Szalet - Polski Serwis Naukowy

szalet we Wrocławiu

berliński szalet miejski

Automatyczna toaleta publiczna

Szalet (szalet miejski) — rodzaj publicznej ubikacji, spotykany w miastach.

Opis

Szalet może być wolnostojącym budynkiem, może znajdować się w innym budynku, może także być wybudowany pod powierzchnią ziemi.

Wyrazem szalet nie określa się publicznych ubikacji, będących dodatkowym wyposażeniem miejsc publicznych — restauracji, kin itp.

Ubikacje w Japonii: istnieją dwa rodzaje ubikacji powszechnie spotykanych w Japonii. Pierwszy i zarazem najstarszy to prosta ubikacja kucana, która nadal jest powszechna wśród ubikacji publicznych. Po II wojnie światowej upowszechnił się drugi rodzaj: współczesne muszle klozetowe (ubikacje w stylu zachodnim) i pisuary. Obecnie szczytem techniki dla ubikacji w stylu zachodnim jest połączenie muszli klozetowej z bidetem. Według danych z 2004 roku są one zainstalowane w ponad połowie japońskich gospodarstw domowych. W Japonii ten typ ubikacji jest popularnie nazywany washletem (jap. ウォシュレット, woshuretto?), po marce Toto Ltd., i posiada zaawansowane wyposażenie, które jest rzadko spotykane poza Azją. W zależności od konkretnego modelu washlet taki może być zaprojektowany do: automatycznego podnoszenia i opuszczania deski sedesowej; mycia odbytu lub sromu; suszenia ciepłym powietrzem; samoczynnego spłukiwania.

Poznań (, niem. Posen, jidysz פּױזן Pojzn, ros. - Познань) – jedno z najstarszych i największych polskich miast, położone nad rzekami Wartą i Cybiną, na Pojezierzu Wielkopolskim. Stolica Wielkopolski i województwa wielkopolskiego. W obrębie miasta znajduje się duży węzeł drogowy i kolejowy oraz międzynarodowy port lotniczy Ławica. Piąte pod względem liczby ludności miasto w Polsce i szóste pod względem powierzchni.

Zazwyczaj za korzystanie z szaletu pobierana jest niewielka opłata, czasem przy pomocy automatów wrzutowych na monety. Zazwyczaj w części szaletu przeznaczonej dla mężczyzn znajdują się pisuary.

Od początku lat 90. wykorzystanie szaletów miejskich w Polsce zaczęło systematycznie spadać, czego skutkiem duża ich część została zamknięta. W kolejnych latach nieczynne pomieszczenia często przystosowywane były do zupełnie innego, nieprzewidzianego przez budowniczych celu.

W Warszawie powstało w ten sposób np. wiele barów, które mieszczą się obecnie w dawnych podziemnych szaletach miejskich. Przykładem może być pub na placu Narutowicza i bar wietnamski na skrzyżowaniu ulic Koszykowej i Noakowskiego.

Pisuar – urządzenie sanitarne pozwalające na wygodne oddawanie moczu przez mężczyzn w pozycji stojącej; na ogół montowane na ścianie, wykonywane zwykle z materiałów ceramicznych i wyposażone w spłuczkę. Montowany najczęściej w ubikacjach publicznych lub w ubikacjach w ogólnodostępnych budynkach; rzadziej w prywatnych mieszkaniach. Korzystanie z pisuarów jest nie tylko wygodniejsze, ale również bardziej higieniczne niż oddawanie moczu do muszli klozetowej. Kształt prawidłowo zbudowanego pisuaru powinien zapewniać spływanie moczu bez rozbryzgiwania go na boki, aczkolwiek pewnym utrudnieniem są indywidualne różnice budowy anatomicznej mężczyzn (m.in. wzrostu).

Moneta – przeważnie metalowy znak pieniężny, o określonej formie, opatrzony znakiem emitenta. Emitent gwarantował umowną wartość monety. Pierwotnie wartość ta zbliżona była do rynkowej wartości kruszców zawartych w monecie.

W Poznaniu aby uniknąć wyburzeń i zachować te dość unikalne dzisiaj budowle, wszystkie szalety miejskie wybudowane przed II wojną światową wpisano do rejestru zabytków.

Przypisy

Joanna Bielawska-Pałczyńska (opr.) Poznań, Spis zabytków architektury, wyd. II, Poznań 2005, Wydawnictwo Miejskie dla Biura Miejskiego Konserwatora Zabytków przy Urzędzie Miasta Poznania, ISBN 83-89525-37-2.; str. 46., poz. 359-366.

Zobacz też

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Szalet

sławojka

ubikacja

ubikacja kucana

automatyczna toaleta publiczna

ubikacje w Japonii