Dzielnice Jaworzna

Szczakowa – dzielnica Jaworzna. W latach 1933-1956 była samodzielnym miastem a w latach 1934-1954 także siedzibą wiejskiej gminy Szczakowa.

Historia

Pierwsze wzmianki o Szczakowej pochodzą z XV wieku (1427, Sczacowa). Nazwa pochodzi od średniowiecznej nazwy osobowej "Szczak". Z dokumentu rozgraniczającego wsie królewskie i biskupie, wydanego przez Zygmunta Starego w 1519, wiadomo że Szczakowa była wsią królewską i należała do starostwa będzińskiego. W 1767 powstała tu pierwsza w Polsce kopalnia węgla kamiennego. Rozwój miejscowości związany był z budową linii kolejowej, przejazdem pierwszego pociągu i powstaniem dworca w 1847. Dwa lata później powstał posterunek pocztowy. Niedaleko zbiegały się granice trzech mocarstw. Każdy, kto przekraczał w owym czasie granice, musiał przenocować lub chociaż przejechać przez Szczakową. W 1903 - staraniem społeczeństwa został zbudowany Kościół. Przy jego budowie zgromadzili się ludzie różnych wyznań i narodowości, którzy mieszkali wówczas w Szczakowej. W Szczakowej były zainstalowane pierwsze latarnie gazowe w parafii jaworznickiej. Powstało wiele zakładów, np. Fabryka Portland Cementu Szczakowa (w 1952 roku pod nazwą Cementownia Szczakowa) - znana na całym świecie, której dyrektorem był inż. Zdzisław Krudzielski - znakomity fachowiec i działacz; huta szkła, rozlewnia gazu, fabryka amoniaku, garbarnia, piaskownia, zakłady dolomitowe. Na terenie tych ostatnich obecnie znajduje się ośrodek nurkowy - słynny w całej Europie ze względu na czystość i przejrzystość wody. W 1924 roku z inicjatywy społecznej został zbudowany budynek Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół", obecnie wyremontowany Dom Kultury im. Zdzisława Krudzielskiego. Od roku 2000 działa Koło Miłośników Szczakowej przy Towarzystwie Przyjaciół Miasta Jaworzna, prowadzące działalność społeczno-kulturalną, kultywujące tradycje historyczne i propagujące wiedzę o historii miejscowości wśród młodzieży i dorosłych. W 1956, w wyniku ustawy przyłączeniowej, Szczakowa została przyłączona do Jaworzna jako jedna z Dzielnic.

Ciekawostki

Losy fikcyjnego mieszkańca Jaworzna Szczakowej opisał Michał Witkowski w swojej ostatniej książce pt. Barbara Radziwiłłówna z Jaworzna-Szczakowej (wyd. "W.A.B.", Warszawa 2007). Sam autor odwiedził tę dzielnicę, by dobrze się jej przyjrzeć i na tej podstawie oprzeć swoją powieść. Nie jest to dokładne odzwierciedlenie dzielnicy, a jedynie kilka detali zawartych w książce, jak chociażby ulica Kablowa, która znajduje się w zupełnie innym miejscu niż opisana w książce.

Przypisy

Zobacz też

Linki zewnętrzne