System nakładczy bądź nakładu (chałupnictwo) - forma organizacji pracy, funkcjonująca w okresie późnego średniowiecza i renesansu, poprzedzająca system manufaktur.

Forma ta dotyczyła zazwyczaj biednych rzemieślników, nie zrzeszonych w cechach, którzy zazwyczaj nie posiadali własnych narzędzi i surowców, ani środków na ich zakup. Te były im dostarczane przez bogatych kupców, którzy następnie odkupywali gotowe produkty po odpowiednio niższej cenie. Pozwalało to ominąć wysokie ceny cechów i ograniczyć liczbę pośredników, co zwiększało zysk zbywającego towar kupca - zwanego też nakładcą.

Ten sposób znany był w końcowym okresie średniowiecza głównie w bogatych miastach włoskich i niderlandzkich. Był też jedną z przyczyn stopniowego upadku i zaniku systemu cechowego. Charakteryzował się jednak stosunkowo niższą jakością, gdyż biedni rzemieślnicy nie zdawali egzaminów mistrzowskich, do których obowiązani byli członkowie cechów.

System nakładczy, w ograniczonym stopniu, funkcjonuje do dziś. Osobom wykonującym pracę nakładczą przysługują ograniczone prawa pracownicze, których katalog reguluje Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 grudnia 1975 r. w sprawie uprawnień pracowniczych osób wykonujących pracę nakładczą, wydane na podstawie art. 303 Ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy.

System ten został sparodiowany w ksiażce Terry'ego Prachett'a pt. Świat finansjery (tytuł oryginalny - Making money), gdzie główny bohater, Moist von Lipwig, po przejęciu zarządu nad mennicą miasta Ankh-Morpork dowiaduje się między innymi, że część drobnych monet jest pieczołowicie wytwarzana w domach przez ubogie rodziny, dla których jest to jedyne, przekazywane z pokolenia na pokolenie źródło utrzymania.

Linki zewnętrzne