Rynek Główny w Krakowie z widokiem na kościoły NMP i Św. Wojciecha. W głębi Kamienica Mennica, Szara Kamienica i Dom Włoski.

Plac Zamkowy w Warszawie z Kolumną Zygmunta i Zamkiem Królewskim. W głębi zabudowa Starego Miasta z archikatedrą Św. Jana i kościołem Św. Marcina

Józef Szermentowski, Studium wioski polskiej, 1866-68, Muzeum Narodowe w Krakowie

Sztuka Polski – pojęcie to obejmuje działalność artystyczną na terenach związanych z państwem polskim od pradziejów po dzień dzisiejszy. Oprócz Polaków znaczącą rolę w sztuce Polski odgrywali artyści europejscy, zwłaszcza w okresie średniowiecza i nowożytności. Sztuka Polski bazowała przede wszystkim na kulturze zachodniej (łacińskiej), natomiast we wschodnich obszarach, łącznie z dawnymi Kresami Wschodnimi także na kulturach wschodnich. Sztukę, zwłaszcza dawną cechuje recepcja wpływów wielkich ośrodków artystycznych Europy, głównie Francji, Niemiec i Włoch, często kosztem innowacji artystycznych, które na szeroką skalę miały miejsce dopiero od XIX wieku. Pomimo utrudniających jasną klasyfikację dzieł polskiej sztuki licznych zmian terytorialnych i 123 lat utraty niepodległości na ziemiach polskich działalność budowlana i artystyczna była nieprzerwana. Co więcej w latach zaborów miał miejsce gwałtowny wzrost zainteresowania sztuką i znaczny progres twórców rodowitych, sztuka obok literatury była głównym katalizatorem umacniającym pozycję narodu polskiego i jego dążeń do ponownej wolności. XIX wiek to także początki polskiego muzealnictwa, historii sztuki a także konserwacji zabytków. Sztukę w Polsce reprezentują dzieła zarówno jak architektury i wszystkich sztuk pięknych począwszy od średniowiecza po dzień dzisiejszy. Podział na style historyczne jest trudny do sklasyfikowania, bowiem obraz sztuki ma charakter poligemiczny, co było skutkiem różnorodnych uwarunkowań geograficznych, politycznych, gospodarczych, społecznych i kulturalnych. W XIII wieku trwała wciąż tradycja romańska, a jednocześnie powstawały pierwsze dzieła o formach gotyckich. Za panowania ostatnich Jagiellonów gotyk i renesans współistniały, nawet w Krakowie, gdzie myśl Odrodzenia dotarła najszybciej. Tradycja gotycka trwała nieprzerwanie, nawet w XVII i XVIII wieku pojawiają się pojedyncze elementy mające związek z gotykiem. Na początku XVII stulecia ma miejsce zmierzch renesansu, apogeum manieryzmu i świt lansowanej przez Wazów sztuki barokowej. Za panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego miała miejsce paralela późnego baroku, rokoka i wczesnego klasycyzmu. Sztuka Polski charakteryzuje się łatwo czytelnymi podziałami na „regiony” artystyczne, co jest rezultatem politycznej niestabilności i licznych zmian terytorialnych. Rozbicie dzielnicowe stało się początkiem wyodrębniania się Śląska, Pomorza, także zjednoczone przez Władysława Łokietka Wielkopolska i Małopolska cechowała pewna artystyczna niezależność. Wcielenie do granic Rzeczypospolitej wschodnich rubieży zgoła nie zniwelowało pewnej odrębności artystycznej historycznych regionów takich jak Ruś czy Litwa. Do najważniejszych ośrodków artystycznych i zespołów zabytkowych na obecnych ziemiach Polski zalicza się Warszawę, Kraków, Wrocław, Poznań, Gdańsk, Toruń, Szczecin, Lublin, Zamość, Sandomierz w których zachowały się duże zespoły zabytkowe, ponadto miasta te posiadają bogate zbiory muzealne. Natomiast na Kresach Wschodnich prym wiodły Lwów i Wilno.

Pradzieje

Naczynia kultury łużyckiej

Cmentarzysko w Grzybnicy

Posąg Świętowita ze Zbrucza

Paleolit

 Osobne artykuły: Prehistoria ziem polskich i Paleolit na ziemiach polskich.

Najstarsze ślady działalności człowieka na terenach obecnej Polski pochodzą z okresu paleolitu. Są to narzędzia wykonane z krzemienia znalezione w Grocie Nietoperzowej w Jerzmanowicach m.in. ostrza wiórowe które mogły być grotami dzid, wyroby kościane zdobione geometrycznym wzorem z Jaskini Maszyckiej koło Krakowa. W Wielkopolsce i na północnej Polsce znaleziono m.in. wyroby z kości renifera (m.in. w Murowanej Goślinie), figurki bursztynowe.

Neolit

 Osobny artykuł: Neolit na ziemiach polskich.

