Szczecin Główny - Polski Serwis Naukowy

Szczecin Główny (do 1945 niem. Stettin Hauptbahnhof) – najważniejszy ze szczecińskich dworców, usytuowany przy ul. K. Kolumba na Nowym Mieście nad Odrą. Jedna z najstarszych stacji kolejowych na terenie Polski.

Historia

W 1836 założono w Berlinie Komitet Budowy Kolei Berlińsko-Szczecińskiej. 15 sierpnia 1843 pierwszy pociąg z Berlina wjechał na dworzec, o ówczesnej nazwie Berlinerbahnhof czyli Dworzec Berliński, dając początek linii kolejowych na Pomorzu. Dworzec był pierwszym etapem do likwidacji obwarowań miejskich Fortu Prusy (Fort Preußen). Linia ta kończyła się w Berlinie na Dworcu Szczecińskim (Berlin Stettiner Bahnhof, późniejszy Berlin Nordbahnhof). W 1846 zbudowano linię kolejową do Stargardu Szczecińskiego (do 1848 przedłużoną do Poznania). Linia ta dobiegała do linii berlińskiej pod kątem prostym, bowiem dworzec był wówczas dworcem czołowym. Wymagało to wydrążenia 100-metrowego tunelu w skarpie wzgórza. Od dworca układ torów prowadził wówczas przez południową część wyspy Kępa Parnicka (obecną ul. Maklerską, niem. nazwa Eisenbahnstraße, czyli ul. Kolei Żelaznej), wzdłuż Kanału Rybnego (do 1859) oraz przez wyspę Siedlińską Kępę i wzdłuż obecnej ul. Hangarowej do dworca w Dąbiu. Do 1857 przez Szczecin prowadziła linia kolejowa z Berlina do Królewca przez Krzyż, Piłę, Bydgoszcz i Tczew.

Stacja czołowa - rodzaj stacji kolejowej, z której wybiega tylko jeden szlak kolejowy, czyli możliwy jest wyjazd tylko w jednym kierunku. Najczęściej stacje takie umiejscowione są na końcach linii kolejowych lub w miejscach gdzie inne przeprowadzenie linii kolejowej nie byłoby możliwe ze względu na trudne usytuowanie geograficzne. Taka konstrukcja dworca jest wygodniejsza dla pasażerów. Wejście na dworzec jest umieszczone przy czole dworca, przez co pasażerowie mają łatwy dostęp do wszystkich pociągów na dworcu. Nie jest także potrzebne budowanie przejść podziemnych z peronu na peron.
Piła (niem. Schneidemühl) – miasto i gmina w północno-zachodniej Polsce, w województwie wielkopolskim, siedziba powiatu pilskiego. Położone na pograniczu Pojezierza Wałeckiego i Pojezierza Krajeńskiego, nad Gwdą, około 11 km powyżej jej ujścia do Noteci. Liczy 74 550 mieszkańców, co daje jej 51. pozycję w kraju i 4. w województwie.

W 1859 rozbudowano i przekształcono dworzec w przelotowy, budując obecny układ torów przez północną część Kępy Parnickiej i obecny dworzec Szczecin Port Centralny. W 1898 z dworca poprowadzono ostatnią linię – do Jasienicy. W skarpie została zlokalizowana nieczynna już lokomotywownia.

Około 1900 powstał budynek dworca, który po przebudowach i odbudowie po zniszczeniach II wojny światowej istnieje do dzisiaj.

Koszalin – stacja kolejowa w Koszalinie, w województwie zachodniopomorskim w Polsce. Wg kategoryzacji PKP, dworzec ma kategorię C. Jest połączona ze stacją wąskotorową Koszalin Wąsk.. Jest możliwość przewożenia wagonów normalnotorowych po torach wąskich o prześwicie 1000 mm za pomocą transporterów.
Berlin Gesundbrunnen – dworzec kolejowy w północnej części śródmieścia Berlina, w dzielnicy Wedding, na przecięciu dwóch linii północ-południe z koleją obwodową. Stacja obsługuje połączenia dalekobieżne, regionalne oraz szybkiej kolei miejskiej.

W latach 1975-1980 większość szczecińskiego węzła kolejowego została zelektryfikowana. Nieopodal stacji znajdują się 2 nastawnie: "SG" i "SG 11". Obecnie na dworcu znajdują się 4 perony zadaszone wiatą. Na perony prowadzą przejścia nadziemne i podziemne. W pobliżu dworca, przy ul. Czarnieckiego znajduje się dyrekcja Zachodniopomorskiego Zakładu Przewozów Regionalnych. Na Dworcu zaczyna się i kończy Miejski Szlak Turystyczny. Przystanki ZDiTM w pobliżu: "Dworzec Główny", "Dworcowa" i "Owocowa".

Słupsk to pasażerska i towarowa stacja kolejowa w Słupsku, jedna z największych na terenie województwa pomorskiego. Jest to stacja węzłowa, linia kolejowa nr 202 z Gdańska Głównego do Stargardu Szczecińskiego krzyżuje się tutaj z linią kolejową nr 405, łączącą stację Piła Główna z przystankiem osobowym Ustka.
II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Remonty, renowacje i plany na przyszłość

W 2007 dworzec został częściowo odremontowany w związku z finałem regat The Tall Ships' Races. Odnowiona została elewacja gmachu od strony ulicy Krzysztofa Kolumba, a także odświeżony został hol dworca.

20 grudnia 2010 prezydent miasta Szczecin Piotr Krzystek podpisał umowę z Jackiem Prześlugą, członkiem zarządu Polskich Kolei Państwowych i Zbigniewem Zarychtą członkiem zarządu PKP Polskie Linie Kolejowe w sprawie przebudowy dworca i jego okolic. Do końca 2014 na terenie obecnego dworca i na terenach przyległych ma zostać stworzone Zintegrowane Centrum Komunikacyjne.

Szczecin Port Centralny to dworzec kolejowy i stacja węzłowa w północnej części szczecińskiego Międzyodrza. Położony jest nieopodal ul. Gdańskiej (droga krajowa nr 10). Przy stacji znajduje się największa szczecińska lokomotywownia oraz nastawnia SPC.
Wrocław Główny – największa z osobowych stacji kolejowych we Wrocławiu, położona na liniach kolejowych prowadzących z południowego wschodu (Opole oraz Lubliniec) i południa (Świdnica oraz Kłodzko) na zachód (Jelenia Góra oraz Legnica), północ (Poznań) i północny zachód (Głogów), a przez stację Wrocław Nadodrze – na północny wschód (Oleśnica).

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)