Szeszonk I - Polski Serwis Naukowy

Szeszonk I - faraon, władca starożytnego Egiptu, założyciel XXII dynastii libijskiej, z czasów Trzeciego Okresu Przejściowego. Prawdopodobnie panował w latach 946-925 p.n.e. Był synem Nimlota i Tanetsepeh. Objął tron po śmierci swego poprzednika, Psusennesa II. W Starym Testamencie występował pod imieniem Sisak.

Rodowód i polityka wewnętrzna

Pochodził z rodu libijskich wodzów plemion Maszauasz. Jego główną małżonką prawdopodobnie była Pentresznes lub też, na co może wskazywać następstwo po Szeszonku - matka Osorkona I - Karoma I. W czasie rządów Psusennesa II oraz pontyfikatu Pinodżema II, Szeszonk był energicznym, bardzo wpływowym nomarchą Herakleopolis, jednym z głównych wodzów armii faraona oraz głównym doradcą króla. Aby wzmocnić swe więzi z rodziną królewską oraz, później, uprawomocnić swą władzę doprowadził do małżeństwa swego syna, późniejszego faraona Osorkona I z córką Psusennesa II - Maatkare. Według twierdzenia Manethona, nowa dynastia wywodziła się z Bubastis. To jeszcze za czasów panowania Psusennesa II, wpływy Szeszonka sięgnęły do Bubastis i właśnie tam później znajdowała się siedziba jego następców. Już od początku swego panowania, aby utrwalić i wzmocnić swą władzę, zdając sobie sprawę z tego ,że cała władza w Egipcie należała do faraona i Wielkiego Kapłana Amona w Tebach, mianował na to stanowisko swego syna Juputa. (następcą Juputa na tym stanowisku został Szeszonk, syn i następca Osorkona I - późniejszy Szeszonk II). Juput piastował również funkcję naczelnego wodza armii oraz namiestnika Górnego Egiptu. Innego syna Nimlota ustanowił namiestnikiem w Herakleopolis, mieście o znaczeniu strategicznym, kontrolującym komunikację między Górnym, a Dolnym Egiptem, a córkę Taszepenbastet wydał za mąż za trzeciego kapłana Amona w Tebach - Dżeddżehutiiuefanch. Wszystkie te posunięcia miały za cel ograniczenie władzy kapłanów tebańskich i utrzymanie władzy w rękach zaufanych sobie ludzi, co miało nadrzędny cel utrzymania jedności całego Egiptu poprzez powiązanie władzy świeckiej i duchownej. Stało się później zasadą w XXII dynstii, że najwyższe stanowisko kapłańskie w Tebach, przyznawano książętom domu panującego.

Amon (egip. Imn - ukryty; również Amon-Ra/Re, Amoun, Amun, Amen; rzadziej Imen, Ammon, Hammon) - egipski bóg, sprawca niewidzialnego wiatru, urodzaju, płodności. Był uosobieniem niewidzialnych życiodajnych elementów natury: powietrza i wiatru. Powodował, że plony były obfite, zwierzęta się mnożyły, a kobiety rodziły dzieci. Wraz ze swoją małżonką Mut oraz synem Chonsu - bogiem-księżycem - stanowili w Karnaku tebańską triadę. Jego żeńskim odpowiednikiem była Amaunet. Natomiast jako Amon-Kematef wchodził w skład Ogdoady, której kult trwał w Hermopolis Magna. Grecy identyfikowali go ze swoim władcą bogów - Zeusem. Kult Zeusa Amona najpierw rozpowszechnił się w Grecji, a stąd jako Jupiter Amon dotarł do Rzymu.
Termin ten pojawił się w XVI wieku p.n.e., gdy Egipt wkroczył w okres silnej ekspansji terytorialnej pod rządami XVIII dynastii. Po zjednoczeniu kraju przez Narmera egipski władca nosił tytuł nesut-biti – Ten-który-należy-do-pszczoły-i-trzciny, bowiem w tym okresie godłem Górnego Egiptu była pszczoła, a Dolnego – trzcina. Z biegiem czasu zaczęto używać tytułu Król Górnego i Dolnego Egiptu oraz Król Południa i Król Północy.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Psusennes II - faraon, władca starożytnego Egiptu z XXI dynastii, z czasów Trzeciego Okresu Przejściowego. Panował prawdopodobnie w latach 960-946 p.n.e. Był synem Pinodżema II i królowej Isetemachbit IV lub, według oceny K. Kitchena, synem Siamona. W czasie jego panowania w Tanis, w Tebach władzę sprawował arcykapłan Amona imieniem Psusennes. Istnieje hipoteza identyfikująca obie te postaci jako jednego władcę, sprawującego władzę królewską w Tanis i kapłańską w Tebach. W czasie jego panowania jednym z najbardziej wpływowych dostojników w państwie był Szeszonk, nomarcha Herakleopolis i jeden z wodzów armii, pod naciskiem którego Psusennes zgodził się wydać za mąż swoją córkę - Maatkare II za syna Szeszonka, późniejszego Osorkona I. Pod jak dużym wpływem Szeszonka był Psusennes II, świadczy tekst dekretu, wyryty na steli z Abydos, w którym Psusennes zwraca sie do wyroczni Amona z pytaniem o ustanowienie kultu pośmiertnego Nimlota - ojca Szeszonka. Według hieroglificznego tekstu Amon z zachwytem zezwala na kult Nimlota, wychwalając Szeszonka za ten pomysł. Koszty całego przedsięwzięcia mają pokryć po połowie Szeszonk i Psusennes. Zapewne wszystkie te działania ze strony Szeszonka zmierzały ku jednemu celowi - objęciu władzy. Tak też się stało, bowiem po śmierci Psusennesa władzę rzeczywiście objął Szeszonk, zasiadając na tronie jako Król Górnego i Dolnego Egiptu Szeszonk I, dając tym samym początek XXII dynastii libijskiej.

