|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Duński Instytut Meteorologiczny, fiński Instytut Badań Morskich i norweski Instytut Meteorologiczny (met.no) zamierzają połączyć siły w celu poprawy działania systemu monitorowania i prognozowania pokrywy lodowej na Oceanie Arktycznym i na Morzu Bałtyckim. Powołana przez nie... Międzynarodowy zespół naukowców odkrył, że pokrywa lodowa Antarktyki prawdopodobnie powstała w wyniku spadku stężenia dwutlenku węgla (CO2). Odkrycia zaprezentowane w czasopiśmie Science kładą nacisk na sposób, w jaki gaz cieplarniany miał swój udział w jednym z n... Partnerzy dwóch projektów finansowanych przez UE przesuwają granicę miniaturyzacji chipów, próbując wytworzyć komplementarne chipy półprzewodnikowe z warstwą tlenku metalu (CMOS) o jeszcze mniejszych rozmiarach niż stosowane obecnie. Projekt NanoCMOS, ukończony w 2006 r., prz... Naukowcy z Japonii i Wlk. Brytanii odkryli, że śluzowca można wykorzystać do udoskonalenia rozmaitych systemów technologicznych. Wyniki badań opublikowane w czasopiśmie Science stanowią dorobek projektu MMCOMNET (Pomiar i modelowanie złożonyc... Urządzenia wytwarzające promieniowanie jonizujące wykorzystuje się dziś w medycynie, przemyśle, rolnictwie, wojsku i w badaniach naukowych. Zdarza się jednak, że błąd człowieka lub awaria sprzętu staje się przyczyną niezamierzonego napromienien...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 SzyszynkaCzy wiesz że...? Międzymózgowie (diencephalon) - część mózgowia kręgowców zawierająca trzecią komorę mózgu. Po obu stronach zlokalizowane jest wzgórze (thalamus) podzielone na wiele jąder. Do tylnej powierzchni wzgórza przywierają ciała kolankowate (corpora geniculata) zawzgórza (metathalamus). Sklepienie trzeciej komory (nadwzgórze epithalamus) różnicuje się na narządy szyszynkowe: szyszynkę, narząd przyszyszynkowy, czołowy i ciemieniowy. Dno trzeciej komory (podwzgórze hypothalamus) składa się z części wzrokowej (przysadka (hypophysis), lejek (infundibulum), pasma wzrokowe (tractus optici) i ich skrzyżowanie (chiasma opticum)) i sutkowatej. Międzymózgowie położone jest między spoidłem mózgu przednim (commissura cerebri anterior) i tylnym (c. c. posterior). Gonada, gruczoł płciowy, gruczoł rozrodczy – występujący u zwierząt narząd płciowy produkujący męskie bądź żeńskie komórki rozrodcze (gamety). Gonady umożliwiają rozmnażanie płciowe. U niektórych zwierząt występują samodzielnie (parzydełkowce, niektóre wirki), u pozostałych wchodzą w skład układu rozrodczego. Gonady żeńskie nazywane są jajnikami, a męskie – jądrami. U większości zwierząt gonady występują parzyście. Jedna gonada, najczęściej jajnik, spotykana jest u niektórych bezkręgowców oraz u ptaków. Koralowce i tasiemce wytwarzają większe ilości gonad. Gruczoł - narząd (gruczoł zwarty) lub jedna do kilku komórek gruczołowych (gruczoł rozproszony), których podstawową funkcją jest wytwarzanie i wydzielanie substancji poza swój obszar. Substancje takie określa się ogólnie jako wydzielinę (sekret). 
 Szyszynka (łac. Corpus pineale, syn. glandula pinealis) - jeden z gruczołów wydzielania wewnętrznego, leżący pomiędzy wzgórkami górnymi blaszki pokrywy. Gruczoł znajduje się w zagłębieniu, pod blaszką czworaczą, kontaktując się z kresomózgowiem szypułą szyszynki. Ma stosunkowo niewielkie rozmiary - długość 5–8 mm, a szerokość 3–5 mm. Pinealocyty - to komórki występujące w szyszynce, odpowiedzialne za produkcję i uwalnianie melatoniny. Są one stosunkowo duże, z pleomorficznymi jądrami komórkowymi zawierającymi kilka jąderek. Posiadają rozwinięte struktury odpowiedzialne za syntezę i wydzielanie białek oraz typowe dla neuronów prążki synaptyczne. Obecność tych struktur nie została dotychczas całkowicie wyjaśniona - czy mają one sens czynnościowy, czy też są jedynie pozostałością wspólnego pochodzenia komórek.
