Symbole miasta Chorzowa - Polski Serwis Naukowy

Herb Królewskiej Huty w latach 1868–1938.

Wielki Herb Królewskiej Huty w latach 1868–1938.

Flaga Królewskiej Huty

Herb Chorzowa od 1938.

Flaga Chorzowa

Pierwszy herb miasta został nadany miastu Chorzów (wówczas Königshütte; Królewska Huta) przez króla pruskiego Wilhelma I 18 października 1869 roku. Tarczę herbową, zaprojektowaną przez heraldyków berlińskich, podzielono na dwie części: na prawej znalazł się czarny półorzeł na złotym polu, symbolizujący przynależność do Śląska, na lewym, na czerwonym tle umieszczono skrzyżowane, złote narzędzia (pyrlik i żelozko), nad którymi umieszczono złotą literę W ozdobioną koroną, jako monogram króla Wilhelma.

Barwa – wrażenie psychiczne wywoływane w mózgu człowieka (i zwierząt), gdy oko odbiera promieniowanie elektromagnetyczne z zakresu światła, a pisząc dokładniej, z widzialnej części fal świetlnych. Główny wpływ na to wrażenie ma skład widmowy promieniowania świetlnego, w drugiej kolejności ilość energii świetlnej, jednak niebagatelny udział w odbiorze danej barwy ma również obecność innych barw w polu widzenia obserwatora, oraz jego cechy osobnicze, jak zdrowie, samopoczucie, nastrój, a nawet doświadczenie i wiedza w posługiwaniu się zmysłem wzroku.

Herb (nazwa przyjęta z niem. Erbe) – znak rozpoznawczo-bojowy, wywodzący się z symboliki heroicznej lub znaków własnościowych, od XII w. ustalany według ścisłych reguł heraldycznych, pełniący funkcję wyróżnika osoby stanu rycerskiego, później szlacheckiego, także rodziny, rodu, organizacji kościelnej, mieszczańskiej bądź cechu rzemieślniczego, korporacji, miasta, jednostki podziału terytorialnego lub państwa.

Obecny herb nadano miastu 14 marca 1938 r. Powstał w wyniku konkursu w którym zwyciężyli studenci Uniwersytetu Jagiellońskiego. Na tarczy połączono znaki herbowe Piastów śląskich (właściwie Piastów górnośląskich) - złoty półorzeł i bożogrobców - połowa krzyża o podwójnych ramionach, umieszczone odpowiednio na niebieskim i czarnym tle. Tarcza otoczona jest złotą bordiurą.

Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: łac. Studium Generale, Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski) (łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.

Zakon Rycerski Grobu Bożego w Jerozolimie (łac. Ordo Equestris Sancti Sepulcri Hierosolymitani) Bożogrobcy, Zakon Kanoników Regularnych Stróżów Świętego Grobu Jerozolimskiego, w Polsce znany także jako Zakon Kanoników Regularnych Stróżów Grobu Chrystusowego to zakon wywodzący się z założonej w 1099 r. przez Gotfryda z Bouillon kapituły. Początkowo zakon stanowiło 20 kanoników sprawujących służbę duszpasterską i 50 rycerzy krzyżowych wywodzących się z najlepszych domów rycerskich. Podlegali oni zwierzchnikowi kościoła łacińskiego w Ziemi Świętej czyli biskupowi Jerozolimy. W czasach stacjonowania w Palestynie (do XIII wieku) do ich podstawowych obowiązków należało oprowadzanie pątników, obrona Grobu Chrystusa oraz uczestniczenie w wyprawach przeciw niewiernym. Kapituła składała się z duchownych i rycerzy, jednak szybko dominującą rolę zaczęli odgrywać kapłani. Regułę św. Augustyna nadał im patriarcha Arnulf z Rohez (1114 r.). W 1122 r. zatwierdził ją papież Kalikst II.

Barwami herbowym Chorzowa są kolory niebieski i czerwony. Takie barwy posiada także flaga miasta (dwa pasy o układzie poziomym: niebieski na górze, czerwony na dole)

W konkursie zorganizowanym przez władze miasta pod koniec lat 90. XX wieku wybrano hejnał. Jego autorem jest Tomasz Kałwak. Hejnał jest odgrywany codziennie w południe wieży urzędu miasta.

Uchwała Rady Miasta Nr IV/41/03 z 30 stycznia 2003 r dokładnie precyzuje wygląd herbu.

Heraldyka – jedna z nauk pomocniczych historii, zajmuje się badaniem rozwoju i znaczenia oraz zasadami kształtowania się herbów. Wywodzi się od słowa herold - oznaczającego urzędnika dworskiego, wywołującego nazwiska rycerzy biorących udział w turniejach. W innych językach europejskich nazywana jest podobnie (ang. heraldry, franc. heraldique , niem. Heraldik) lub słowami pochodzącymi od nazwy herb (niem. Wappenkunde).

Wilhelm I, urodzony jako Wilhelm Friedrich Ludwig von Preussen - (ur. 22 marca 1797 w Berlinie, zm. 9 marca 1888 tamże) – regent, a później król Prus w latach 1861-1888 z dynastii Hohenzollernów, od 1871 cesarz niemiecki. Współtwórca II Rzeszy Niemieckiej. Wilhelm był drugim synem Fryderyka Wilhelma III i królowej Luizy z dynastii meklemburskiej.

Bibliografia

Symbole Chorzowa Joachim Otte, Ryszard Szopa, Chorzow 2009, publikacja dostępna w wersji PDF [1] dostęp 02.04.2010.

Przypisy

http://www.poczet.com/herby.htm dostęp 02.04.2010
http://www.mojchorzow.pl/p,s,376872.html dostęp 02.04.2010