W połowie piątego tysiąclecia ziemie znalazły się pod oddziaływaniem kultury ceramiki wstęgowej. Przykładem są ceramiczne naczynia zdobione geometrycznym ornamentem kreskowej z Dobrej. Znaleziska z Brześcia Kujawskiego m.in. biżuteria są jednym z kilku przykładów kultury lendzielskiej. Tysiąc lat później wykształciła się kultura pucharów lejkowatych. Te znaleziska uważane są za rodzime dla kultur Niżu Europejskiego. Naczynia przybierają bardziej wysublimowane formy, często są zdobione dekoracją. Pojawiają się na większą skalę przedstawienia figuralne (gł. zoomorficzne) i narracyjne (np. naczynia z Ćmielowa). Cennym przykładem jest figurka barana odnaleziona w Jordanowie k. Dzierżoniowa. W kopalni w Krzemionkach Opatowskich wydobywany jest w tym czasie pasiasty krzemień. Z niego wytwarzane są przedmioty ozdobne. W okresie młodszego neolitu (2600-1800 p.n.e.) kultury ceramiczne zmieniają się znacznie szybciej. Z tego okresu pochodzą znaleziska amfor kulistych, ceramiki sznurowej (nacenniejszymi znaleziskami są naczynia odkryte w miejscowości Złota k. Sandomierza). Ceramice towarzyszą znaleziska ozdób wykonanych z bursztynu.

Epoka brązu

W epoce brązu wykształciła się kultura łużycka, uważana przez niektórych badaczy za kulturę prasłowiańską. Z tego okresu pochodzą ozdoby i narzędzia z brązu, wyroby ceramiczne w postaci naczyń zdobionych ornamentem figuralnym przedstawiającym sceny kultowe, figurki zwierząt, ptaków, ludzi. Pod koniec epoki brązu powstały na ziemiach polskich duże osady obronne. Koncentracja osadnictwa tego typu miała miejsce w okresie halsztackim (700-400 p.n.e.) epoki żelaza. Z tego okresu pochodzi najlepiej zachowana w Europie osada w Biskupinie. Cennymi znaleziskami są zdobiona spiralnymi aplikacjami i figurkami ptaków bransoleta z okolic Żagania, wózki kultowe, skarby m.in. z Uścikowic i Brzezia k. Pleszewa

Epoka żelaza

U schyłku okresu halsztackiego, wykształciła się kultura zwana wschodniopomorską. Wyróżniała się obrzędami grzebalnymi, w których stosowano urny twarzowe i domkowe. Urny twarzowe cechuje schematyczne przedstawienie twarzy ludzkiej symbolizującej zmarłego, zaś na brzusiec ozdabiano niekiedy scenami rodzajowymi lub wyobrażeniami przedmiotów codziennego użytku i uzbrojenia (miecze, oszczepy, tarcze). Popielnice przykryte były pokrywkami niekiedy stylizowanymi na nakrycie głowy. Dodatkowo nakładano na nie naszyjniki lub napierśniki, a plastyczne przedstawienia uszu zdobiono kolczykami. Najlepszymi przykładami są popielnice z Deszczna, Rzadkowa, Niepoczołowic i Grabowa Bobowskiego. Na północnych ziemiach Polski zachowały się zabytki kultury wielbarskiej – cmentarzyska kurhanowe z kamiennymi kręgami w Odrach, Węsiorach i Grzybnicy.

Okres lateński i rzymski

Upadek kultury łużyckiej nastąpił na przełomie V i IV w. p.n.e. Na ziemie polskie napłynęła ludność związana z kulturą tracką i celtycką. Z Celtami wiązane są znaleziska monumentalnych rzeźb kamiennych na terenie Śląska: w rejonie Góry Ślęży oraz na Płaskowyżu Głubczyckim i Małopolski, w okolicach Krakowa (Anartowie, oraz ich część czyli Anartofracti – sprzymierzeńcy Anartów, górskie plemiona celtyckie pozostające w znacznej niezależności od Imperium rzymskiego). Ślady osadnictwa celtyckiego archeolodzy odkryli w latach 50. XX wieku oraz w latach 2007–2008 również w Kaliszu i w Kaliskiem (Calisia celtycka, przedrzymska). Z szlakiem bursztynowym związany jest okres wpływów rzymskich. Pamiątkami po Rzymianach są odnalezione w różnych rejonach obecnej Polski monety rzymskie, biżuteria (fibule, naszyjniki) oraz importowane naczynia, przede wszystkim typu terra sigillata i terra nigra m.in. z Wymysłowa, Goszczynna, Gosławic, Łęgu Piekarskego i Rządza. Spośród kilku kultur okresu rzymskiego większość ziem polskich zdominowała kultura przeworska, której świadectwem są liczne naczynia m.in. popielnica znaleziona w grobie kobiecym w miejscowości Biała k. Łodzi. (zaginiona podczas II wojny światowej). Przedstawia ona oprócz dekoracji ornamentalnej i symboli solarnych stylizowane postaci jadące na koniach. Ponadto elementy biżuterii znalezione m.in. w Jakuszowicach, Dobrodzieniu i Radziejowie Kujawskim.

Wczesne średniowiecze

Dwa kopce-mogiły: Krakusa i Wandy w Krakowie usypane prawdopodobnie ok. VII-VIII wieku są kojarzone z Awarami i Słowianami lub z Celtami. Rodzima sztuka trwała w zdobnictwie ceramiki, czego przykładem są m.in. naczynia znalezione w warszawskim Bródnie. Odrębność kulturowa zaczęła się kształtować w VI-X w. Z tego okresu pochodzą grody obronne, rzeźby z drewna i kamienia o przeznaczeniu kultowym m.in. monumentalny posąg Świętowita ze Zbrucza.