Szachy od A do Z - Polski Serwis Naukowy

Szachy od A do Z – dwutomowa encyklopedia o szachach autorstwa Władysława Litmanowicza oraz Jerzego Giżyckiego.

Prace nad encyklopedią trwały od 1972 do 1983. Tom I encyklopedii został wydany w 1986, tom II w 1987. Nakład wynosił ponad 50 000 egzemplarzy.

Przy pisaniu not biograficznych autorzy korzystali z współpracy dr. Edwarda Arłamowskiego. Hasła z dziedziny problemistyki zostały opracowane w znacznej większości przez Władysława Rosolaka.

Recenzja (z łac. recensio oznaczającego ‘spis ludności, przegląd’, w jęz. pol. za pośrednictwem niem. Recension) – analiza i ocena dzieła artystycznego, publikacji naukowej, projektu, przewodnika, poradnika, publikacji multimedialnej, filmu, przemówienia, meczu, mszy itp. Pełni funkcję informacyjną, wartościującą i postulatywną, nakłaniającą.

Kompozycja szachowa jest odrębną dziedziną szachów. Polega na stworzeniu na szachownicy sztucznego układu bierek, który zawiera interesującą ideę lub kombinację. Osobę układającą problemy i kompozycje szachowe nazywa się kompozytorem bądź problemistą. Problemy szachowe dzielą się na ortodoksyjne dwuchodówki (zob. diagram), trzychodówki, wielochodówki, samomaty i maty pomocnicze) oraz nieortodoksyjne (problemy warunkowe, analityczne, z bajkowymi figurami, z innym układem szachownicy, z innymi zasadami gry, rekonstrukcje). Każdy problem szachowy ma tylko jedno rozwiązanie.

Encyklopedia powstała także przy pomocy Mirosławy Litmanowicz (poszukiwanie źródeł i przygotowanie dokumentacji) oraz Andrzeja Filipowicza (udostępnienie kartoteki rezultatów polskich zawodników).

Aktualizacja materiałów informacyjnych sięga do 1981.

Encyklopedia została wysoko oceniono na łamach Europe-Rochade oraz British Chess Magazine. Profesor Andrzej Kwilecki w swojej recenzji zwracał uwagę, iż kryteria doboru haseł i opracowania biogramów nie były jasno określone. Zdaniem Jerzego Konikowskiego w encyklopedii nie ma wielu ważnych sylwetek polskich szachistów. Natomiast są sylwetki, które właściwe nic nie wniosły dla rozwoju szachów w Polsce.

Profesor (z łac. professor) – tytuł naukowy nadawany samodzielnym pracownikom naukowym lub tytuł zwyczajowy honorowy nadawany nauczycielom szkolnictwa podstawowego, gimnazjalnego oraz ponadgimnazjalnego, a także stanowisko nauczycieli akademickich.

Szachy – rodzina strategicznych gier planszowych rozgrywanych przez dwóch graczy na 64-polowej szachownicy, za pomocą zestawu bierek (pionów i figur). Popularnie, choć nieprecyzyjnie, szachami nazywa się również wspomniane bierki.

Przypisy

↑ Szachy 7/1989 str.184-186
SYLWETKI SZACHOWE - WŁADYSŁAW LITMANOWICZ

Bibliografia

W.Litmanowicz, J. Giżycki, "Szachy od A do Z", tom I, Warszawa 1986, str. 5-7