|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: W połączeniach telefonicznych identyfikacja rozmów następuje na podstawie numeru telefonu osoby dzwoniącej. Każdy może jednak podszyć się pod dowolny numer telefonu, zmienić barwę głosu, w prosty sposób odczytać wiadomości pozostawione w poczcie głosowej. O zagrożeni... 300 tysięcy mil morskich, 250 dni w morzu każdego roku, 23 rejsy badawcze na Spitsbergen, to rezultaty pracy badawczej statku naukowego "Oceania". W 25. rocznicę podniesienia bandery statek przeszedł modernizację i po rejsach próbnych rozpoczął już... Ból to jeden z najważniejszych problemów, z jakimi zmaga się współczesna medycyna - powiedział dr Jerzy Jarosz z Zakładu Medycyny Paliatywnej Centrum Onkologii, 13 stycznia, podczas konferencji zorganizowanej przez Urząd Rejestracji ... Ostatnie informacje, jakie dotarły z misji Venus Express Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) ujawniają, że atmosfera wysoko nad biegunami Gwiazdy Porannej jest o 60% cieńsza niż się spodziewano. Serie niskich przelotów pozwol... Ludzki mózg w sposób naturalny łączy niektóre nazwy z konkretnymi kształtami. Literę "I" postrzega jako "ostrą", a "U" utożsamia z figurami obłymi - wynika z badań przeprowadzonych przez Bartosza Mozyrko z...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 SzotCzy wiesz że...? Ożaglowanie bermudzkie, ożaglowanie marconi – rodzaj ożaglowania skośnego z trójkątnym żaglem przymocowanym do masztu i bomu. Obecnie najpopularniejsze, ze względu na łatwość obsługi i dobre parametry na wszystkich kursach. Na kursach ostrych (bajdewind) pozwalają na najlepsze wykorzystanie aerodynamiki żagla, na kursach pełnych (baksztag i fordewind) nie pozwalają na osiągnięcie tak dobrych parametrów aerodynamicznych jak np. ożaglowanie rejowe. Nadbudówka – na mniejszych jednostkach pływających (np. na jachtach) jest to niewielkie wyniesienie pokładu jednostki na części jej długości, za to na całej szerokości, czym różni się od pokładówki, która jest wyniesieniem ograniczonym po bokach półpokładami. Zazwyczaj po całej powierzchni nadbudówki można chodzić, podczas gdy pokładówkę się omija. Stąd też nadbudówki są zwykle niewielkiej wysokości i nie sięgają linii wyznaczonej nadburciem lub sztormrelingiem reszty pokładu, podczas gdy pokładówki mogą być nawet normalnymi pomieszczeniami na górnym pokładzie. Czasem powierzchnia nadbudówki może płynnie schodzić do poziomu sąsiadującego z nią półpokładu, lub też może kończyć się wręcz na skraju dziobu lub (rzadziej) rufy. Olinowanie ruchome - liny na żaglowcach, obecnie najczęściej z tworzywa sztucznego, a na większych jednostkach również stalowe, służące głównie do pracy z żaglami (zakładania żagli, mocowania, rozwijania, zwijania, oraz ustawiania ich odpowiednio do wiatru) ale także innych elementów ruchomych (np. fał miecza). Szot – lina olinowania ruchomego służąca do ustawiania rogu szotowego żagla najkorzystniej względem kierunku wiatru. Szot jest liną do obsługi pracującego żagla, biegnącą od żagla w dół do pokładu, w kierunku rufy. Najczęściej jako szoty wykorzystuje się miękkie bawełniane liny. Szekla - (szakla, szekiel, szakiel) - metalowa klamra w kształcie litery "U" lub "Ω", tworząca zamknięty obwód, otwierany i zamykany za pomocą śruby lub sprężynowej zapadki, służąca do łączenia elementów takielunku, np. liny z żaglem oraz szybkiego i czasowego łaczenia lin zakończonych okiem, łańcuchów i ich kombinacji.
