T-Bone Walker, właśc. Aaron Thibeaux Walker (ur. 28 maja 1910 w Linden, zm. 16 marca 1975 w Los Angeles) – amerykański gitarzysta i wokalista bluesowy; wprowadził do bluesa gitarę elektryczną. Przedstawiciel bluesa teksańskiego.

W 1987 został wprowadzony do Rock and Roll Hall of Fame, a w 2003 został sklasyfikowany na 47. miejscu listy 100 najlepszych gitarzystów wszech czasów wg magazynu Rolling Stone.

Życie i działalność

Wczesne lata

Aaron urodził w Linden w hrabstwie Cass w Teksasie. Był jedynakiem. Zarówno matka Movelia jak i ojciec Rance Walker byli muzykami. Babka Aarona ze strony matki – Martha, żona Edwarda Jamisona – była czystej krwi Indianką Cherokee.

Gdy Aaron miał rok, jego matka oświadczyła mężowi, że jej syn nie będzie pracował na plantacji. Przenieśli się więc ok. 1912 r. do Dallas. Jak wspomina Mama i ja byliśmy bardzo blisko. Nie uwierzyłbyś jak dobrze potrafiła grać na gitarze jeszcze zanim poślubiła mojego Tatę. Kiedy Blind Lemon Jefferson lub Huddie Ledbetter Leadbelly przybywali do Dallas ona od razu siadała z nimi i wspaniale śpiewali bluesa. Ja leżałem w moim łóżeczku słuchając i nie śpiąc przez połowę nocy.

Był często posyłany przez matkę jako przewodnik dla niewidomego Jeffersona i zbierał pieniądze do jego cynowego kubka.

Gdy miał 10 lat razem z rodzinnym zespołem prowadzonym przez jego ojczyma nazwiskiem Marco Washington, wędrował po sąsiedztwie i tańczył do muzyki. Był znakomitym tancerzem potrafiącym nieustannie wymyślać nowe kroki. Był urodzonym showmanem.

W wieku 12 lat otrzymał od matki banjo, jednak jego marzeniem była gitara, którą otrzymał, gdy rozpoczął naukę w szkole średniej. Grywał na spotkaniach i piknikach kościoła Holy Ghost (Świętego Ducha), do którego należał. Był także członkiem zespołu Lawsona Brooksa, który w każdy weekend grał w Tip Top Cafe na Central Avenue. Była to 16-osobowa grupa, więc aby być słyszanym T-Bone grał na bandżo. Jak wspomina, po jakimś czasie odważyli się grać utwory Duke'a Ellingtona.

Wkrótce odszedł jednak z tego zespołu, gdyż zawsze myślał o pracy na własny rachunek. Jak wspomina, nie chciał także zostawiać samotnej matki, gdy musiał wyjeżdżać z zespołem. Został zastąpiony przez Charliego Christiana. Ok. 1923 r. dołączył na krótko do Dr Breeding's Big B. Tonic Medicine Show jako piosenkarz, muzyk, tancerz i komik.

W połowie lat 20. znalazł się w trupie piosenkarzy i tancerzy prowadzonej przez piosenkarkę bluesową Idę Cox (1896–1967).

W 1929 r. wygrał amatorski konkurs muzyczny, którego główną nagrodą był tydzień występów ze słynnym zespołem Caba Callowaya. Calloway zezwolił Walkerowi na krótkie solowe występy w czasie wspólnych koncertów w Majestic Theater w Dallas.

Pod koniec roku łowca talentów dla firmy Columbia Records zaprosił Walkera na sesję nagraniową. 5 grudnia 1929 r. Walker, jako Oak Cliff T-Bone nagrał swoje dwa pierwsze utwory: "Trinity River Blues" i "Wichita Falls Blues". Na następną sesję nagraniową z jego udziałem przyszło mu czekać aż do 1940 r.

Na początku lat 30. grał w okolicach Dallas w grupach Coley Jones Dallas String Band i Lawson Brooks Band. Na dłużej zatrzymał się w 1933 r. w hollywoodzkiej grupie białego Rosjanina Count Biloxi Band, z którą podróżował po południu USA. Jako tancerz i muzyk miał naśladować Teda Lewisa. Orkiestra grała w dobrych miejscach i Biloski dobrze płacił muzykom. Szczególnym problemem było to, że Walker był jedynym czarnym wykonawcą w grupie. Ponieważ zespół miał piosenkarkę, czasem kilku białych wdzierało się na scenę, aby pobić Walkera, który uciekał w takich wypadkach awaryjnym wyjściem pożarowym.

Towarzystwo muzyków zmuszało Walkera także do picia alkoholu, co stało się jego nawykiem i odbiło się na zdrowiu. Będąc jeszcze nastolatkiem miał już wrzody żołądka spowodowane piciem. Znalazł się w szpitalu.

