Szybka Kolej Miejska w Warszawie - Polski Serwis Naukowy

SKM Warszawa

Przystanek po remoncie (W-wa Choszczówka)

Szybka Kolej Miejska w Warszawie (w skrócie SKM Warszawa) – przedsiębiorstwo obsługujące linie naziemnej szybkiej kolei miejskiej łączącej centrum Warszawy z jej przedmieściami i niektórymi satelickimi miejscowościami. Linie te są zaczątkiem sieci SKM (kolei aglomeracyjnej), obejmującej cały węzeł kolejowy Warszawy. Wraz z metrem i tramwajami ma tworzyć zasadniczą sieć komunikacji miejskiej w Warszawie, uzupełnioną przez tramwaje i autobusy.

Pruszków – stacja kolejowa w podwarszawskim Pruszkowie, w województwie mazowieckim, w Polsce. Na stacji Pruszków swój bieg kończy Warszawska Szybka Kolej Miejska.
Graffiti – Graffiti jest nazwą zbiorczą dla różniących się tematem i przeznaczeniem elementów wizualnych - np obrazów, podpisów lub rysunków, które są umieszczane w przestrzeni publicznej lub prywatnej za pomocą różnych technik.

Warszawska Szybka Kolej Miejska świadczy usługi na już istniejących trasach kolejowych zarządzanych przez PKP Polskie Linie Kolejowe. Dysponuje taborem kolejowym typu 14WE, 19WE i 27WE.

Historia

Przed II wojną światową

Pierwsze próby stworzenia systemu SKM w Warszawie, wzorowanego na takich w ówczesnej Rzeszy Niemieckiej, miały miejsce przed wojną. Od 1937 można mówić o prapoczątkach systemu SKM w Warszawie, w związku z częściową elektryfikacją węzła i wprowadzeniu kursów podmiejskich z częstotliwościami typowymi dla tego typu systemów. 15 grudnia 1936 otwarto trakcję elektryczną na linii do Otwocka i Pruszkowa. 22 maja 1937 oddano do użytku zelektryfikowany odcinek Pruszków – Grodzisk – Żyrardów, a 15 grudnia 1937 uruchomiono pociągi elektryczne do Mińska Mazowieckiego. Zastosowano tabor przystosowany do wysokich (węzłowych) peronów (powojenne serie PKP – EW51 i EW52).

Mińsk Mazowiecki – miasto we wschodniej Polsce, w województwie mazowieckim, w aglomeracji warszawskiej, siedziba powiatu mińskiego, gminy miejskiej Mińsk Mazowiecki i gminy wiejskiej Mińsk Mazowiecki. Wg danych z 2008 Mińsk zamieszkiwało 38 181 mieszkańców. Pod względem gęstości zaludnienia zajmowało 11. miejsce w Polsce. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa siedleckiego.
Express Wieczorny - dziennik popołudniowy o charakterze sensacyjnym założony przez Rafała Pragę. Do momentu powstania PZPR w 1948 gazeta należała do PPS.

Po II wojnie światowej

Po wojnie kolej stwierdziła, że nie będzie tramwajem, a miasto Warszawa, że nie ma metropolii bez metra, co zapobiegło naturalnemu rozwojowi systemu SKM, mimo zbudowania np. drugiej nawy tunelu średnicowego. Niemniej w okresie gospodarki planowej linię średnicową znacznie rozbudowano i zmodernizowano, a nowy tabor typu 1B/2B, ASEA i 3B/4B (serie PKP EW53, EW54, EW55) także był przystosowany do wysokich peronów, a ilość drzwi zwiększono.

Pojazdy Szynowe PESA Bydgoszcz SA (PESA) – bydgoska firma produkująca oraz remontująca pojazdy szynowe dla transportu kolejowego (m.in. lokomotywy, zespoły trakcyjne, wagony) jak i miejskiego (tramwaje).
Warszawa Lotnisko Chopina – stacja kolejowa na terenie warszawskiej dzielnicy Włochy. Po skończeniu inwestycji ma umożliwić dojazd Szybką Koleją Miejską do centrum miasta. Stacja istnieje w stanie surowym od 2008 roku. Trwające prace wykończeniowe mające zakończyć się pod koniec 2011 roku. Uruchomienie kursów pociągów przewiduje się od marca 2012.

