Synaj - półwysep - Polski Serwis Naukowy

Mapa półwyspu Synaj

Synaj (arab. شبه جزيرة سيناء Shibh Jazīrat Sīnā, hebr. סיני Sinai) – półwysep w kształcie trójkąta, otoczony Morzem Śródziemnym od północy, Zatoką Sueską i kanałem Sueskim od zachodu, Morzem Czerwonym od południa i Zatoką Akaba od wschodu. Półwysep Synaj leży w Azji Zachodniej i jest częścią Egiptu, którego większa część leży w Afryce Północnej. Administracyjnie podzielony jest na dwie prowincje gubernatorskie (muhafazy): Synaj Północny i Synaj Południowy.

Wielka Brytania (), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania, Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Guernsey, Jersey i Wyspa Man, posiadają odrębny status dependencji Korony brytyjskiej i nie wchodzą w skład Zjednoczonego Królestwa.
Saul (hebr. שָׁאוּל; wymowa: Szaul), postać biblijna, syn Kisza z plemienia Beniamina (ok. XI wieku p.n.e.), według Biblii, pierwszy król Izraela i Judy. Swoje panowanie rozpoczął być może w 1042 p.n.e. Po krótkim okresie panowania zginął w 1010 p.n.e. w walce z Filistynami na wzgórzach Gilboa. Poprzednik Dawida. Powołany przez proroka Samuela na wodza; dokonał zjednoczenia plemion izraelskich. Twórca scentralizowanej monarchii na terenie Palestyny.

Powierzchnia półwyspu to 61,2 tys. km², w większej części pustynia. W części północnej obszar wyżynny, w południowej górzysty. Najwyższy szczyt to Góra Świętej Katarzyny – 2629 m n.p.m.

Historia

Region Półwyspu Synaj był już ceniony w czasach faraońskich ze względu na występowanie tu minerałów m.in. turkusów, miedzi i złota, obecnie już wyeksploatowanych.

Ten skalisty półwysep był scenerią wielu ważnych wydarzeń za czasów Mojżesza, odnotowanych w Biblii, i jest świętym miejscem w równym stopniu dla żydów, muzułmanów i chrześcijan.

Persowie – lud pochodzenia irańskiego zamieszkujący od początków I tysiąclecia p.n.e. tereny obecnego zachodniego Iranu. W 550 p.n.e. Persowie zajęli Medię i utworzyli na jej terenach rozległe imperium perskie. W V w. p.n.e. próbowali podbić i zniszczyć Grecję (wojny perskie). W latach 334-327 p.n.e. ulegli potędze Aleksandra Macedońskiego. Zapoczątkowało to okres dominacji nad Persami, początkowo grecko-macedońskiej, a później partyjskiej. Niezależność przywrócili Persom w pierwszej połowie III w. n.e. władcy z dynastii Sasanidów. Zmarnowali jednak oni siły państwa w bezustannych wojnach z Imperium Rzymskim i Cesarstwem Bizantyjskim. W połowie VII w. Persowie zostali podbici przez Arabów i stopniowo przeszli na islam.
Multinational Force & Observers (MFO) (Wielonarodowe Siły i Obserwatorzy, Międzynarodowe Siły Obserwacyjne) - międzynarodowe siły pokojowe na Półwyspie Synaj, nadzorujące strefę graniczną między Izraelem a Egiptem. Działają od 1982, a obecnie (2011) liczą ok. 1700 żołnierzy z 11 państw. Jest to jedna z niewielu misji pokojowych nieprowadzonych przez ONZ, NATO, Unię Europejską lub Afrykańską, nie posiada nawet mandatu Rady Bezpieczeństwa ONZ.

