Szkocki Kościół Episkopalny - Polski Serwis Naukowy

Katedra Diecezji Edynburg Szkockiego Kościoła Episkopalnego

Szkocki Kościół Episkopalny (ang. The Scottish Episcopal Church, gael. Eaglais Easbaigeach na h-Alba) - związek wyznaniowy działający na terenie Szkocji, zaliczany do Kościołów anglikańskich i przynależący do Wspólnoty anglikańskiej, a także do Wspólnoty Porvoo, grupującej dwanaście Kościołów anglikańskich i luterańskich.

Anglikanizm – odłam chrześcijaństwa (podobny do protestantyzmu i częściowo do niego należący), który powstał w Anglii w XVI wieku. Anglikanizm w części wywodzi się z tradycji protestanckiej, jednak w dużym stopniu zachował teologiczną więź z katolicyzmem.

Chrzest – w chrześcijaństwie obrzęd nawrócenia i oczyszczenia z grzechów, mający postać sakramentalnego obmycia wodą, któremu towarzyszy słowo (Ef 5,26). Jednoczy on z Tajemnicą paschalną, Męki, Śmierci i Zmartwychwstania Chrystusa dla uzyskania odrodzenia do nowego życia w Duchu Świętym, życia w wieczności. Jest to obrzęd wyznania wiary, czyniący członkiem Kościoła-Ciała Chrystusa (por. Rz 11,9). Był praktykowany w Judaizmie jako obmycie z rytualnej nieczystości. Do tej pory czynią to chasydzi w specjalnie do tego przeznaczonym baseniku zwanym mykwą. Jako obmycie rytualne jest praktykowany również w wielu innych religiach.

Według danych Światowej Rady Kościołów z 2006 roku, Kościół liczy 44 280 wiernych, zaś jego duchowieństwo składa się ze 184 kapłanów.

Teologia

Nauczanie Szkockiego Kościoła Episkopalnego sytuuje się w anglikańskim nurcie chrześcijaństwa. Oznacza to, iż na tle innych wyznań protestanckich, jest stosunkowo bliskie dogmatyce katolickiej. Najważniejsze prawdy wiary to:

Jezus Chrystus był jednocześnie w pełni człowiekiem i w pełni Bogiem; umarł, a następnie zmartwychwstał;

Jezus daje wierzącym drogę do życia wiecznego

Stary i Nowy Testament zostały napisane przez ludzi działających z inspiracji Ducha Świętego;

Dwoma najważniejszymi i niezbędnymi do zbawienia sakramentami są chrzest i eucharystia.

Tzw. obrzędami sakramentalnymi (sakramentami, których otrzymanie nie jest niezbędne do zbawienia) są bierzmowanie, ordynacja, małżeństwo, spowiedź i namaszczenie chorych.

Wiara w niebo, piekło i paruzję

Organizacja

Podobnie jak wszystkie Kościoły anglikańskie, Szkocki Kościół Episkopalny uznaje symboliczne zwierzchnictwo arcybiskupa Canterbury, które nie przekłada się jednak na jakiekolwiek kompetencje. Faktycznie na czele Kościoła stoi jego prymas, wybierany przez synod spośród biskupów diecezjalnych. Prymas sprawuje przewodnictwo nad najważniejszymi instytucjami kościelnymi, a także wypełnia funkcję związane z reprezentowaniem Kościoła na zewnątrz. Nie posiada natomiast władzy kanonicznej nad biskupami diecezjalnymi. Od 2009 funkcję tę pełni biskup Saint Andrews, Dunkeld i Dunblane, David Chillingworth. Każdy z biskupów jest jednocześnie metropolitą dla swojej diecezji.

Wspólnota anglikańska (Anglican Communion) - międzynarodowe, częściowo nieformalne zrzeszenie Kościołów anglikańskich, obejmujące obecnie 38 niezależnych Kościołów działających na całym świecie. Wszystkie one wywodzą się od Kościoła Anglii i z tego względu jego najwyższy dostojnik, arcybiskup Canterbury, uważany jest za głowę Wspólnoty. Nie posiada on jednak żadnej władzy nad innymi Kościołami, zaś jego rola ma znaczenie wyłącznie honorowe i stanowi symbol jedności anglikanów. Niektóre Kościoły (m.in. szkocki i amerykański) preferują określanie ich mianem "episkopalnych", gdyż słowo "anglikański" nadmiernie podkreśla, ich zdaniem, związki z Anglią. Podobna motywacja kieruje Kościołami czerpiącymi swe nazwy od państw, w których działają (np. Kościół Irlandii). Kościoły członkowskie Wspólnoty nazywane są jej prowincjami, co jednak nie oznacza w żadnym razie jakiegokolwiek podporządkowania.

Duch Święty (hebr. רוּחַ הַקֹּדֶשׁ Ruach ha-Kodesz, gr. τὸ ἅγιον Πνεύμα to hagion Pneuma lub τὸ Πνεύμα τὸ ἅγιον to Pneuma to hagion, łac. Spiritus Sanctus) – w religii chrześcijańskiej trzecia osoba Trójcy Świętej, równa Ojcu i Synowi w bóstwie, majestacie, substancji i naturze. Nie jest bytem zrodzonym, ani stworzonym. Pochodzenie Ducha Świętego interpretowane jest zależnie od tradycji chrześcijańskiej. Według tradycji zachodniej Duch pochodzi od Ojca i Syna, natomiast w tradycji wschodniej - od Ojca przez Syna ( zob. filioque). Według doktryn antytrynitarnych nie jest Osobą Boską, często uważana jest jedynie za przejaw działalności Bożej.

Na podział administracyjny Kościoła składa się siedem diecezji (w nawiasie podano miasta katedralne):

Diecezja Aberdeen and Orkney (Aberdeen)

Diecezja Argyll and the Isles (Oban, Millport)

Diecezja Brechin (Dundee)

Diecezja Edynburga (Edynburg)

Diecezja Glasgow and Galloway (Glasgow)

Diecezja Moray, Ross and Caithness (Inverness)

Diecezja St Andrews, Dunkeld and Dunblane (Perth)

Przypisy

Szkocki Kościół Episkopalny w bazie Światowej Rady Kościołów (ang.) [dostęp 2011-05-13]

Linki zewnętrzne

Oficjalna strona Szkockiego Kościoła Episkopalnego