Szlezwik - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy regionu w Niemczech. Zapoznaj się również z: miasto Szlezwik.

Herb Księstwa Szlezwiku

Szlezwik (oznaczony brązowy, oraz jasno czerwonym) na mapie Półwyspu Jutlandzkiego

Szlezwik (niem. Schleswig, duń. Slesvig albo Sønderjylland) - region południowej Jutlandii, rozciągający się ok. 30 km na północ i 40 na południe od granicy duńsko-niemieckiej.

Holsztyn (niem. Holstein) to historyczna kraina położona na południe od dzielącej go od Szlezwiku rzeki Eider, zamieszkana w średniowieczu od Zachodu przez plemiona północnych Sasów(Nordalbingów) a od Wschodu przez słowiańskich Wagrów ze związku Obodrytów. Przejściowo Nordalbingów zostali deportowani, a cały obszar był przyznany Obodrytom pod wodzą Drożko. Od roku 1111 hrabstwo cesarstwa rzymskiego. Od 1474 przekształcone w księstwo. Jeden z książąt Holsztynu, Karl Peter Ulrich von Holstein-Gottorp był w roku 1762 carem Rosji, znanym jako Piotr III Romanow. Aż do roku 1806 Holsztyn należał do Rzeszy, choć wcześniej znajdował się w strefie wpływów duńskich. Obecnie południowa część niemieckiego kraju związkowego Szlezwik-Holsztyn.

Ocean Atlantycki (Atlantyk) – drugi pod względem wielkości ocean na Ziemi pokrywający około jednej piątej jej powierzchni. Nazwa wywodzi się z mitologii greckiej i oznacza "Morze Atlasa".

Znaczenie regionu polega na umożliwieniu transportu towarów między Morzem Północnym a Bałtykiem oraz połączeniu szlaków handlowych prowadzących z Rosji ze szlakami wiodącymi wzdłuż Renu i wybrzeża Atlantyku.

Historia

Szlezwik, Holsztyn oraz Lauenberg był punktem zapalnym w stosunkach duńsko-niemieckich w XIX wieku. Księstwo Szlezwiku było do 1864 roku lennem duńskim, a od 1460 roku było w unii personalnej z królestwem Danii. Od 1864 Szlezwik-Holsztyn był częścią Prus, aż do referendum w roku 1920, po którym północna część regionu została przyłączona do Danii (okręg Sønderjyllands Amt), a południowa została w Niemczech (dzisiejszy kraj związkowy Szlezwik-Holsztyn).

Sønderjyllands Amt (dawny polski egzonim: Jutlandia Południowa) to jedno z duńskich województw istniejących w latach 1970-2006. Województwo to zostało utworzone 1 kwietnia 1970 na mocy reformy podziału administracyjnego Danii, zaś zlikwidowane podczas kolejnej reformy z 2007. Jego obszar został wówczas włączony do nowego regionu administracyjnego Dania Południowa.

Język duński (dansk, det danske sprog) - język z grupy skandynawskiej języków germańskich. Posługuje się nim około 5,2 mln mówiących, głównie w Danii i Szlezwiku-Holsztynie w północnych Niemczech (ok. 50 tys. osób). Duński w charakterze języka urzędowego używany jest w Danii a także na Wyspach Owczych. W Islandii, która aż do 1944 r. była posiadłością Danii, duński jest nauczany jako jeden z głównych języków obcych, obok angielskiego, norweskiego i szwedzkiego.

Zobacz też

I wojna o Szlezwik

II wojna o Szlezwik

Władcy Szlezwika-Holsztynu