W 1963 oddano do użytku nowoczesną, szczególnie jak na tamte czasy, stację Warszawa Śródmieście (w miejscu zburzonego Dworca Głównego) i przystanki Warszawa Ochota, Powiśle oraz Stadion, a także osobny tunel dla pociągów dalekobieżnych.

W 1975 zbudowano w nowym miejscu dworzec Warszawa Centralna. Od czasów stanu wojennego i pogłębionego przez niego kryzysu społeczno-gospodarczego system podupadł, zmniejszyła się częstotliwość kursowania pociągów. Niekorzystny wpływ na poziom świadczonych przez kolej usług miały także przemiany ustrojowe, pod koniec lat 90. XX wieku kolej regionalna w Warszawie obsługiwała poniżej 1% realizowanych podróży, a pociągi kursowały zbyt rzadko, przez co pasażerowie woleli skorzystać z innych środków transportu. Dodatkowo, na jej trasach nasiliła się przestępczość, grasowały grupy napadające i ograbiające podróżnych, oraz pojawiło się graffiti na wagonach, stacjach i przystankach. Stopniowo znikały kasowane pociągi wysokoperonowe zastępowane przez „uniwersalne” typu 5B/6B (seria PKP EN57), a rozkład jazdy degenerował się na skutek braku więzi kolei z miastem. Jedyne wówczas wyprodukowane w warunkach niewydolnej gospodarki zespoły wysokoperonowe (serie PKP EW58 i EW60) skierowano do Trójmiasta, gdyż Warszawa nie była postrzegana jako miejsce, gdzie komunikacja kolejowa ma jakieś znaczenie.

EW60 – oznaczenie PKP polskich trójczłonowych elektrycznych zespołów trakcyjnych typu 6WE wyprodukowanych w zakładach Pafawag we Wrocławiu w roku 1992 dla Szybkiej Kolei Miejskiej w Trójmieście. Obecnie po modernizacji jednostki te są użytkowane przez Koleje Mazowieckie.
Warszawa Falenica – stacja kolejowa Polskich Kolei Państwowych położona na terenie warszawskiego Wawra przy ul. Patriotów, tworząca tzw. węzeł otwocki. Ze stacji PKP Falenica można dojechać elektrycznymi pociągami podmiejskimi do m.in.: Śródmieścia stolicy, Otwocka, Pilawy i Skierniewic. Na przystanku zatrzymują się pociągi Szybkiej Kolei Miejskiej. Na przystanku zatrzymują się pociągi:

Początki XXI wieku

Przebieg linii S1, S2 i S9 od XII 2010 (stan aktualny)

Dopiero pod koniec 2002 padła propozycja eksperta eksploatacji i ekonomistów transportu (m.in. R. Wodzickiego i A. Fularza), by system SKM zorganizować jako przedsiębiorstwo oddzielne od kolei państwowej PKP, tak jak to ma miejsce w niektórych krajach Europy. Chodziło o przerwanie dyskusji na temat różnic taryfowych między PKP i ZTM. W ulotce Polskiego Naukowo-Technicznego Towarzystwa Eksploatacyjnego w Warszawie i referacie na konferencji we Wrocławiu na temat zintegrowanego transportu R. Wodzicki przeciwstawił się (luty-kwiecień 2003) projektowi wydzielenia linii średnicowej jako „kolejki typu metro”. W następstwie, A. Fularz na zorganizowanej wówczas konferencji prasowej przedstawił rozwiązania organizacyjne spotykane w stolicach Europy oraz zaproponował strukturę organizacyjną dla warszawskiej SKM. Kolej miejska była przez opozycję traktowana jako jedna z obietnic przedwyborczych kandydata na prezydenta Warszawy, Lecha Kaczyńskiego, a zakupione pociągi jako straty spowodowane przez niego w czasie rządzenia miastem. Wydarzenia te udokumentowane są w poniżej wymienionej literaturze.

Port lotniczy Modlin – projektowany port lotniczy, w Modlinie, dzielnicy Nowego Dworu Mazowieckiego, około 40 km na północ od centrum Warszawy na bazie istniejącego wcześniej lotniska wojskowego, które istniało w latach 1940-2000, lecz w momencie rozpoczęcia modernizacji było ono bardzo zaniedbane. 8 lutego 2010 obiekt został wpisany do rejestru lotnisk cywilnych przez ULC. Oznacza to, że teoretycznie od tego momentu mogą na nim już lądować samoloty, aczkolwiek wciąż nie ma tam wystarczającej infrastruktury.
III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945 – oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).

