Szadli Bendżedid - Polski Serwis Naukowy

Szadli Bendżedid (także: Chadli Bendjedid , arab. شاذلي بن جديد‎‎ ur. 14 kwietnia 1929) od 9 lutego 1979 do 11 stycznia 1992 prezydent Algierii, sekretarz generalny i członek Biura Politycznego KC Frontu Wyzwolenia Narodowego (FLN).

Ukończył szkołę średnią w Annabie. Zdezerterował z armii francuskiej w stopniu podoficera i nawiązał czynną współpracę z algierską partyzantką. Od 1954 był działaczem FLN oraz dowódcą batalionu Armii Wyzwolenia Narodowego.W l.1956 - 1961 dowodził sektorem wojskowym na wschodzie kraju, był m.in. zastępcą dowódcy i dowódcą strefy wojskowej Konstantyny. W latach 1961 - 1962 był członkiem dowództwa operacyjnego sztabu generalnego Armii Wyzwolenia Narodowego w strefie północnej, w l. 1962 - 1963 dowódcą V okręgu wojskowego Konstantyny w stopniu majora, a w l. 1964 - 1978 dowódcą II okręgu wojskowego Oranu. W 1965 wszedł w skład rady Rewolucyjnej. W 1969 nadano mu stopień pułkownika, w grudniu 1978 - po śmierci Huari Bumediena, został mianowany ministrem obrony. Na IV zjeździe FLN w styczniu 1979 wybrano go sekretarzem generalnym i członkiem Biura Politycznego FLN. 7 lutego 1979 w wyborach bezpośrednich został wybrany prezydentem Algierii uzyskując 94,23% głosów poparcia. W 1985 Bendżedid został ponownie wybrany na stanowisko prezydenta kraju. W roku 1989 zainicjował proces demokratyzacji kraju (wprowadził system wielopartyjny). Po pierwszej turze wyborów parlamentarnych w grudniu 1991 w której zwyciężył Islamski Front Ocalenia został zmuszony do ustąpienia ze stanowiska prezydenta.

Język arabski – język należący do południowej grupy języków semickich, zapisywany alfabetycznym pismem arabskim od strony prawej do lewej. Kod ISO 639-3: ar/ara

Narodowy Front Wyzwolenia, Front de Libération Nationale (FLN), Dżabhat at-Tahrir al-Watanijja (arab. jجبهة التحرير الوطني) organizacja narodowo-niepodległościowa powstała w Algierii tuż po wybuchu powstania 1 listopada 1954 w wyniku przekształcenia się Rewolucyjnej Rady Jedności i Działania (CRUA) założonej w marcu 1954. FLN był organizacją o orientacji lewicowo-nacjonalistycznej powołującą się na doktrynę socjalizmu. Z jej inicjatywy powstała algierska Narodowa Armia Wyzwoleńcza (Armée de Libération Nationale, ALN), która doprowadziła do uzyskania przez Algierię niepodległości. W okresie 1963-90 jako jedyna legalnie działająca partia polityczna sprawowała niepodzielną władzę w kraju. W 1965 jeden z jej polityków, Huari Bumedien, w wyniku przewrotu wojskowego, przejął władzę w kraju. Po wprowadzeniu w 1989 systemu wielopartyjnego, FWN utracił swe znaczenie na rzecz partii Islamskiego Frontu Ocalenia (FIS). W 1997 FWN pokonana została przez Zgromadzenie Narodowo-Demokratyczne (RND). W wyborach parlamentarnych w 2002 roku partia uzyskała 2 618 003 głosów (35.3%, 199 mandaty) zwyciężając i obejmując władzę. Premierem został Ali Benfilis. W wyborach prezydenckich w 2004 roku kandydat partii, A. Benflis, zdobył 653 951 głosów (6.4%).

W maju 1985 przywódca Kuby Fidel Castro przyznał mu Order José Martí, najwyższe kubańskie odznaczenie.

Przypisy

Frei Betto, Fidel i religia. Rozowy z bratem Betto, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa, 1986, ISBN 83-211-0840-7, tłum. Janina Perlin, Małgorzata Dołgorzewska, str. 28