Szczepan Pieniążek - Polski Serwis Naukowy

Szczepan Aleksander Pieniążek (ur. 27 grudnia 1913 w Słupiu, zm. 1 lipca 2008 w Konstancinie-Jeziornie) – polski sadownik, profesor Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, członek i wiceprezes Polskiej Akademii Nauk.

W 1938 ukończył studia na Uniwersytecie Warszawskim. Uzupełniał wykształcenie w Cornell University w Ithaca (1938-1942), gdzie obronił doktorat i był adiunktem w Katedrze Ogrodnictwa, a od 1945 profesorem nadzwyczajnym. W 1946 powrócił do Polski i został profesorem Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego oraz kierownikiem Katedry Sadownictwa tej uczelni. W latach 1965-1966 był dziekanem Wydziału Ogrodnictwa. W 1954 otrzymał tytuł profesora zwyczajnego. W latach 1951-1983 był współtwórcą i dyrektorem Instytutu Sadownictwa w Skierniewicach (później pod nazwą Instytut Sadownictwa i Kwiaciarstwa).

Cmentarz Bródnowski (Bródzieński) – zabytkowy cmentarz w Warszawie przy ul. św. Wincentego 83. Rozciąga się między Targówkiem a Nowym Bródnem. Zajmuje powierzchnię 114 hektarów, a obwód murów liczy 5 km. Na cmentarzu pochowanych jest ok. 1,2 mln osób. Pod względem liczby pochowanych jest jednym z największych cmentarzy Europy.

Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu (daw. Akademia Rolnicza im. Augusta Cieszkowskiego w Poznaniu) – szkoła wyższa w Poznaniu, która powstała jako samodzielna uczelnia w 1951 roku. Prawie cały kampus znajduje się w dzielnicy Sołacz, będącej częścią Jeżyc - jednej z administracyjnych dzielnic Poznania. Siedziba władz uczelni (rektorat i dziekanaty) mieści się w budynku Collegium Maximum przy ul. Wojska Polskiego 28.

W 1952 został członkiem-korespondentem, w 1964 członkiem rzeczywistym Polskiej Akademii Nauk. Był w PAN sekretarzem Wydziału Nauk Rolniczych i Leśnych (1966-1971), członkiem Prezydium (1964-1989), wiceprezesem (1975-1980). Był honorowym przewodniczącym Komitetu Nauk Ogrodniczych PAN. Należał także m.in. do Międzynarodowego Towarzystwa Nauk Ogrodniczych (1962-1966 przewodniczący Sekcji Sadowniczej, 1966-1970 wiceprezydent, 1970-1974 prezydent, 1976 członek honorowy), Bułgarskiej Akademii Nauk Rolniczych, Francuskiej Akademii Rolniczej; był członkiem Niemieckiej Akademii Nauk Rolniczych (NRD) i Wszechzwiązkowej Akademii Nauk Rolniczych im. Lenina (ZSRR). Honorowe członkostwo nadały mu m.in. Polskie Towarzystwo Przyrodników im. Kopernika, Polskie Towarzystwo Botaniczne, Amerykańskie Towarzystwo Nauk Ogrodniczych, a doktoraty honoris causa - Akademia Rolnicza w Krakowie, Akademia Rolnicza w Poznaniu, Akademia Rolnicza w Szczecinie, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, uniwersytet w Bonn. Był także honorowym obywatelem Skierniewic (od lutego 1984).

Skierniewice – miasto powiatowe oraz powiat grodzki, położone na Równinie Łowicko-Błońskiej, w połowie drogi między Warszawą a Łodzią, w województwie łódzkim, było stolicą województwa skierniewickiego w latach 1975-1998.

Sadownictwo jest dziedziną ogrodnictwa zajmującą się uprawą roślin trwałych (wieloletnich) dających jadalne owoce, czyli roślin sadowniczych. Zgodnie z tą definicją będą to zarówno drzewa i krzewy jak i krzewinki i byliny uprawiane w sadach i na plantacjach.