Szeszonk II - faraon, władca starożytnego Egiptu z XXII dynastii libijskiej, z czasów Trzeciego Okresu Przejściowego. Prawdopodobnie panował w latach 877-875 p.n.e. Jürgen von Beckerath w swej pracy "Chronologie des Pharaonischen Ägypten" wyraża pogląd, że był starszym synem Osorkona I i Maatkare - córki Psusennesa II i objął władzę po śmierci swego młodszego brata Takelota I, syna Osorkona I i Taschedchonsu. Pogląd ten podziela również Kenneth A. Kitchen w swej pracy "The Third Intermediate Period in Egypt". Istnieją także odmienne poglądy, dotyczące lat panowania oraz kolejności panowania synów Osorkona I. Francuski egiptolog Nicolas Grimal podaje, iż Szeszonk II nigdy nie władał samodzielnie i był jedynie współwładcą, rządzącym razem ze swym ojcem. Według tych ocen Szeszonk II zmarł kilka miesięcy wcześniej niż jego ojciec, Osorkon I, a dopiero po jego śmierci tron odziedziczył jego młodszy syn - Takelot I.

Manethon (Maneton) (III wiek p.n.e.) - zhellenizowany kapłan egipski, znający oprócz greki egipskie tradycje i potrafiący czytać hieroglify. Wykształcenie zdobył prawdopodobnie w Heliopolis lub w Mendes, mieszkał zaś w położonym w delcie Nilu Sebennytos.

Srebro (Ag, łac. argentum) - pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Jest srebrzystobiałym metalem, o największej przewodności elektrycznej i termicznej. W przyrodzie występuje w stanie wolnym, a także w minerałach, takich jak argentyt czy chlorargyryt. Większość wydobywanego srebra występuje jako domieszka rud miedzi, złota, ołowiu i cynku.

Złoto (Au, łac. aurum) – pierwiastek chemiczny, metal przejściowy, o liczbie atomowej 79. Złoto występuje w skorupie ziemskiej w ilości 1,1·10-3 ppm. Występuje ono w przyrodzie w stanie rodzimym. Jest symbolem bogactwa.

Zjednoczone królestwo Izraela (znane również jako królestwo Izraela i Judy) – starożytne państwo na Bliskim Wschodzie, którego historię szeroko opisuje Biblia. Zgodnie z opisem biblijnym było to potężne państwo obejmujące tereny dzisiejszego Izraela, Autonomii Palestyńskiej, Syrii i Jordanii. Źródła pozabiblijne dostarczają nielicznych informacji o tym okresie w dziejach Palestyny, dlatego znaczenie, a nawet istnienie zjednoczonego królestwa i jego władców bywa kwestionowane.

Biblia, Pismo Święte (z greckiego βιβλίον, biblion – zwój papirusu, księga, l.m. βιβλία, biblia – księgi) – zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku, uznawanych przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga. Biblia i poszczególne jej części posiadają odmienne znaczenie religijne dla różnych wyznań. Na chrześcijańską Biblię składają się Stary Testament i Nowy Testament. Biblia hebrajska – Tanach obejmuje księgi Starego Testamentu. Muzułmanie uważają, iż część Biblii[potrzebne źródło] (np. Księgi Mojżeszowe, Psalmy) powstała w wyniku boskiego objawienia, ale jej treść została zafałszowana.