Fok – podstawowy żagiel przedni (czyli żagiel forsztagu) noszony na jachtach jednomasztowych. W przypadku użycia większej liczby żagli przednich, fok jest położony jako ostatni, czyli najbliżej masztu (w kolejności za lataczem, kliwrem i bomkliwrem). W tym znaczeniu fok jest zaliczany do sztaksli przednich. Sposób mocowaniaJeżeli róg szotowy danego żagla nie jest przymocowany do żadnego drzewca, to szot mocuje się do otworu zwanego uchem szotowym. Rozwiązanie takie dotyczy sztaksli (żagli wiszących na sztagach), żagli w ożaglowaniu arabskim, lugrowym, łacińskim i rozprzowym, oraz żagli rejowych, przy czym w ostatnim przypadku stosowana jest symetrycznie para szotów (po jednym na każdy z wolnych rogów). Żagiel - odpowiednio ukształtowany płat tkaniny (ew. innego tworzywa) rozpięty na omasztowaniu jednostek żaglowych, stawiany fałami, a kierowany szotami lub brasami (wszystko najczęściej przy użyciu wielu lin pomocniczych). Zespół żagli tworzy ożaglowanie jednostki i służy do napędzania jej. Pierwotnie żagle były szyte z brytów tkaniny (bawełna, dacron, nylon, kevlar), obecnie stosuje się też inne metody wytwarzania żagli (laminowanie, klejenie). Żagle podzielić można według kształtu, abstrahując od rodzaju ożaglowania, na trójkątne i czworokątne.
Wiatr – poziomy lub prawie poziomy ruch powietrza względem powierzchni ziemi. Wiatry są wywołane przez różnicę temperatur oraz różnice w ukształtowaniu powierzchni. Termin wiatr jest używany w meteorologii prawie wyłącznie na określenie horyzontalnej składowej wiatru. Istnieje jednak składowa pionowa wiatru i wtedy jest tak nazywana. Wiatr może wiać z obszarów wyższego ciśnienia do obszarów niższego ciśnienia, ale w średnich szerokościach geograficznych, ze względu na siłę Coriolisa, wiatr wieje zazwyczaj równolegle do linii takiego samego ciśnienia (wiatr geostroficzny). Wiatr jest jednym ze składników pogody, w tym celu podaje się prędkość wiatru (w m/s lub km/h) i kierunek, z którego wieje. Należy zachować uwagę przy używaniu terminologii kierunku wiatru: meteorolodzy pod nazwą wiatry zachodnie rozumieją wiatr wiejący z zachodu, podczas gdy "zachodni prąd oceaniczny" to prąd płynący na zachód (czyli różnica o 180 stopni w definicji kierunku). W przypadku żagli mocowanych do bomu (ożaglowanie bermudzkie i gaflowe), szot jest mocowany do wolnego końca bomu, czyli do jego noku. W żaglach sztakslowych razem z szotem może być czasami stosowana lina o działaniu przeciwstawnym, biegnąca w dół, ale w stronę dziobu jednostki, zwana kontraszotem, służąca przy słabych wiatrach pełnych do zapobiegania niekontrolowanego przelatywania żagla na przeciwną burtę. Niekiedy, zwłaszcza w przypadku żagli przednich, stosuje się parę szotów (lewy i prawy), przy czym każdy z nich służy do wybierania lub luzowania żagla na jednym halsie. Podczas żeglugi lewym halsem wybierane są szoty prawe, podczas gdy lewe są wyluzowane, analogicznie sytuacja wygląda dla halsu prawego. Bom – drzewce ruchome w omasztowaniu żaglowca z ożaglowaniem przymasztowym - skośnym bermudzkim lub gaflowym. Jest to pozioma belka oparta jednym końcem (piętą) o maszt. Jej drugi koniec zwany nokiem, jest wolny. Do bomu mocowany jest dolny lik żagla na całej jego długości.
