T'aego Pou (태고 보우 ur. 1301 zm. 24 grudnia 1382) – koreański mistrz sǒn, który wprowadził do Korei chińską szkołę chan linji (kor. imje) oraz zjednoczył wszystkie szkoły sǒn w jedną nazwaną chogye.

Biografia

Mimo tego, iż T'aego Pou jest uważany za jednego z kilku najważniejszych mistrzów sǒn w historii Korei, to o jego życiu nie wiadomo zbyt wiele. Wszystkie biografie skupiały się na najważniejszych momentach, jak. np. oświecenie i podróż do Chin, ale o tym, co działo się pomiędzy tymi kluczowymi momentami, właściwie nic nie wiadomo.

Urodził się w 1301 r. w Kwangju w południowej części Korei. Został mnichem w wieku 13 lat w klasztorze Hwaǒm u mistrza Kwangjo. Jeszcze jako nastolatek odwiedził wielu mistrzów sǒn. Odbywanie pielgrzymek od klasztoru do klasztoru w celu znalezienia odpowiedniego mistrza sǒn, było typowe dla młodych mnichów. Co prawda nie wiadomo czy studiował także sutry, jednak z jego tekstów można wywnioskować, że odbył także gruntowne studia doktrynalne. Gdy miał 19 lat otrzymał słynny kongan (chiń. gong'an) Dziesięć tysięcy rzeczy powraca do jednego; do czego powraca to jedno? T'aego pracował nad tym konganem do 32 roku życia przebywając w klasztorze Kamno w stolicy Koryǒ Kaesong. Wtedy osiągnął swoje pierwsze przebudzenie. Napisał wtedy krótki wiersz:

Kontynuował w dalszym ciągu praktykę, tym razem z konganem mu (chiń. wu) i po pięciu latach osiągnął ostateczne oświecenie. Miał 37 lat. Napisał wtedy następny wiersz: Kiedy przedarłem się przez solidną bramę, Czysty wiatr dmie z niepamiętnego czasu.

W cztery lata później zatrzymał się w klasztorze Ch'unghung na górze Samgak (pol. Trzech Rogów) w pobliżu Hanyangu. Rozpoczął nauczanie i w krótkim czasie przyciągnął tylu uczniów, że trzeba było w bliskim sąsiedztwie wybudować drugi klasztor, który otrzymał nazwę T'aego po mistrzu.

W 1346 r. mistrz udał się do Chin. Był to okres panowania mongolskiej dynastii Yuan i T'aego przybył do stolicy (dzisiejszy Beijing czyli Pekin). W 1347 r. udał się na południe Chin w celu znalezienia mistrzów chan. Głównym jego celem było odnalezienie znanego wówczas mistrza Zhuyuana, jednak gdy okazało, że mistrz ten zmarł, T'aego spotkał innego znanego mistrza Shiwu (1272–1352), w 18 pokoleniu spadkobiercę mistrza Linjiego Yixuana. Porozumiewali się ze sobą najpewniej pisząc chińskie znaki. Shiwu rozpoznał oświecenie T'aego i przyznał mu inga (chiń. inke).

Po opuszczeniu Shiwu mistrz udał się do stolicy Yuanów Yanjingu, gdzie odbył serię publicznych wykładów cieszących się olbrzymim zainteresowaniem tłumów. Po usłyszeniu o jego sławie został wezwany na cesarski dwór i obdarowany złotą szatą. Dla arystokracji mongolskiej wygłosił w pałacu kilka wykładów.

W 1348 r. T'aego powrócił do ojczyzny. Zamieszkał na górze Sosol i przez cztery lata zajmował się rolnictwem.

W 1352 r., gdy nowy król Kongmin zasiadł na tronie, T'aego został wezwany na dwór królewski, gdzie w swojej mowie podkreślał konieczność oczyszczenia rządu z ludzi czyniących zło. Król odparł, że naciski ze strony Mongołów ograniczają jego możliwości. Mistrz podsumował rozmowę stwierdzeniem, że niezależnie od tego jakim jest zagorzałym buddystą, to jeśli nie będzie w stanie wziąć spraw państwowych w swoje ręce, nie będzie miał żadnych zasług. Doradził królowi, aby ten nie budował więcej żadnych nowych świątyń buddyjskich, a raczej zatroszczył się o już istniejące. Ostrzegł go także przed przekazywaniem ziemi w ręce wojskowych. W czasie pobytu w stolicy mistrz był dosłownie oblegany przez chcących wysłuchać jego nauk.

T'aego ponownie usunął się w cień i powrócił na górę Sosol. Jednak w 1356 r. król znowu zaprosił go do pałacu. I tam w pałacowej Sali Buddy wobec znanych mnichów i arystokracji nadał mu tytuł Królewskiego Nauczyciela wraz z odpowiednimi insygniami. Przez dwa lata działał w stolicy między innymi mianując opatów głównych klasztorów. Zaczął używać także swojego autorytetu w zwalczaniu sekciarskich różnic w łonie sǒn. Propagował zjednoczenie wszystkich szkół sǒn i przywrócenie pierwotnej energii koreańskiego sǒnu. Zaproponował aby posługiwano się Czystymi regułami Baizhanga, a więc tekstem, który było ogólnie znany, ale niewykorzystywany.

W 1356 r. jego działalność doprowadziła go do zjednoczenia wszystkich szkół sǒn w jednej szkole nazwanej chogye. Jest ono nazywane Pierwszym Zjednoczeniem.

W 1357 r. poprosił o zgodę na opuszczenie stolicy, jednak król nie wyraził zgody. Mimo tego T'aego potajemnie opuścił stolicę. Po jakimś czasie król ustąpił i posłał mu jego emblematy rangi w zakonie.

W 1362 r. został powołany przez króla do prowadzenia klasztoru na górze Huiyang, a potem na górze Kaji. Po czterech latach T'aego zwrócił insygnia swojej władzy i poprosił o zwolnienie go z wszelkich obowiązków. I w 1366 r. król wyraził zgodę.

W 1368 r. mistrz T'aego ponownie udał się do południowych Chin, jednak nic nie wiadomo w jakim celu i co tam robił

W tym czasie z powodu intrygi będącego wówczas w łaskach królewskich mnicha Sintona, został oskarżony o spisek przeciw władzom. Król pozbawił T'aego wszelkich tytułów, honorów itd. oraz bycia kapłanem. Jednak w rok później król ułaskawił mistrza i pozwolił mu powrócić do Korei. T'aego ponownie osiadł na górze Sosol.

W 1371 r. wyszły na jaw wszystkie intrygi Sintona i mistrzowi przywrócono tytuł Narodowego Nauczyciela (kor. kuksa). Mimo prób nieprzyjęcia funkcji, został mianowany opatem klasztoru i pełnił to stanowisko przez siedem lat.

W 1381 r. przeniósł się do klasztoru Yangsan i gdy nowy król wizytował świątynię nadał mu znów tytuł Narodowego Nauczyciela.

W 1382 r. T'aego powrócił na górę Sosol do świątyni Hyongwǒn.

Zmarł 24 grudnia 1382 r.

Król obdarzył go pośmiertnym tytułem Mistrza sǒn Doskonałego Urzeczywistnienia.

czytaj dalej: [2], [3]