Góra Synaj tradycyjnie utożsamiana jest z biblijną górą Horeb, gdzie, według Starego Testamentu, Bóg Jahwe przekazał Mojżeszowi kamienne tablice z dziesięciorgiem przykazań i zawarł przymierze z narodem izraelskim. W pobliżu góry Synaj (Horebu) Mojżeszowi ukazał się anioł Boga Jahwe w płonącym krzewie i polecił mu wyprowadzić Izraelitów niewolonych w ówczesnym Egipcie. Na terenie półwyspu znajdowały się ich liczne obozowiska w drodze do Ziemi Obiecanej, do której wędrowali 40 lat. Z tych terenów Mojżesz wysłał 12 zwiadowców, aby zobaczyli Kanaan. Południową granicą ich ziem była Wadi al-Arisz. Przy Beer-Lachaj-Roj (środkowo-wschodnia część półwyspy) na drodze do Szur anioł Boga Jahwe przemówił do Hagar, egipskiej niewolnicy Abrahama, który zamieszkał pomiędzy Kadesz-Barnea a Szur. Później Saul i Dawid walczyli w części północno-zachodniej Synaju z Amalekitami, którzy zamieszkiwali północne tereny obecnej muhafazy. W Peluzjum znajdowała się egipska a potem rzymska twierdza. Tam też 525 r. p.n.e. miała miejsce bitwa pod Peluzjum. Jezus z rodzicami uciekali tędy przed Herodem do Egiptu.

Chrześcijaństwo, chrystianizm ( ludzi (1/3 ludności świata), biorąc pod uwagę wszystkie odłamy wchodzące w jej skład. Zgodnie z Dziejami Apostolskimi (11,26) "W Antiochii po raz pierwszy nazwano uczniów chrześcijanami" (gr. Χριστιανός).
Bóg lub bóstwo – pojęcie istoty nadprzyrodzonej leżące u podstaw większości wierzeń religijnych. Zajmuje się nim teologia, a także filozofia i jest ono uważane za zagadnienie metafizyczno-egzystencjalne. Ze względu na duże zróżnicowanie rozumienia tego pojęcia, trudno jest o jego jednoznaczną definicję. Jako najbardziej różniące się od siebie, należy wyodrębnić definicje używane przez popularne religie politeistyczne i monoteistyczne, deizm, panteizm oraz panenteizm. Wśród religii monoteistycznych należy wyróżnić monoteizm trynitarny.

Pod najwyższym szczytem Synaju znajduje sie słynny Klasztor Świętej Katarzyny. Od czasów faraonów przez północny kraniec obecnej muhafazy przebiegał szlak karawanowy (Via Maris lub Droga do Filistynów). W czasach biblijnych gdy Abraham, Jakub i jego rodzina wędrowali między Kanaanem a Egiptem, szlaki handlowe biegnące były już wytyczone (np. Darb al-Hadżdż, Darb asz-Ghazzah, Darb asz-Szur).

Klasztor Świętej Katarzyny znajduje się u stóp góry Świętej Katarzyny, na półwyspie Synaj, w Egipcie w muhafazie Południowy Synaj. Wzniesiony na wysokości 1570 m n.p.m., należy do prawosławnych Greków. Tutejszy przeor nosi godność arcybiskupa Synaju - od grudnia 1973 arcybiskup Damian (najczęściej przebywa w Kairze lub Raifie w Libanie). Teren klasztoru obejmuje Autonomiczną Cerkiew Prawosławną Świętej Góry Synaj, która wchodzi w skład patriarchatu jerozolimskiego. Zwierzchnik Cerkwi jest równocześnie przełożonym monasteru.
Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Przez Synaj przechodziło albo okupowało go wiele innych ludów: Asyryjczycy, Babilończycy, Egipcjanie, Persowie, Grecy, Nabatejczycy, Arabowie i Rzymianie oraz częściowo krzyżowcy i Turcy.

W 1882 roku Wielka Brytania wymusiła na Turcji zrzeczenie się półwyspu. W 1914 roku do środkowej części Turcy wkroczyli ponownie budując drogi, potem zajęli te tereny Egipcjanie.

W 1956 roku wkroczyli tutaj Izraelczycy (ciężkie walki w przełęczy Mitla), lecz w 1957 roku Synaj powrócił do Egiptu. Siły pokojowe ONZ stacjonowały na tym obszarze do 1967. Wtedy także nastąpiła blokada morska Cieśniny Tirańskiej, ogłoszona przez egipskiego prezydenta Nasera uniemożliwiająca żeglugę izraelskich statków po Morzu Czerwonym. Doprowadziło to do wojny z Izraelem, w wyniku której Izraelczycy zajęli półwysep Synaj. Podczas okupacji Izrael wybudował wiele lotnisk i infrastrukturę. Zachodnia część Synaju Północnego powróciła do Egiptu w 1979 roku, a całość w 1982 roku.