Obecnie system SKM jest jednym z najważniejszych środków komunikacji aglomeracyjnej. Postępuje jego włączanie w system transportu miejskiego Warszawy oraz integracja kolejowej komunikacji aglomeracyjnej przez włączenie do niej ruchu regionalnego. Mimo niedoskonałości taboru, rozkładów jazdy, a także torów, komunikacja kolejowa jest najszybszym środkiem komunikacji w aglomeracji osiągając prędkość handlową 40 km/h.

Metro to potoczne określenie (wywodzące się od ang. Metropolitan Railway) szybkiej kolei miejskiej, z niezależnym całkowicie lub częściowo, podziemnym korytarzem. Charakteryzuje się wysokimi peronami, wagonami jeżdżącymi pojedynczo lub w układach wielowagonowych, rozwijającymi wysoką prędkość i osiągającymi duże przyspieszenia, na torach oddzielonych od innego typu ruchu specjalną sygnalizacją. W 15 starych krajach UE istnieje obecnie przeszło 30 systemów metra, ostatnie inwestycje to systemy w: Tuluzie (1993), Neapolu (1995), Warszawie (1995), Bilbao (1997), Atenach (1998), Katanii (1999), Kopenhadze (październik 2002), Porto (grudzień 2002) i Turynie (2005).
Otwock – stacja kolejowa w Otwocku, w województwie mazowieckim, w Polsce. Ze stacji Otwock można dojechać elektrycznymi pociągami podmiejskimi do centrum Warszawy, Pilawy i Dęblina. W okresie wakacji dojechać można też do Trójmiasta i Kołobrzegu.

Linia S1

Osobny artykuł: Linia S1 (SKM Warszawa).

Linia S1

Linia powstała w październiku 2005 na trasie Warszawa Falenica – Warszawa Zachodnia.

Od września do grudnia 2010 S1 kursowała z Warszawy Wschodniej do Otwocka.

Od grudnia 2010 linia S1 kursuje na trasie z Pruszkowa przez Warszawę Zachodnią i Warszawę Śródmieście do Otwocka przez 7 dni w tygodniu, z częstotliwością 2 składów na godzinę.

Linia S2

Przebieg linii S2 warszawskiej SKM

Osobny artykuł: Linia S2.

Linia powstała w lipcu 2006 na trasie Pruszków – W-wa Śródmieście – Sulejówek-Miłosna.

Grodzisk Mazowiecki (do 1928 Grodzisk) – miasto w woj. mazowieckim, w powiecie grodziskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Grodzisk Mazowiecki. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. warszawskiego. Miasto posiada połączenia drogowe z Warszawą, Żyrardowem, Błoniem i Mszczonowem. Przez miasto przebiega linia warszawsko-wiedeńska, Centralna Magistrala Kolejowa i Warszawska Kolej Dojazdowa. W zachodniej części miasta przepływa rzeka Mrowna.
Tramwaj (z ang. tram way - linia tramwajowa, tram - tramwaj) – pojazd szynowy służący do transportu miejskiego, poruszający się w ruchu mieszanym po jezdni lub na wydzielonym albo niezależnym torowisku. Istnieją sieci przebiegające częściowo w tunelach.

Od grudnia 2010 linia kursuje między Sulejówkiem-Miłosną i Dworcem Zachodnim. Trasa ta uległa zmianie, ponieważ w roku rozkładowym 2010/2011 planowane jest wydłużenie linii S2 do portu lotniczego im. Fryderyka Chopina w Warszawie. Dzięki zmianie trasy godziny rozkładowe dla nowej trasy są już zarezerwowane i gdy tylko zostanie oddany do użytku tunel oraz stacja pod portem lotniczym linia S2 będzie mogła rozpocząć kursy na swojej docelowej trasie: Sulejówek Miłosna – Port lotniczy im. Fryderyka Chopina.

Nowy Dwór Mazowiecki – miasto i gmina w województwie mazowieckim, w powiecie nowodworskim, położone przy ujściu Narwi do Wisły. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa warszawskiego. Położony jest 34 km od centrum Warszawy.
Rynek Kolejowy - miesięcznik, wydawany przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR Sp. z o.o., zajmujący się tematyką transportu szynowego (kolej, tramwaje, metro).

- Warszawa Rakowiec, - Warszawa Żwirki i Wigury, - Warszawa Służewiec, - Warszawa Lotnisko Chopina

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)