W pracy naukowej zajmował się pomologią, fizjologią roślin, uprawą drzew owocowych, ochroną sadów. Opublikował około 100 prac naukowych, m.in. podręcznik akademicki Sadownictwo (1954), Dookoła sadowniczego świata (1965, przekłady czeski, bułgarski i węgierski), Gdy zakwitną jabłonie (1971, przekład czeski).

Doctor honoris causa (z łac. [doktor] dla zaszczytu) – honorowy tytuł naukowy nadawany przez uczelnie osobom szczególnie zasłużonym dla nauki i kultury. Nie wymaga posiadania formalnego wykształcenia, ale nadawany jest zazwyczaj[potrzebne źródło] osobom o wysokim statusie społecznym lub naukowym.

Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, w skrócie SGGW – warszawska uczelnia rolnicza (obecnie na prawach uniwersytetu), uważana za najstarszą i największą tego typu w Polsce. Jej początki sięgają 23 września 1816, kiedy utworzono Instytut Agronomiczny w miejscowości Marymont (obecnie: Bielany, dzielnica Warszawy).

W latach stalinizmu w Polsce był aktywnym propagatorem miczurinizmu, którego twórcę określał jako wielkiego Przeobraziciela Przyrody oraz przeciwnikiem chromosomowej teorii dziedziczności amerykańskiego noblisty Morgana i ogólnie nowoczesnej genetyki, którą określał jako reakcyjną biologię morganowską. Należy jednak zauważyć, że z prac Miczurina najwyżej cenił osiągnięcia w zakresie uprawy niskopiennych odmian drzew owocowych, powszechnie uważane za najbardziej wartościowe w dorobku tego uczonego.

Thomas Hunt Morgan (ur. 25 września 1866 w Lexington, zm. 4 grudnia 1945 w Pasadenie) – amerykański biolog, genetyk, twórca chromosomowej teorii dziedziczności, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny w 1933 r. Profesor zoologii w Columbia University, powtórny odkrywca dziedziczenia chromosomowego.

Konstancin-Jeziorna – miasto w woj. mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Konstancin-Jeziorna. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. warszawskiego. Położone jest ok. 18 km na południe od centrum Warszawy.

Odznaczony został m.in. Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1994), Orderem Sztandaru Pracy II klasy, Medalem Towarzystwa Ogrodniczego w Krakowie.

Żonaty (z Janiną Praską, ur. 28 sierpnia 1914 w Warszawie, profesorem fizjologii roślin; ślub 1 września 1939 w Ithaca), miał dwoje dzieci (córkę Emilię, ur. 1942, zamężną Mroczkowską; syna Normana, ur. 1946).

Szczepan Aleksander Pieniążek zmarł 1 lipca 2008 roku w domu spokojnej starości w Konstancinie-Jeziornie. Miał 95 lat. Profesor został pochowany 8 września 2008 na Cmentarzu Bródzieńskim w Warszawie (Aleja 49A, rząd 1, grób 25).

Pomologia (z łac. pomum - owoc) - dział sadownictwa; nauka o budowie, funkcjonowaniu oraz właściwościach użytkowych odmian drzew i krzewów owocowych.

Uniwersytet Warszawski – polska uczelnia państwowa, założona w 1816 roku w Warszawie. Najlepszy uniwersytet w Polsce według ogólnoświatowego rankingu Academic Ranking of World Universities. Uczelnia wielokrotnie była zwycięzcą corocznych rankingów uczelni państwowych przeprowadzanych przez "Rzeczpospolitą" i "Perspektywy".

Przypisy

Sz. Pieniążek: Pierwszy ogólnopolski zjazd Miczurinowców-sadowników w Skierniewicach 14 i 15 czerwca 1952 r., Wszechświat, 1952, zeszyt 3/6 139-143
M.P. z 1994 r. Nr 17, poz. 126

Bibliografia

Kto jest kim w Polsce. Informator biograficzny, Edycja 3, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1993

Linki zewnętrzne

Szczepan Pieniążek w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI)

drzewo genealogiczne rodziny Pieniążków