Sztubaje - Polski Serwis Naukowy

Sztubaje (Alpy Sztubajskie)

W głębi pokryty lodem Zuckerhütl - najwyższy szczyt, z lewej strony skalisty Wilder Pfaff

Nürnberger Hütte

Sztubaje, Stubai, Alpy Sztubajskie (niem. Stubaier Alpen) - grupa górska w Centralnych Alpach Wschodnich położona w Tyrolu na granicy austriacko-włoskiej. Najwyższym szczytem grupy jest Zuckerhütl (3507 m n.p.m.).

Morze Adriatyckie (alb. Det(i) Adriatik, serb. i chorw. Jadransko more, Jadran, słoweń. Jadransko morje, Jadran, wł. Mare Adriatico) – północne odgałęzienie Morza Śródziemnego. Morze Adriatyckie rozdziela Półwysep Apeniński od Bałkańskiego.
Zuckerhütl - najwyższy szczyt Sztubajów, nazywanych też Alpami Sztubajskimi, o wysokości 3507 m n.p.m. Położony jest w zachodniej Austrii, w Tyrolu. Około 500 m na zachód i południe od jego wierzchołka przebiega obecnie granica austriacko-włoska. Szczyt jest silnie zalodzony.

Topografia

Sztubaje stanowią wyraźnie wyróżniający się masyw górski w obrębie Centralnych Alp Wschodnich. Nazwa masywu pochodzi od nazwy doliny Stubai Tal położonej po jego północnej stronie.

Od Alp Tuxeralskich i Alp Zillertalskich oddziela je przełęcz Brenner, natomiast od Alp Ötztalskich przełęcz Timmelsjoch. Od wschodu ogranicza je dolina rzeki Söll (dopływ Innu), od zachodu - dolina Ötztal. Północne ograniczenie Sztubajów stanowi dolina rzeki Inn. Ich południowym ograniczeniem jest dolina rzeki Adygi.

Schrankogel to szczyt w Alpach Sztubajskich. Leży w zachodniej Austrii, w Tyrolu. To drugi co do wysokości szczyt Alp Sztubajskich po Zuckerhütl (3507 m). Góra ta ma kształt piramidy, oferuje piękne widoki na północne rejony Sztubajów.
Wilde Leck to szczyt w Alpach Sztubajskich. Leży w zachodniej Austrii, w Tyrolu. W pobliżu leżą dwa schroniska: Amberger Hütte i Hochstubaihütte, do których można dotrzeć z miejscowości Sölden.

Często jako południowy fragment w obrębie Sztubajów uznaje się masyw górski Texel. Natomiast nie zalicza się do Sztubajów położonych na południowy wchód od nich Alp Sarntalskich, mimo, iż leżą one na północ od Doliny Adygi.

Sztubaje tworzą fragment głównej grani Alp, stanowiącej zarazem granicę hydrogeograficzną. Ich północne stoki odwadniane są przez Inn (dopływ Dunaju, zlewisko Morza Czarnego), południowe stoki przez Adygę (dopływ Padu, zlewisko Adriatyku).

Alpy Sarntalskie (niem. Sarntaler Alpen, wł. Alpi Sarentine) – pasmo górskie, część Alp Retyckich w Alpach Wschodnich. Jest najbardziej wysuniętą na wschód częścią Alp Retyckich. Leży na terenie północnych Włoch, w regionach Trydent-Górna Adyga oraz Południowy Tyrol. Najważniejsze miasta regionu to Bozen (Bolzano) na południu Meran (Merano) na zachodzie, Sterzing (Vipiteno) na północy oraz Brixen (Bressanone) na wschodzie.
Pfaffenschneide to szczyt w Alpach Sztubajskich. Leży w zachodniej Austrii, w Tyrolu. Jest to trzeci co do wysokości szczyt Alp Sztubajskich po Zuckerhütl (3507 m) i Schrankogel (3496 m).

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Alpy Zillertalskie (niem. Zillertaler Alpen, wł. Alpi della Zillertal) – pasmo górskie w Centralnych Alpach Wschodnich, stanowiące część głównej grani Alp i znajdujące się na terenie Austrii (kraj związkowy Tyrol) oraz Włoch (Południowy Tyrol). Nazwa masywu pochodzi od nazwy doliny Zillertal.

Łupki krystaliczne lub łupki metamorficzne - skały metamorficzne powstałe w warunkach metamorfizmu regionalnego pod wpływem ciśnienia kierunkowego wywołanego ruchami górotwórczymi. Cechują się: lineacją, foliacją oraz niektóre laminacją. Typowe łupki krystaliczne odznaczają się wyraźną foliacją dzięki czemu dzielą się na równoległościenne cienkie płytki w zależności od zawartości dominującego w nich minerału. Łupki krystaliczne dzieli się na: amfibolowe, kwarcytowe, epidotowe, łyszczykowe,chlorytowe,talkowe. Do grupy łupków często zalicza się utwory metamorficzne:gnejsy i amfibolity, które posiadają mniejszą foliację. Łupki krystaliczne występują w skorupie ziemskiej w obszarach, gdzie miały miejsce ruchy górotwórcze. Łupki mają zastosowanie w gospodarce np. łupki kwarcytowe jako materiał ogniotrwały, łupki talkowe jako materiał izolacyjny i kwasoodporny.

Wilder Pfaff (wł. Cima del Prete) to szczyt w Alpach Sztubajskich. Leży w zachodniej Austrii, w Tyrolu. Na południe leży Sonklarspitze, na zachodzie Wilder Freiger i Zuckerhütl na wschodzie. Na szczyt można wejść ze schroniska Müller-Hütte.

Centralne Alpy Wschodnie – pasmo górskie, część Alp Wschodnich rozciągająca się od jeziora Como i przełęczy Splügen we Włoszech i Szwajcarii w kierunku zachodnim i północno-zachodnim, aż do brzegu Alp na południe od Wiener Neustadt w Austrii Dolnej. Najwyższym szczytem Centralnych Alp Wschodnich, a zarazem całych Alp Wschodnich jest Piz Bernina, 4049 m n.p.m. w Alpach Retyckich.

Sonklarspitze to szczyt w Alpach Sztubajskich. Leży w zachodniej Austrii, w Tyrolu. Szczyt ten znajduje się na południe od Wilder Pfaff, między dwoma lodowcami Triebenkarlasferner na zachodzie i Übeltalferner na wschodzie.

Habicht lub Hager - wybitny szczyt w południowo-wschodniej części Sztubajów (Alp Sztubajskich). Habicht położony jest w zachodniej części Austrii, na terenie landu Tyrol (region).

Morze Czarne (w starożytności: Pontus Euxinus, co znaczy Morze Gościnne) – jest morzem śródlądowym rozciągającym się pomiędzy Azją Mniejszą na południu, Kaukazem na wschodzie, Niziną Wschodnioeuropejską na północy i Półwyspem Bałkańskim na zachodzie. Wchodzi w skład systemu oceanicznego Oceanu Atlantyckiego.