Szlif - jubilerstwo - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy jubilerstwa. Zapoznaj się również z: inne znaczenia terminu szlif.

szlif brylantowy,okrągły

szlif schodkowy

szlif kaboszonowy

W jubilerstwie przez szlif rozumie się wszystko, co jest związane z obróbką kamieni, a więc - nadanie określonej formy i pokrycia całej powierzchni symetrycznymi płaszczyznami, czyli fasetami. W produkcji szkła laboratoryjnego mianem szlifu określa się rodzaj połączeń rozmaitych elementów sprzętu laboratoryjnego. Tego rodzaju szlif nazywany jest szlifem laboratoryjnym.

Faseta - pojęcie wieloznaczne, używane w budownictwie i jubilerstwie. Inaczej faza- ukos, ucios, skośne ścięcie narożnika lub graniastej krawędzi, w celu ochrony przed uszkodzeniem od przypadkowego uderzenia

Trapez – czworokąt mający parę równoległych boków nazywanych podstawami, pozostałe noszą nazwę ramion; odległość między podstawami to wysokość. Niektórzy autorzy definiują trapez jako czworokąt posiadający tylko jedną parę boków równoległych, tzn. uważają, że równoległobok nie jest trapezem.

Jubilerzy przez szlif rozumieją:

proporcję (wielkość, wymiary poszczególnych części kamienia)

wykończenie (symetria i ilość fasetek pokrywających cały kamień)

Sposób szlifowania dobiera się w zależności od własności fizycznych i optycznych materiału. Nakładanie szlifu ma na celu wyeksponowanie pewnych własności materiału gemmologicznego, takich jak brylancja, barwne efekty optyczne, oraz eliminację lub minimalizację innych właściwości, np. defektów, skaz, inkluzji. Obecność szlifu może ułatwiać lub utrudniać identyfikację kamienia, np. polerowane fasetki ułatwiają wykonanie oznaczenia wartości współczynnika załamania światła, podczas gdy szlif kaboszonowy ogranicza możliwość jego precyzyjnego oznaczenia.

Współczynnik załamania ośrodka jest miarą zmiany prędkości rozchodzenia się fali w danym ośrodku w stosunku do prędkości w innym ośrodku (pewnym ośrodku odniesienia). Dokładniej jest on równy stosunkowi prędkości fazowej fali w ośrodku odniesienia do prędkości fazowej fali w danym ośrodku

Kamienie szlachetne, kamienie jubilerskie – wartościowe i rzadko spotykane, czyste, jednorodne i przezroczyste odmiany niektórych minerałów i skał. Kamienie te odznaczają się silnym połyskiem, efektownym zabarwieniem (lub są zupełnie bezbarwne), dużą trwałością i twardością. Stosuje się je w jubilerstwie, oprawia w złoto, srebro i inne metale szlachetne.

Podział szlifów nakładanych na materiał gemmologiczny

historyczne, współcześnie rzadko używane.

standardowe, powielane w wielkiej liczbie egzemplarzy. Ich parametry zostały ukształtowane przez doświadczenie ugruntowane historycznie i mają oparcie w tradycji obróbki materiałów gemmologicznych.

nowoczesne i fantazyjne, których parametry dobierane są indywidualnie na podstawie najnowszych osiągnięć optyki i metod szlifowania twardych materiałów. Tworzone są przez zmianę proporcji szlifów tradycyjnych, ich mieszanie, łączenie, wymyślanie całkiem nowych. Szlif jest unikatowy i opracowany z myślą o konkretnym znalezisku.

Rodzaje szlifów

szlif kaboszonowy (gładki) - historycznie wcześniejszy

szlify fasetkowe (wielościenny) - historycznie późniejsze

szlif brylantowy

szlif schodkowy

szlif szmaragdowy (szczególny rodzaj szlifu schodkowego, stosowany wyjątkowo często do obróbki szmaragdów)

szlif krzyżowy (nożycowy)

szlif rozetowy

szlif taflowy

szlif mieszany

szlif fantazyjny - mają rozmaite kształty: o zarysie trójkątnym, trapezowym, rombowym, pięciobocznym, sześciobocznym. W ten sposób szlifowane są rzadkie kamienie szlachetne lub kamienie mające skazy, względnie nieregularne kształty: kropla, markiza, serce, np. szlif nożycowy = krzyżowy.

Schematy niektórych szlifów

szlif poduszkowy

Inkluzje = wrostki - w praktyce gemmologicznej za inkluzje uważa się każde obce ciało stałe, ciekłe lub gazowe zawarte w masie kryształu, niezależnie od jego pochodzenia. Inkluzją może też być szczelina łupliwości, pęknięcie lub inny naturalny defekt wewnętrzny, zakłócający bieg wiązki światła w kamieniu. Obecność inkluzji, w zależności od kamienia, może być uznawana za zjawisko ujemne (diament) lub dodatnie (kamienie barwne).

Szlif brylantowy - najbardziej znany rodzaj szlifu jubilerskiego stosowanego dla diamentu, wynaleziony w XVII wieku, który wyparł dotychczas stosowany do obróbki diamentów szlif rozetowy.

szlif szmaragdowy

szlif gruszka

szlif nożycowy

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Szlif (jubilerstwo)