Szczuczyn - Białoruś - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 53°36′N 24°45′E / 53.6, 24.75

Szczuczyn zw. Litewskim lub Nowogródzkim (biał. Шчучын (Ščučyn) słuchaj ; ros. Щучин) – stolica rejonu szczuczyńskiego w obwodzie grodzieńskim, położony nad rzeką Szczuczynką, 15,0 tys. mieszkańców (2010).

Historia

Założony w XVII w. jako miasto prywatne. Z rąk Limontów, a następnie Józefowiczów drogą sukcesji przeszedł na własność rodu Scipio del Campo-Scypionów. W XVIII w. zasłynął z kolegium pijarskiego. Po śmierci w 1800 starosty lidzkiego Scipio miasto należało do małoletniej starościanki lidzkiej Marysi Scipionówny, której matka Teresa była starszą siostrą Franciszka Ksawerego Druckiego-Lubeckiego. Dzięki ślubowi 2 lutego 1807 Franciszka Ksawerego Druckiego-Lubeckiego z właścicielką Szczuczyna przeszedł we władanie książąt Druckich Lubeckich. Młoda para osiadła w Szczuczynie. Atmosfera pełnego tradycji polskości Szczuczyna wywarła duży wpływ na nowego właściciela, młodego księcia Franciszka Ksawerego Druckiego-Lubeckiego.

Stanisław Bonifacy Jundziłł herbu Łabędź (ur. 6 maja 1761 w folwarku Jasiańce pow. lidzki, zm. 15 kwietnia 1847 w Wilnie ) – polski ksiądz, uczony naturalista i pedagog, wykładowca Uniwersytetu Wileńskiego.
Daniel Kazimierz Narbutt herbu Trąby (ur. 3 stycznia 1738 w Dokudowie koło Lidy, zm. 17 marca 1807 w Radziwoniszkach koło Lidy) – polski pijar, filozof, nauczyciel, profesor filozofii Collegium Nobilium.

Do 1795 w granicach Rzeczypospolitej, od III rozbioru w Imperium Rosyjskim, w powiecie lidzkim guberni grodzieńskiej. Jesienią 1918 roku w mieście powstała Samoobrona Szczuczyńska – polska organizacja wojskowa mająca na celu obronę Szczuczyna przed bolszewikami. Jej organizatorem był por. Bolesław Lisowski. 7 czerwca 1919 roku miasto wraz z całym powiatem lidzkim weszło w skład okręgu wileńskiego Zarządu Cywilnego Ziem Wschodnich – tymczasowej polskiej jednostki administracyjnej. Latem 1920 roku Szczuczyn został zajęty przez bolszewików, odbity przez Polaków we wrześniu 1920 roku. W 1921 roku formalnie wszedł w skład II Rzeczyspospolitej.

Scipio del Campo – rodzina włoska przybyła do Rzeczypospolitej z Włoch, osiadła na Ukrainie, Białorusi i w Galicji. Piotr Scipio, marszałek królowej Bony, przybył w jej orszaku na Litwę w 1518, gdzie osiadł na terenie Grodzieńszczyzny..
II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

W latach 1921–1939 w II Rzeczypospolitej, od 1929 stolica powiatu. Miejscowość była siedzibą wiejskiej gminy Szczuczyn. W maju 1942 masowy mord żydowskiej społeczności miasta przez Niemców, która przed wybuchem wojny stanowiła połowę ludności. 29 kwietnia 1944 nieudana próba opanowania miasta przez oddział AK majora Jana Piwnika "Ponurego", zakończona masakrą atakujących.

Alaksandr (Alaksandar[1]) Ryhorawicz Łukaszenka (biał. Алякса́ндр (Алякса́ндар[1]) Рыго́равіч Лукашэ́нка, Alaksandr (Alaksandar[1]) Ryhoravič Łukašenka[2], [alʲaˈksandr rɨˈɣoravʲɪtʃ ɫukaˈʂɛnka]; ros. Алекса́ндр Григо́рьевич Лукаше́нко, Aleksandr Grigorjewicz Łukaszenko, [alʲɪˈksandr ɡrʲiˈɡorjɪvʲɪtɕ ɫukaˈʂɛnkə]; ur. 30 sierpnia 1954 w Kopysiu) – białoruski polityk, prezydent Białorusi od 1994 roku[3]. Prezydent Białoruskiego Komitetu Olimpijskiego od 1997.
Władysław ks. Drucki-Lubecki (ur. 1864, zm. 7 kwietnia 1913 w Teresinie) – polski ziemianin kresowy i działacz społeczny, właściciel dóbr w Teresinie (1909–1913), prezydent Grodna w 1907.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)