Także jeszcze w 1933 r. pracował w Milt Larkins Band. W rok później był członkiem zespołu wybitnej pieśniarki bluesowej Ma Rainey i występowali w Fort Worth w Teksasie. Pewnego dnia podczas występów w Gem Hotel poznał Vidę Lee, którą poślubił w 1935 r. Małżeństwo przetrwało do samej śmierci artysty; mieli trójkę dzieci.

Ponieważ mieszkali wspólnie z matką Walkera, T-Bone miał problemy z utrzymaniem rodziny i postanowił przenieść się do Kalifornii do Los Angeles. Najął się jako kierowca do firmy, która transportowała samochody na Zachodnie Wybrzeże. Nie płaciła ona nic kierowcom za dostawę, ale kierowcy mieli darmowy transport. W trójkę dostarczyli do Los Angeles 6 aut, gdyż każdy samochód ciągnął za sobą drugi.

Zaczął występować w klubie Little Harlem w LA (1934–1939). Perkusistą w grupie był słynny showman Zutty Singleton. Wkrótce jednak i Walker mógł grać, śpiewać, tańczyć a nawet prowadzić konferansjerkę. W ciągu następnych trzech lat zaczął być sławny w Los Angeles. W latach 1936–1937 występował regularnie w słynnym klubie Trocadero w Hollywood. W latach 1939–1940 odbył turę koncertową, głównie po Środkowym Zachodzie USA, z zespołem Les Hite Cotton Club Orchestra. Występował z nim także w Golden Gate Ballroom i słynnym Apollo Theater w Nowym Jorku. T-Bone zaczął wtedy nałogowo grać w karty o bardzo wysokie stawki.

Ok. czerwca 1940 r. w Nowym Jorku Walker dokonał kolejnego nagrania – tylko jako wokalista. Towarzyszyła mu orkiestra Les Hite'a; nagrany został utwór "T-Bone Blues" dla firmy Varsity.

W tym czasie Vida i T-Bone byli rozdzieleni od 4 lat. Vida zabroniła pokazywania się Walkerowi w domu dopóki jest hazardzistą. W końcu T-Bone namówił żonę na towarzyszenie mu podczas tur koncertowych. Wtedy także praktykował i eksperymentował z gitarą elektryczną chociaż był zatrudniany jako wokalista.

Rozwój kariery

W 1940 r. T-Bone założył swój zespół, z którym występował w Los Angeles i w Chicago. Występy w chicagowskim Rhumboogie Club otworzyły nową fazę jego kariery – jako showmana i znakomitego estradowca.

20 lipca 1942 r. jako gitarzysta dokonał dla firmy Capitol Records nagrań 4 utworów z Freddie Slack and His Orchestra oraz 2 utworów ze swoim kwintetem: "I Got a Break, Baby" i "Mean Old World". 31 lipca odbyła się kolejna sesja nagraniowa z Freddie Slack and His Orchestra. Plonem było 7 utworów.

W latach 1942–1945 wraz ze swoim zespołem odbywał tury koncertowe po bazach Armii USA. W latach 1943–1944 występował ze słynną orkiestrę Fletchera Hendersona.

Prawdopodobnie w grudniu 1944 r. nagrał dla firmy Swinghouse utwór "Low Down Dirty Shame Blues (Married Woman Blues)".

W maju 1945 podczas sesji dla chicagowskiej firmy Rhumboogie nagrał z Marl Young & His Orchestra sześć wczesnych wersji swoich późniejszych przebojów: "Sail on Boogie", "I'm Still in Love with You", "You Don't Love Me Blues", "T-Bone Boogie", "Mean Old World Blues" oraz "Evening".

Po powrocie do Los Angeles jego kariera uległa przyspieszeniu. Podpisuje niezły kontrakt nagraniowy z firmą Comet Records, który pozwalał mu na nagrania dla firmy Black & White oraz na zatrudnianie najlepszych muzyków w mieście. Nad jego nagraniami czuwał Ralph Bass, który był równocześnie wielkim fanem T-Bone'a. Od połowy 1946 r. do końca 1947 r. T-Bone nagrał około 70 utworów ze znakomitymi muzykami.

30 września i w grudniu 1946 r. wraz z Jack McVea's All Stars i Al Killian Quintet dokonał kilkunastu nagrań dla firmy Black & White. Te nagrania uczyniły z niego ojca elektrycznego bluesa.

W tym czasie koncerty T-Bone'a Walkera okazywały się niezwykłym sukcesem. Jego taneczny talent, niebywała technika gry na gitarze, znakomity wokal, talent estradowy (np. grał w szpagacie trzymając gitarę za plecami, co powtórzył potem Jimi Hendrix bez szpagatu.) stworzyły wyjątkowe zjawisko na ówczesnej scenie bluesowej. Jak wspomina bluesman Lowell Fulson łączono wtedy na tury koncertowe trzech bluesmanów (np. Walker występował m.in. z Rayem Charlesem, Wynoniem Harrisem, Jimmym Witherspoonem, Big Joem Turnerem, Lowellem Fulsonem), z których każdy chciał występować jako ostatni, ale wszyscy w końcu zostawiali to miejsce dla Walkera.

