Szcze-2 - Polski Serwis Naukowy

Szcze-2 (ros. Ще-2 także ТС-1) – radziecki samolot transportowy z okresu II wojny światowej

Historia

Samolot Szcze-2 został opracowany w 1942 roku w biurze konstrukcyjnym kierowanym przez Aleksieja Szczerbakowa jako lekki samolot transportowy, szczególnie do transportu spadochroniarzy. Istotne było wykorzystanie łatwo dostępnych materiałów oraz zastosowanie dostępnych silników M-11D. Posiadały one prymitywną konstrukcję, a także dużą masę przy niewielkiej mocy. Powodowało to konieczność zastosowania płata o małym obciążeniu powierzchni nośnej i czyniło z tego samolotu maszynę o cechach motoszybowca.

Wyższa Szkoła Oficerska Sił Powietrznych (Szkoła Orląt) – polska uczelnia wojskowa z siedzibą w Dęblinie, wchodząca w skład Sił Powietrznych i kształcąca żołnierzy zawodowych oraz kandydatów na żołnierzy zawodowych dla potrzeb Sił Powietrznych.

Górnopłat to samolot lub szybowiec, którego skrzydła umieszczone w górnej części kadłuba pośrednio (parasol) lub bezpośrednio. Stosowany często w naddźwiękowych myśliwcach ze względu na mały opór, dużą nośność oraz wzrost stateczności. Często używany w samolotach myśliwsko-bombowych, bombowych i transportowych, ze względu na łatwość załadunku (komora załadunkowa może znaleźć się nisko nad ziemią) np. Lockheed C-130 Hercules.

Prace nad płatowcem postępowały bardzo szybko. Jeszcze w tym samym roku został on oblatany. Ponieważ spełniał wymogi stawiane dla tego typu samolotów w 1943 roku rozpoczęto produkcję seryjną, która trwała do 1946 roku. W tym okresie zbudowano 550 samolotów.

Opis konstrukcji

Samolot Szcze-2 był górnopłatem zastrzałowym o konstrukcji całkowicie drewnianej. Podwozie klasyczne, dwukołowe – stałe. Napęd stanowiły dwa silniki gwiazdowe zamontowane na skrzydłach. Usterzenie pionowe podwójne.

Aerofłot, Aerofłot – Rosyjskie Linie Lotnicze S.A. (ros. OAO Аэрофлот – российские авиалинии) – państwowe rosyjskie linie lotnicze i największy przewoźnik w Rosji. Wcześniej, były to jedyne linie lotnicze Związku Radzieckiego, zarazem największe w świecie. Formalnie Aerofłot stanowił oddzielny resort – Ministerstwo Lotnictwa Cywilnego (Министерство гражданской авиации), zaś ich szef miał rangę ministra. De facto był to centralnie zarządzany konglomerat kilkudziesięciu terytorialnych (republikańskich, obwodowych lub krajowych) przewoźników wraz z jednym obsługującym połączenia międzynarodowe. Portem bazowym jest podmoskiewskie lotnisko Szeremietiewo (Шереметьево).

Zastrzał w lotnictwie jest to element konstrukcyjny statków powietrznych, głównie samolotów - profilowany pręt łączący płat, statecznik poziomy lub podwozie z kadłubem, stosowany zwłaszcza w starszych konstrukcjach dwupłatów i górnopłatów zastrzałowych. Rolą zastrzałów jest zwiększenie zdolności zespołów płatowca do przenoszenia obciążeń zewnętrznych, dzięki czemu całość konstrukcji może być lżejsza. Obecnie zastrzały zewnętrzne zostały w większości wyparte przez konstrukcje wolnonośne.

Użycie

Samoloty Szcze-2 w 1944 roku zaczęto wprowadzać do lotnictwa radzieckiego gdzie służyły do transportu spadochroniarzy (10 żołnierzy z pełnym oporządzeniem), a także pasażerów oraz przewozu ładunków. Używano go również do transportu rannych partyzantów i żołnierzy z otoczonych oddziałów Armii Czerwonej, gdyż mógł lądować i startować z prowizorycznych lotnisk. Po wycofaniu z lotnictwa wojskowego używano ich w Aerofłocie.

Motoszybowiec - to odmiana szybowca wyposażona w silnik umożliwiający samodzielny start. Od klasycznego szybowca odróżnia się też podwoziem umożliwiającym samodzielne starty (zwykłe szybowce w trakcie startu muszą być wspomagane przez obsługę naziemną). W odróżnieniu od samolotu, silnik w motoszybowcu nie stanowi głównego źródła napędu, a jedynie napęd pomocniczy używany do startu oraz w lotach bez warunków termicznych. Do napędu motoszybowców używa się głównie silników spalinowych o mocy poniżej 100 KM, ostatnio również silników elektrycznych.

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Związek Radziecki, skrót ZSRR (ros. Советский Союз, Союз Советских Социалистических Республик, СССР, trb. Sowietskij Sojuz, Sojuz Sowietskich Socyalisticzeskich Riespublik, SSSR trl. Sovetskij Soûz, Soûz Sovetskih Socialističeskih Respublik, SSSR) – historyczne państwo socjalistyczne w Europie północnej i wschodniej oraz Azji północnej i środkowej.

Samoloty Szcze-2 znalazły się na wyposażeniu polskiego 13 Samodzielnego Pułku Lotnictwa Transportowego, gdzie użytkowano je do lutego 1946 roku a następnie zostały przekazane do Oficerskiej Szkoły Lotniczej w Dęblinie. W Dęblinie używano 5 samolotów tego typu, które służyły do treningu skoków spadochronowych.

Bibliografia

Encyklopedia II wojny światowe wyd. MON Warszawa 1975

Tadeusz Królikiewicz Polski samolot i barwa wyd. MON Warszawa 1990 ISBN 83-11-07238-8

Linki zewnętrzne

Zdjęcia i rysunki techniczne samolotu