Przykład współczesnego stosowania systemu żarowego w Panamie

System żarowy, system ogniowy, gospodarka żarowa, gospodarka łazowa, trzebież żarowa – jeden z pierwszych, rolniczych systemów użytkowania roli, wywodzący się z kopieniactwa i stosowany na terenach zalesionych. Polegał na tym, że las wypalano i w jego miejscu uprawiano przy pomocy prymitywnych narzędzi, np. kopaczki, zboża nawet przez kilkanaście lat stosując jednopolówkę, aż do wyczerpania gleby.

Wypalanie lasu było najprostszym, wymagającym najmniej wysiłku sposobem przygotowania terenu pod wykorzystanie rolnicze, jednak bynajmniej nie tak łatwym, jak mogłoby się to wydawać. Wołosi, którzy wraz ze swoimi stadami kóz i owiec przybyli na przełomie XIV i XV w. w Karpaty, przygotowywali polany na grzbietach gór do wypasu tych stad właśnie przez wypalanie w sposób, który nazywano cyrhleniem. Na upatrzonym obszarze obrywali drzewa z kory (mniej więcej do wysokości człowieka), zaś rosnący pomiędzy drzewami podszyt i wyższe rośliny zielne podcinali lub wyrywali. Tak przygotowaną część lasu pozostawiali do przeschnięcia. W następnym roku część drzew ścinali i wykorzystywali na budulec do szałasów lub opał, a resztę lasu w odpowiednim momencie podpalali. W ten sposób powstawała polana otoczona z wszystkich stron lasem. W bardziej nadających się do tego miejscach uprawiali zboże pomiędzy pniami drzew, nie karczując ich. Gdy gleba wyjałowiała, polanę zamieniano na pastwisko. Ostateczny wygląd polana nabierała dopiero po kilkudziesięciu latach, gdy wygniły korzenie drzew i w wyniku wypasu ukształtował się charakterystyczny zespół roślinności pastwiskowej .

Zobacz też

Przypisy