Po 11 latach małżeństwa Vida urodziła pierwsze dziecko – córkę Bernitę (Vida w dalszym ciągu brała udział we wszystkich turach koncertowych męża).

13 września odbyła się w Los Angeles słynna sesja nagraniowa, której plonem był największy przebój Walkera i zarazem jeden z najbardziej znanych bluesów w historii – "Call It Stormy Monday (but Tuesday Is Just as Bad)", znany pod skróconym tytułem jako "Stormy Monday".

Mniej więcej w tym czasie menedżerem Walkera został Harold Oxley, były menedżer zespołu Jimmiego Lunceforda, człowiek o olbrzymim doświadczeniu. Koncerty przyciągały tłumy i muzycy T-Bone'a byli bardzo dobrze opłacani. T-Bone nie mógł ze względów zdrowotnych pić nic innego jak tylko kozie mleko. Jednak czasami, gdy grał w karty, sięgał po alkohol i był odwożony do szpitala; koncert odwoływano. W końcu musiał na jakiś czas zaprzestać koncertowania i poddać się operacji. Zastopowało to rozwój jego kariery.

Razem ze swoim siostrzeńcem, występującym jako T-Bone, Jr. brał udział w różnych programach typu variété w nocnych lokalach i hotelach.

W 1960 r. jego kariera mogła ponownie się rozwijać. Count Basie zatrudnił go do występów w jego zespołem w wielkim show, w którym gwiazdami byli m.in. Ruth Brown i George Shearing. Jednak Walker czuł, że jest odsunięty na dalszy plan i po jakimś czasie odszedł z zespołu.

W 1962 r. otrzymał ponowną szansę, gdy pod firmą Rhythm and Blues USA przez promotorów niemieckich Lippmana i Raua został zaproszony na występy w Niemczech a potem w innych krajach europejskich. W skład tego zespołu wchodziła doborowa stawka bluesmanów; byli tam Memphis Slim, Shakey Jake, Willie Dixon, John Lee Hooker, Helen Humes, Jump Jackson, Sonny Terry i Brownie McGhee. Nagrali wspólnie album zatytułowany American Blues Festival, na którym T-Bone gra na fortepianie.

Już od końca lat 50. Walker nagrywał coraz mniej ze względu na zły stan zdrowia. Poprzednio rocznie ukazywał się minimum jeden album Walkera a przeważnie dwa. Pod koniec lat 60. zaczął się w Europie cieszyć olbrzymią popularnością i dla firmy Black and Blue nagrał 9 utworów, które zostały także wydane potem w USA przez firmę Delmark.

W 1966 r. wziął udział w jazzowym programie Jazz at the Philharmonic, z którym odwiedził Europę.

W 1967 r. wystąpił na słynnym festiwalu jazzowym Monterey Jazz Festival w Monterey w Kalifornii.

W latach 1968–1969 występował w Europie w ramach znakomitego American Folk Blues Festival.

Na początku lat 70. kilkakrotnie wziął udział w turach koncertowych Johnny Otis Revue.

Po operacji nie czuł bólu żołądka, więc podczas pobytu w Paryżu zaczął znowu pić alkohol. Ponieważ zawsze dużo wydawał pieniędzy, poszedł za złymi radami swojego obecnego towarzystwa i zmienił menedżera, gdy firma Polydor Records wyraziła zainteresowanie kontraktem z nim. Od tego momentu przestał się w ogóle zajmować swoimi interesami.

Po powrocie od Los Angeles w 1972 r. okazało się, że za swój album otrzymał nagrodę Grammy. Zwiększyło to jego wiarę w nowego menedżera. Grał wówczas z młodymi muzykami w modnym wówczas stylu i chociaż publiczność nie była zbyt przekonana do tego, co prezentuje na koncertach, dopóki miał następne występy w planie – był zadowolony. Rzadko był wtedy trzeźwy.

W tym czasie na skutek własnej nieuwagi uległ wypadkowi samochodowemu W szpitalu spędził kilka miesięcy. Jego "Stormy Monday" został nagrany przez The Allman Brothers Band, był wszędzie puszczany i to, jak i inne tantiemy z wykonań tego utworu, przynosiło mu spory dochód. Z jego zdrowiem było jednak źle, musiał być na badaniach szpitalnych co trzy miesiące.

Po ostatnim swoim występie w Nixon Theater w Pittsburghu (stan Pensylwania) czuł się już bardzo źle. W Nowy Rok doznał wylewu i znalazł się w domu opieki Vernon Convalescent Hospital. Zmarł 15 marca 1975 r. Podczas przejazdu pogrzebu przez Los Angeles tysiące ludzi stało na trasie przejazdu aby pożegnać jednego z największych bluesmanów i gitarzystów jakiego wydała Ameryka.

Został pochowany na cmentarzu Inglewood w Inglewood, Kalifornia.

W tym samym roku odbył się specjalny koncert w Musicians Union Auditorium poświęcony jego pamięci.

czytaj dalej: [2], [3]