Szturm Groznego (pierwszy szturm Groznego, pierwsza bitwa o Grozny) – jeden z epizodów I wojny czeczeńskiej, kilkutygodniowe, ciężkie walki pomiędzy oddziałami armii rosyjskiej a uzbrojonymi bojówkami cywilów o stolicę byłej republiki radzieckiej (Czeczenii) na przełomie roku 1994 i 1995.

"Żołnierze" Dudajewa

Siły stron

Rosja

Według jej głównodowodzącego, gen. Graczowa w chwili przystąpienia do szturmu rosyjska grupa uderzeniowa dysponowała 230 czołgami, 454 pojazdami opancerzonymi 355 działami i moździerzami. Liczyła 38 tys. żołnierzy, z czego 6-10 tys. użyto w czasie szturmu. Oddziały te dysponowały wsparciem lotnictwa taktycznego, posiadającego w praktyce absolutną dominację w powietrzu. Spośród jednostek biorących udział w operacji wymienia się oddziały i pododdziały:

Czeczenia

Armia czeczeńska w pojęciu regularnych jednostek wojskowych nie istniała. Nieliczne oddziały bazujące na sprzęcie pozostawionym przez armię rosyjską, która opuściła republikę w czerwcu 1992 roku (uzbrojone m.in. w czołgi i samoloty) zostały rozbite w listopadzie 1994, wkrótce po wkroczeniu Rosjan do Czeczenii. Obrońcy Groznego to głownie pospolite ruszenie – dość dobrze uzbrojeni w broń lekką cywile z których większość odbyła służbę wojskową w armii ZSRR. Rdzeniem tych oddziałów była gwardia prezydencka i czeczeński specnaz – formacje, które wcześniej odparły dwa, wspierane przez czołgi i rosyjskie lotnictwo ataki opozycji Dudajewa na Grozny. Wielu z nich walczyło wcześniej w Afganistanie i Abchazji. Groznego broniła również tzw. Brygada Międzynarodowa Dudajewa, składająca się z mudżahedinów przybyłych do Czeczenii z republik byłego ZSRR, państw islamskich (Iranu, Jordanii i Egiptu) oraz uciekinierów z Jugosławii i nacjonalistów ukraińskich z UNA-UNSO.

Liczba bojowników broniących miasta jest, jak to zwykle bywa w wypadku oddziałów nieregularnych, trudna do ustalenia. Według źródeł zachodnich było to ok. 5 tys. ludzi (z czego 1 tys. to cudzoziemscy ochotnicy). Ich uzbrojenie również jest trudne do oszacowania. Podaje się, że wycofujący się z republiki w czerwcu 1992 roku Rosjanie pozostawili m.in. ponad 40 czołgów, 140 dział, 41,5 tys. szt. broni strzeleckiej (głównie automatów), ok. 600 ręcznych wyrzutni pocisków p. panc. typu RPG i TOW (Fagot) oraz 27 wagonów kolejowych amunicji różnego typu. Jest niemal pewne, że duża część tej broni znalazła się w rekach obrońców (co najmniej 2 czołgi zostały użyte w walce ze zgrupowaniem "Północ"). Nie jest znana liczba broni, jaka zakupił Dudajew lub otrzymał z zagranicy (głownie z państw islamskich) i czy w ogóle takich zakupów dokonywał. Nie wiadomo też (bo nikt tego nie liczył) ile i jaką broń posiadali Czeczeńcy zdobywając ją własnym sumptem, ponieważ każdy z nich, specjalnym rozporządzeniem prezydenta z 1991 roku, miał prawo taką broń nabywać i posiadać. Według wielu obserwatorów, najlepszą bronią żołnierzy Dudajewa było jednak wysokie morale – ludzie ci wiedzieli o co walczą i chcieli walczyć.