Nabatejczycy (arab. الأنباﻂ al-Anbat) – starożytny lud pochodzenia semickiego przybyły z Półwyspu Arabskiego na tereny obecnego południowego Izraela i południowej Jordanii ok. VI w. p.n.e. W III w. p.n.e. utworzyli królestwo nabatejskie, które zostało w 106 r. n.e. włączone do rzymskiej prowincji Arabia. Stolicą ich państwa była Petra, potem Bostra. Mówili dialektem arabskim oraz posługiwali się pismem aramejskim.
Mojżesz (łac. Moyses, hebr. מֹשֶׁה Mosze, arab. موسى, Musa) – postać biblijna, przywódca Izraelitów w okresie ich wyjścia z Egiptu i wędrówki do Ziemi Obiecanej. Żył prawdopodobnie w XIII-XII wieku p.n.e. (według Biblii 120 lat). Syn Amrama i Jokebed, brat Aarona i Miriam.

Zgodnie z izraelsko-egipskim układem pokojowym z 1979 r., Egipt może utrzymywać ograniczone oddziały wojskowe tylko w zachodnim rejonie półwyspu. 31 stycznia 2011 roku władze Izraela zezwolili na rozlokowanie na Półwyspie Synaj dodatkowych 800 egipskich żołnierzy (pierwszy raz od zawarcia traktatu pokojowego w 1979) w celu wzmocnienia bezpieczeństwa w obszarze północnym półwyspu w czasie protestów.

Naama Bay (pol. Zatoka Naama) – luksusowa dzielnica kurortu Szarm el-Szejk oraz mała zatoka Morza Czerwonego w południowej części półwyspu Synaj w muhafazie Synaj Południowy w Egipcie, nad Riwierze Morza Czerwonego. Znajduje się tutaj plaża z dostępem do miejsc nurkowych na rafie koralowej. W dzielnicy znajduje się baza międzynarodowych obserwatorów Multinational Force and Observer (Międzynarodowe Siły Obserwacyjne), którzy mają obowiązek kontrolować półwysep Synaj, podzielony na zdemilitaryzowane pasy z posterunków oznakowanymi pomarańczowymi flagami.
Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt otoczony jest przez Morze Śródziemne na północy i Morze Czerwone na wschodzie; graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie.

Nad przestrzeganiem warunków tego układu czuwają międzynarodowe siły pokojowe Multinational Force & Observers (MFO), powołane na mocy traktatu pokojowego. MFO tworzą kontyngenty wojskowe z różnych państw; trzonem tych sił są wojska USA. Oddziały MFO liczą ok. 1700 żołnierzy i są rozlokowane na obszarze półwyspu. W Szarm el-Szejk (w dzielnicy Naama Bay) (baza południowa) i w Al Gora znajdują się bazy międzynarodowych obserwatorów MFO, którzy mają obowiązek kontrolować półwysep Synaj, który jest podzielony na zdemilitaryzowane pasy z posterunkami oznakowanymi pomarańczowymi flagami.

Darb al-Hadżdż, czyli Droga Pielgrzymów do Mekki, obecnie droga nr 03 biegnąca od północnego krańca Zatoki Sueskiej koło Suezu (od skrzyżowania z drogą nr 34 i nr 33 koło Ahmed Hamdi Tunel), dalej na wschód przez Synaj, przełęcz Mitla, miejscowości Nachl, As-Samad na Pustyni Tułacza, a dalej na południowy wschód ku północnemu krańcowi czerwonomorskiej zatoki Akaba do miejscowości Taba.
Synaj (arab. جبل موسى = Dżabal Musa, hebr. הר סיני ), Góra Mojżesza – góra w Egipcie, w południowej części Półwyspu Synaj, w muhafazie Południowy Synaj. Wysokość 2285 m n.p.m. Jest to poszarpany nagi masyw z szaroczerwonego granitu.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)