Sybaris - Polski Serwis Naukowy

Moneta bita w Sybaris (ok. 550 - 510 r. p.n.e.)

Sybaris (gr. Σύβαρις) – miasto w Wielkiej Grecji na wybrzeżu Lukanii nad Zatoką Tarencką, pomiędzy rzekami Kratis (Crati) i Sybaris (Coscile). Obie rzeki łączą się obecnie około 5 kilometrów przed wspólnym ujściem do morza, jednak w starożytności ich ujścia były oddzielone.

Turioj (gr. Θούριοι Thurioi, łac. Thurii albo Thurium) – miasto greckie w Wielkiej Grecji w pobliżu pozostałości starszego Sybaris. Zawdzięczało swoje początki podjętej w 452 p.n.e. przez sybaryckich wygnańców i ich potomków próbie zasiedlenia na nowo ich dawnej ojczyzny.

Język grecki albo greka — język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi.

Sybaris zostało założone przez Achajów około roku 720 p.n.e. Wśród jej mieszkańców było również wielu trojzeńczyków, którzy później zostali jednak wygnani. Okolice dawnej Sybaris są obecnie malaryczne, w starożytności był to jednak obszar żyzny, a polityka miasta sprzyjała nowym osadnikom i przyczyniała się do ich zamożności. W szczytowym okresie rozwoju liczba mieszkańców Sybaris wynosiła ponad 100 000, a miasto zakładało własne kolonie na wybrzeżach Morza Tyrreńskiego.

Wielka Grecja (łac. Magna Graecia z gr. ἡ Ἑλλάς ἡ Μεγάλη he Hellas he Megale) - w starożytności południowa część Półwyspu Apenińskiego oraz większość Sycylii skolonizowanych przez Greków w VII/VI wieku p.n.e. w okresie wielkiej kolonizacji. Inaczej nazywana Wielką Helladą. Głównym plemieniem kolonizującym te tereny byli Jonowie, stąd najprawdopodobniej wywiedziona została także nazwa oblewającego te tereny od wschodu i południa Morza Jońskiego.

Sybarytyzm – leniwy, wygodny tryb życia w luksusach i dostatku; wygodnictwo. Termin pochodzi od starożytnego greckiego miasta Sybaris, którego mieszkańcy wiedli dostatnie życie, folgując wszelakim przyjemnościom.

Bogactwo Sybaris i zamiłowanie jego mieszkańców do luksusu stały się wśród Greków przysłowiowe – stąd sybaryta i sybarytyzm.

Starcia między zwolennikami demokracji i oligarchii spowodowały, że wielu arystokratów zmuszonych zostało do szukania schronienia w Krotonie. Doprowadziło to do wybuchu wojny w roku 510 p.n.e., w wyniku której Sybaris zostało całkowicie zniszczone. Po zdobyciu miasta Krotończycy skierowali na jego ruiny wody Kratis i zalali je wodą.

Achajowie (gr. Ἀχαιοί Achaioi) – plemię greckie, które jako pierwsze przybyło na obszary kontynentalnej Grecji około 2000 lat p.n.e., podbijając Tesalię i miejscowych Pelazgów. W XV w. p.n.e.[potrzebne źródło] Achajowie podbili Kretę, którą niepodzielnie władali jednak dopiero od drugiego najazdu około 1400 roku p.n.e. Eponimicznym ojcem plemion achajskich był mityczny Achajos, syn Zeusa i Pytii, w innej wersji syn królewny ateńskiej Kreuzy i Ksutosa. Achajowie byli twórcami kultury mykeńskiej, za której centrum uznaje się bogate w złoto Mykeny, leżące w Argolidzie na Peloponezie. Od innych plemion greckich odróżniali się tym że nosili brody oraz strojem złożonym z przepaski i chitonu z krótkimi rękawami. Mieszkali w prostokątnych domach zawierającymi wspólne pomieszczenie z paleniskiem pośrodku, tzw. megaron.

Lukania (łac. Lucania) – kraina historyczna na południu antycznej Italii, między Zatoką Tarencką a Morzem Tyrreńskim, graniczyła z Kampanią, Apulią, Samnium i Bruttium. Wybrzeża były silnie skolonizowane przez Greków, a terytorium wewnętrzne zamieszkiwali Lukanowie.

W roku 443 p.n.e. mieszkańcy Sybaris wraz z kolonistami z Aten założyli nieopodal ruin nowe miasto Turioj. Podczas II wojny punickiej w roku 204 p.n.e. Turioj zostało zniszczone przez Hannibala, a część mieszkańców przesiedlono do sprzymierzonej z Kartagińczykami Krotony. Na miejscu Turioj Rzymianie założyli w roku 194 p.n.e. kolonię Copiae.

Crotone (w starożytności Kroton albo Krotona) – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Kalabria, w prowincji Krotona; leży nad Morzem Jońskim na obszarze starożytnej Wielkiej Grecji, jedno z największych miast tego obszaru.

Nekropola również nekropolia lub nekropol (gr. miasto umarłych) - starożytny lub wczesnochrześcijański cmentarz, lub też inny stary cmentarz o dużej powierzchni, zwłaszcza taki, na którym pochowani są członkowie znanych rodów i ludzie sławni.

Prace wykopaliskowe podejmowane przez rząd włoski w latach 1879 i 1887 nie doprowadziły do ustalenia lokalizacji Sybaris. Odkryto jedynie rozległą nekropolię z czasów końca epoki brązu, około 15 kilometrów na zachód od zbiegu obu rzek oraz drugą, datowaną na około 400 p.n.e. złożoną z kurhanów. W niektórych kurhanach znaleziono naczynia ze złota pokryte tajemniczymi napisami w grece. Jeden z kurhanów o średnicy około 28 metrów zawierał wewnątrz pojedynczy pochówek.

Morze Tyrreńskie (wł. Mar Tirreno, fr. Mer Tyrrhénienne) – część Morza Śródziemnego, zawarta pomiędzy wyspami Korsyką, Sardynią i Sycylią a Półwyspem Apenińskim.

W mieście znajduje się stacja kolejowa Sibari.