Szkaplerz - Polski Serwis Naukowy

Szymon Stock otrzymuje szkaplerz z rąk Najświętszej Maryi Panny

Szkaplerz (łac scapulare od scapula – ramiona, barki, plecy) – wierzchnia część habitu w postaci szerokiego płata materiału, takiego samego z jakiego uszyty jest habit, z otworem na głowę. Szkaplerz okrywa barki oraz sięga na plecy i na piersi – stąd bierze się jego nazwa.

Najświętsza Maryja Panna (w skrócie: NMP, Święta Panienka lub Maryja) – jeden z dwóch oficjalnych tytułów Marii z Nazaretu, matki Jezusa, używany m.in. w Kościele katolickim w Polsce. Drugi tytuł to Matka Boża (pot. Matka Boska). Tytuły te bywają też używane w innych kościołach chrześcijańskich, zwłaszcza prawosławnych i mariawickich. Kościoły protestanckie odrzucają tytuł "Najświętsza Maryja Panna", uważając, iż jedynym "najświętszym" (jedynym "świętym" w ogóle) jest tylko Bóg.
Jan Paweł II (łac. Ioannes Paulus II), właśc. Karol Józef Wojtyła (ur. 18 maja 1920 w Wadowicach, zm. 2 kwietnia 2005 w Watykanie) – polski duchowny rzymskokatolicki, arcybiskup krakowski, kardynał, papież (16 października 1978 – 2 kwietnia 2005), sługa Boży Kościoła katolickiego, kawaler Orderu Orła Białego.

Jednym z najbardziej charakterystycznych krojów szkaplerzy jest tzw. kukulla noszona przez mnichów benedyktyńskich. Różni się od zwykłego szkaplerza długim kapturem.

Szkaplerz karmelitański nosili do śmierci m.in. bł. Jan Paweł II oraz św. Josemaria Escriva.

Historia

Do XIII wieku szkaplerz służył jako ochrona habitu w czasie pracy. Od połowy XIII w., to jest od wizji św. Szymona Stocka, generała karmelitów, szkaplerz stał się znakiem opieki Matki Bożej nad zakonem, a zarazem źródłem przywilejów i nową formą pobożności maryjnej w całym Kościele.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.
Szymon Stock, w ang. stock-pień (ur. 1164 lub 1175 w hrabstwie Kent , zm. 16 maja 1265 w Bordeaux) – święty Kościoła katolickiego, eremita, mistyk, generał zakonu karmelitów.

Laikat

Dla osób świeckich wprowadzono do użytku małe szkaplerze. Zmniejszona wersja szkaplerza karmelitańskiego (lub brązowego) składa się z dwóch małych prostokątów sukiennych (najczęściej wełnianych) związanych dwiema tasiemkami. Nosi się go tak, że jedna część leży na piersiach, a inna część na plecach wiernego. Kolorem szkaplerza karmelitańskiego może być każdy odcień brązu lub czarny. Obrazki lub symbole nie są potrzebne, ale często można je spotkać na szkaplerzach. Istnieją też inne szkaplerze przeznaczone dla świeckich, najczęściej są związane z pewnym zakonem, jednakże szkaplerz karmelitański zdobył największą popularność. Choć w pierwotnym zamyśle powstał on dla osób świeckich, to mogą go również nosić księża i członkowie innych zakonów.

Kaplerz – prostokątne, czasem owalne obrazki (o wymiarach ok. 15 cm x 10 cm) malowane przeważnie na blasze miedzianej, a noszone w irchowych futerałach na piersiach pod ubraniem (najczęściej przez żołnierzy w 2 połowie XVII i pocz. XVIII w.). Na awersie mają one najczęściej przedstawienie Matki Boskiej Częstochowskiej w ornamentowym obramieniu (malowane tylko twarze i dłonie, szaty i bordiura przeważnie grawerowane i złocone), na rewersie malowane techniką olejną przedstawienia świętych patronów. Kaplerz często mylnie utożsamiano ze szkaplerzem (łac. scepularium) lub ryngrafem.
Serce Jezusa (Najświętsze Serce Pana Jezusa, Serce Jezusowe, Serce Boże, Boskie Serce) – obiekt kultu w katolicyzmie, cześć oddawana sercu Jezusa Chrystusa jako symbolowi Bożej Miłości do człowieka.

Obrzęd nałożenia

Mnich w szkaplerzu

Szkaplerz brązowy musi być nałożony przez upoważnioną osobę przy zachowaniu zatwierdzonych obrzędów. Od 1996 roku każdy ksiądz czy diakon katolicki może nałożyć go wiernemu, który chce otrzymać szkaplerz. Po modlitwie za pomocą dowolnej modlitwy maryjnej następuje nałożenie szkaplerza tak, jak ma być noszony: jedna część na piersiach, druga zaś na plecach. Jeżeli okoliczności za tym przemawiają, to szkaplerz może być nałożony tylko na ramię. Obecnie w Polsce jest sto kilkadziesiąt bractw szkaplerznych, głównie przy klasztorach karmelitańskich. Wpisanie do jednego z nich jest jednak dobrowolne.

Habit – strój zakonny, składający się z sukni, płaszcza, szkaplerza oraz pasa lub sznura (cingulum). Różnice między habitem męskim i żeńskim są minimalne i dotyczą prawie wyłącznie nakryć głowy.
Pius X, (Giuseppe Melchiorre Sarto), (ur. 2 czerwca 1835 w Riese, w prowincji Treviso - zm. 20 sierpnia 1914 w Watykanie) – święty Kościoła katolickiego, papież w okresie od 9 sierpnia 1903 do 20 sierpnia 1914.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)