Szkliwo ceramiczne - Polski Serwis Naukowy

Szkliwo ceramiczne – nazwa używana w odniesieniu do polewy nakładanej na wyroby ceramiczne przez zanurzenie, natrysk lub polanie. Po wypaleniu jej w temperaturze powyżej 600°C, składniki topią się "oblewając" wyrób ceramiczny. Polewa zastyga w postaci cienkiej powłoki.

W zależności od temperatury topnienia, szkliwa dzieli się na:

Firnis – rodzaj pokostu do pokrywania wyrobów ceramicznych stosowany w starożytnej Grecji. Sporządzany z glinki zawierajacej tlenek żelaza. Powlekano nim naczynia, następnie suszono, malowano i wypalano. Tlenki żelaza zawarte w glince po wypaleniu przy kontrolowanym dostępie tlenu przybierały kolor od fioletowego do czarnego. Naczynie otrzymywało lśniącą powierzchnię odporną na wodę. Technika ta odegrała ważną rolę w malarskie wazowym w stylu czarnofigurowym i czerwonofigurowym.

Miedź (Cu, łac. cuprum) – pierwiastek chemiczny, z grupy metali przejściowych układu okresowego. Nazwa miedzi po łacinie (a za nią także w wielu innych językach, w tym angielskim) pochodzi od Cypru, gdzie w starożytności wydobywano ten metal. Początkowo nazywano go metalem cypryjskim (łac. cyprum aes), a następnie cuprum. Posiada 26 izotopów z przedziału mas 55-80. Trwałe są tylko dwa: 63 i 65.

łatwo topliwe – temperatura topnienia do + 1100°C

średnio topliwe – temperatura topnienia od + 1100°C do + 1230°C

trudno topliwe – temperatura topnienia od + 1230°C do + 1450°C.

Szkliwa składają się z tlenków metali i niemetali, mogą zawierać związki takich pierwiastków jak ołów, bor, cyna, wapń, żelazo, aluminium itp. Powłoka szkliwa, w zależności od składu, nadaje przedmiotom barwę, połysk (w przypadku szkliwa lśniącego), spotykane są powłoki matowe lub półprzeźroczyste. Nadają one przedmiotom takie cechy jak: odporność na przenikanie wody, działanie kwasów, zasad itp.

Wapń (Ca, łac. calcium) - nazwa ta pochodzi od łacińskiego rzeczownika calx - wapno, co oznacza więc "metal z wapna", pierwiastek chemiczny z grupy metali ziem alkalicznych w układzie okresowym.

Tlenki – nieorganiczne związki chemiczne, zbudowane z tlenu i innego pierwiastka chemicznego. Powstają w wyniku reakcji pierwiastków z tlenem (utlenianie, spalanie) oraz rozkładu związków zawierających tlen. Najbardziej rozpowszechnionymi tlenkami są: woda (H2O), krzemionka, czyli piasek (SiO2), dwutlenek węgla (CO2).

szkliwo transparentne: ołowiowe, zabarwione tlenkami metali (najtańsze- najbardziej popularne- tlenki żelaza)

szkliwo barwne:białe- cyna; fioletowe- związki manganu; niebieskie- kobalt i jego tlenki; żółty- związki żelaza, antymony; zielony- związki miedzi

Zapoznaj się również z: glazura, firnis, fryta

Mangan (Mn, łac. manganium) to pierwiastek chemiczny, z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Ma 15 izotopów z przedziału mas 49-62 i izomery jądrowe 51m, 52m, 54m. Trwały jest tylko izotop 55, który stanowi niemal 100% składu izotopowego manganu występującego w naturze. Posiada 5 różnych stopni utleniania (od I do VII), z czego trwałe są tylko 3 (II, IV, VII).

Fryta - stop lub spiek szkliwa ceramicznego rozdrobniony do postaci granulatu lub łusek, dodawany do szkliwa podczas procesu szkliwienia wyrobów ceramicznych. Fryty wytwarza się w celu poprawienia właściwości powłoki na gotowych wyrobach (podczas powtórnego wypalania wyrobów nie powstają gazy, które są przyczyną powstawania por w powłoce, przy zastosowaniu fryt otrzymywana jest bardziej gładka powierzchnia powłoki). Dodatkowo fryty obniżają temperaturę konieczną do zeszkliwienia powłoki, poprawiają barwę przez zwiększenie równomierności jej nasycenia, pozwalają na otrzymanie większego połysku.