Statek wodny – dość szerokie i nie do końca sprecyzowane pojęcie, zawężające określenie jednostki pływającej do takich jednostek, które mogą poruszać się samodzielnie, lub też, w myśl innych definicji, są wykorzystywane ogólnie jako środek transportu (z własnym napędem lub bez). Przykładowo w rozumieniu międzynarodowego prawa drogi morskiej statek oznacza wszelkiego rodzaju urządzenie pływające, nie wyłączając urządzeń bezwypornościowych i wodnosamolotów, używane lub nadające się do użytku jako środek transportu wodnego. W przypadku żagli rejowych pracują zawsze oba szoty, a kontraszoty spełniają inną funkcję - są gejtawami służącymi do sprzątania żagla poprzez podciągniecie jego rogów szotowych do góry. Zazwyczaj koniec szota zakończony jest kauszą. Najprostszą i najczęściej stosowaną metodą mocowania szotów do rogu szotowego jest użycie szekli. Często z przyczyn bezpieczeństwa szeklę zastępuje się krawatem, gdyż podczas łopotu żagla może dojść do urazu wskutek uderzenia stalową szeklą. Olinowanie – na żaglowcu jest to system lin, najczęściej znajdujących się powyżej poziomu pokładu jednostki. Olinowanie stanowi obok omasztowania i ożaglowania część takielunku. Dzieli się na:
Sejzing, (ang. gasket) – na żaglowcu krótka, podręczna linka, zwykle około pół do półtora metra długości, 6-8mm średnicy. Na mniejszych jednostkach te same linki nazywać się zwykło krawatami, z tym że sejzingi najczęściej mają na końcu zaplecione ucho, a krawaty nie. Inne znaczeniaW marynarce handlowej nazwą szot określa się ścianę nadbudówki, pokładówki lub pomieszczenia wewnętrznego statku. Przednia ściana (od strony dziobu) nadbudówki nazywana jest forszotem. Zobacz też
Czy wiesz że...? beta Omasztowanie - część osprzętu żaglowego służąca do podnoszenia, rozpinania i ustawiania żagli. Przez całe wieki drzewca były wykonywane z drewna. Obecnie produkowane są ze stopów metali lekkich (głównie glinu), oraz (rzadziej) materiałów kompozytowych, takich jak laminaty i włókna węglowe, oferujące dużą wytrzymałość przy jednoczesnej redukcji masy. Początkowo przekrój masztu był okrągły, obecnie stosuje się przekroje obłe, przypominające symetryczne profile lotnicze, które zapewniają większą sprawność układu maszt-żagiel. Z tego powodu w żeglarstwie regatowym używa się także masztów obrotowych.
Takielunek – termin żeglarski oznaczający tę część osprzętu żaglowego na statku wodnym o napędzie żaglowym, która jest aktualnie rozmieszczona na jednostce w celu użytkowania. Termin ten stosowany jest w kilku zakresach:
Sztaksle – są to żagle rozpinane na sztagach żaglowca. W przeważającej większości przypadków są to żagle trójkątne. Na jednym sztagu wisi zazwyczaj tylko jeden sztaksel. Zazwyczaj sztaksle nie posiadają własnych drzewc.
Ożaglowanie łacińskie – rodzaj ożaglowania z trójkątnym żaglem przymocowanym do długiej ukośnej rejki. Rejka zamocowana jest do masztu niesymetrycznie: jej przednia - krótsza - częścią umocowana jest w okolicach dziobu.
Gejtawa - lina olinowania ruchomego używana podczas pierwszej fazy sprzątania żagla rejowego. Gejtawy występują w jednej parze na każdy żagiel i są obsługiwane z pokładu żaglowca. Każda z gejtaw biegnie z pokładu przez blok umieszczony na rei w okolicy masztu, lub w pewnej odległości od niego, po czym schodzi skośnie w dół do rogu szotowego. Służy do podciągnięcia tego rogu do rei, co powoduje złożenie żagla w "kopertę". Czynność tę wykonuje się, aby żagiel przestał pracować (ciągnąć). Ponieważ żagle rejowe są najtrudniejszymi do sprzątania (jako jedyne podnosi się je wtedy do góry, a nie opuszcza), oraz są jednymi z największych na jednostce, gejtawy są często wyposażone w talie na wysokości rei (lina biegnie wtedy z talii do rogu żagla i z powrotem). Po wybraniu gejtaw wybiera się gordingi.
Kausza, chomątko, sercówka (ang. thimble) - kształtka metalowa lub z tworzywa sztucznego o kształcie zbliżonym do kroplowego, umieszczona w uchu wykonanym z liny na jej zakończeniu. Stanowi ochronę liny przed przecieraniem, a w przypadku lin sztywnych także przed nadmiernym zgnieceniem, poprzez nadanie temu uchu pożądanego kształtu. Ma zastosowanie zarówno do lin metalowych jak i z tworzywa sztucznego lub roślinnych. Kausza ma na całej swojej długości rynienkę, w którą lina wchodzi do ok. 2/3 swojej średnicy. Lina może otaczać kauszę i być zaciśnięta, po powrocie, do reszty liny, lub też kausza może być wpleciona w linę.
Sztagi – liny olinowania stałego stabilizujące omasztowanie w płaszczyźnie symetrii żaglowca. Biegną od salingów masztów do pokładu lub do innych drzewc (forsztag lina biegnąca od topu). Na dawnych żaglowcach sztagi były najgrubszymi linami roślinnymi, dziś są to liny stalowe. Na sztagach mogą być rozpięte również żagle, które nazywa się sztakslami. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
