiej.

Swoboda przepływu towarów jest jednym z elementów polityki Unii prowadzonej w celu ustanowienia rynku wewnętrznego, obszaru w którym zapewniona jest swobodna cyrkulacja ekonomiczna. W aspekcie przepływu towarów oznacza to zniesienie przez państwa członkowskie różnego typu barier, które dyskryminują towary pozostałych państw członkowskich i utrudniają obrót wewnątrz Unii.

Cassis de Dijon - Orzeczenie Trybunału Europejskiego z 1979, zgodnie z którym ogólną zasadą jest, że towar legalnie wyprodukowany i wprowadzony do obrotu w jednym państwie Unii Europejskiej powinien być dopuszczony na rynki pozostałych państw członkowskich.

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej - oficjalna nazwa głównego aktu prawa pierwotnego Unii Europejskiej. Stanowi część dorobku prawnego Unii od 2009 r., kiedy to weszły zapisy Traktatu z Lizbony. Wcześniej funkcjonował pod nazwą Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą oraz Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską.

Na potrzeby prawa Unii towary zdefiniowane są jako wszelkie produkty, których wartość wyrażona jest w pieniądzu i które mogą być przedmiotem transakcji. W celu zniesienia barier prawo Unii Europejskiej przewiduje:

Zakaz wprowadzania ceł (przywozowych i wywozowych) oraz opłat o skutkach równoważnych do cła
Zakaz wprowadzania przez państwa członkowskie
1. podatków bezpośrednich lub pośrednich wyższych niż te które są nakładane na podobne produkty krajowe (tzw. zakaz dyskryminacji)
2. podatków bezpośrednich, które pośrednio chronią inne produkty (tzw. zakaz protekcji)
Zakaz wprowadzania ograniczeń ilościowych oraz środków mających skutki równoważne do ograniczeń ilościowych.

Powyższe zakazy zostały dookreślone przez orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości, szczególnie w aspekcie ograniczeń ilościowych (m. in. w sprawach Dassonville, Cassis de Dijon, i Keck). Dorobkiem Trybunału są między innymi:

Swobodny przepływ kapitału to określona w 56 artykule Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE), jedna z czterech swobód wspólnego rynku w Unii Europejskiej. Swoboda ta przejawia się w zakazie stosowania ograniczeń w stosunku do przepływu kapitału pomiędzy państwami członkowskimi UE, a także pomiędzy Państwami członkowskimi UE a państwami trzecimi.

Swobodny przepływ osób - jedna z podstawowych swobód zagwarantowanych w traktatach ustanawiających Wspólnoty Europejskie. Obejmuje prawo obywatela jednego państwa członkowskiego do osiedlania się lub pracy w innym państwie członkowskim Wspólnoty Europejskiej.

zasada wzajemnego uznania standardów - w jej świetle produkty dopuszczone do obrotu na terytorium jednego państwa członkowskiego powinny co do zasady być dopuszczone w pozostałych państwach;

zasada wymogów imperatywnych - państwo członkowskie może ograniczyć obrót towarami w drodze ograniczeń ilościowych jeśli może w uzasadniony sposób powołać się na ochronę własnego ważnego interesu ( ochronę zdrowia publicznego, skuteczność kontroli podatkowej, ochronę konsumenta, rzetelność obrotu handlowego). Zasada ta uzupełnia obecny art. 36 TfUE.

Zobacz też

swobodny przepływ kapitału

swobodny przepływ osób

swoboda świadczenia usług.

Bibliografia

Katarzyna Kołodziejczyk: Rynek wewnętrzny i wspólne polityki. W: Witold M. Góralski: Unia Europejska. Tom II. Gospodarka - Polityka - Współpraca. Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., 2007, s. 39-42. ISBN 978-83-7526-806-5.