Bezżuchwowce, bezszczękowce (łac. Agnatha, czyt. agnata) nadgromada prymitywnych, pozbawionych szczęk kręgowców wodnych, do której należą minogokształtne i śluzicokształtne oraz wymarłe rzędy Osteostraci, Heterostraci, Coelolepida. Powstała z międzymózgowia już u niektórych bezżuchwowców zastępując w całości zadania oka ciemieniowego. Komórki szyszynki - pinealocyty - produkują tzw. hormon snu, czyli melatoninę. Melatonina i jej pochodne metabolity są wydzielane do płynu mózgowo - rdzeniowego i do krwi. Jego wydzielanie jest ściśle związane z bodźcami świetlnymi - ich obecność hamuje produkcję tego hormonu. U ssaków wywiera także hamujący wpływ na wydzielanie hormonów gonadotropowych, zapobiegając przedwczesnemu dojrzewaniu płciowemu. Czynność wydzielnicza szyszynki przebiega zgodnie z dobowym rytmem zmian oświetlenia i zapewne wpływa na rytmiczność różnych funkcji fizjologicznych. Hormonalnie czynne guzy nowotworowe przysadki powodują przedwczesne dojrzewanie płciowe. Melatonina (N-acetylo-5-metoksytryptamina) – pochodna tryptofanu, hormon syntetyzowany w pinealocytach szyszynki, koordynujący pracę nadrzędnego zegara biologicznego u ssaków regulującego rytmy okołodobowe, m.in. snu i czuwania.
Kresomózgowie (łac. telencephalon), inaczej mózg (łac. cerebrum) – część mózgowia obejmująca półkule mózgu, spoidła mózgu (w tym ciało modzelowate), blaszkę krańcową, jądra podstawne oraz węchomózgowie. Kresomózgowie nadzoruje większość czynności fizycznych i umysłowych. Różne obszary kresomózgowia są odpowiedzialne za rozmaite reakcje świadome. U ryb, płazów oraz gadów impulsy docierają do szyszynki bezpośrednio przez kości czaszki, które częściowo przepuszczają światło. U ssaków wydzielanie szyszynki kontrolowane jest przez impulsy wysyłane przez siatkówkę oka. Impulsy te są przekazywane przez tylną część podwzgórza, pień mózgu i rdzeń kręgowy do zwoju szyjnego górnego. Neurony tego zwoju kontrolują wydzielanie hormonu przez szyszynkę. Blaszka czworacza, blaszka pokrywy (łac. lamina tecti) – grzbietowa część pokrywy śródmózgowia (tectum mesencephali), składająca się z pary wzgórków dolnych (colliculi inferiores) i wzgórków górnych (colliculi superiores). Od każdego z wzgórków biegnie w kieunku bocznym do przodomózgowia pasmo istoty białej, zwane ramieniem wzgórka (brachium colliculi). Ramiona wzgórków dolnych dochodzą do ciał kolankowatych przyśrodkowych, ramiona wzgórków górnych do ciał kolankowatych bocznych. Poniżej dolnych wzgórków blaszki pokrywy z mózgowia wychodzą nerwy bloczkowe.
Oko ciemieniowe – utracone w procesie ewolucyjnym trzecie oko występujące u niektórych grup zwierząt, zwłaszcza prymitywnych gadów. Pierwotnie było w pełni wykształconym trzecim okiem położonym w otworze znajdującym się pomiędzy kośćmi ciemieniowymi. Miało normalnie rozwinięty nerw wzrokowy biegnący do ośrodka wzroku w mózgu. Oko ciemieniowe nie wyewoluowało de novo u wczesnych gadów, ani nawet czworonogów, gdyż homologiczne narządy czułe na światło są obecne u płazów bezogonowych i niektórych ryb, co sugeruje, iż pojawiło się ono u wodnych strunowców jeszcze przed dewonem. Zaburzenia w pracy tego gruczołu powodują zachwianie rytmu dobowego oraz w dłuższym okresie zaburzenia w rozwoju gonad. BibliografiaŁacina (łac. lingua Latina, język łaciński) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym. Łacina była językiem ojczystym Rzymian. Stała się z czasem językiem urzędowym całego Imperium Rzymskiego, wypierając inne wcześniej używane na tym obszarze języki (takie jak oskijski czy umbryjski).
Blaszka czworacza, blaszka pokrywy (łac. lamina tecti) – grzbietowa część pokrywy śródmózgowia (tectum mesencephali), składająca się z pary wzgórków dolnych (colliculi inferiores) i wzgórków górnych (colliculi superiores). Od każdego z wzgórków biegnie w kieunku bocznym do przodomózgowia pasmo istoty białej, zwane ramieniem wzgórka (brachium colliculi). Ramiona wzgórków dolnych dochodzą do ciał kolankowatych przyśrodkowych, ramiona wzgórków górnych do ciał kolankowatych bocznych. Poniżej dolnych wzgórków blaszki pokrywy z mózgowia wychodzą nerwy bloczkowe. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
